Παγκόσμια Ημέρα για τον Διαβήτη: Μία «ύπουλη» και περίπλοκη νόσος – Τι είναι, συμπτώματα και αντιμετώπιση

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα για τον Διαβήτη, που εορτάζεται κάθε χρόνο στις 14 Νοεμβρίου, αξίζει να δούμε μερικά χρήσιμα στοιχεία. Η Παγκόσμια Ημέρα για τον Διαβήτη καθιερώθηκε με πρωτοβουλία της Διεθνούς Ομοσπονδίας Διαβήτη και υπό την αιγίδα της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας. Στόχος είναι να ευαισθητοποιήσει και να ενημερώσει το παγκόσμιο κοινό για την ύπουλη αυτή αρρώστια, η οποία προκαλεί το θάνατο τουλάχιστον 3.000.000 ανθρώπων ετησίως.

Ο σακχαρώδης διαβήτης εκδηλώνεται σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού σε όλο τον κόσμο. Περίπου το 10,5% του παγκόσμιου ενήλικου πληθυσμού υπέφερε από διαβήτη το 2021 και το ποσοστό αυτό αναμένεται να ξεπεράσει το 12% έως το 2045. Τα ποσοστά έχουν αυξηθεί πολύ τα τελευταία χρόνια λόγω του «δυτικού» τρόπου ζωής.

Τι είναι ο σακχαρώδης διαβήτης;

Σακχαρώδης Διαβήτης: Τι είναι, συμπτώματα, πώς προλαμβάνεται

Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι μία χρόνια πάθηση η οποία κατηγοριοποιείται στις μεταβολικές διαταραχές και χαρακτηρίζεται από αυξημένα επίπεδα γλυκόζης (σακχάρου) στο αίμα. Προκαλείται όταν το σώμα δεν παράγει αρκετή ινσουλίνη ή όταν δε μπορεί να αξιοποιήσει σωστά αυτήν που παράγει.

Η ινσουλίνη είναι μια ορμόνη με ρυθμιστικό ρόλο που παράγεται στο πάγκρεας και βοηθά τη γλυκόζη να εισέλθει στα κύτταρα, ώστε να παραχθεί ενέργεια. Η γλυκόζη αποτελεί την κύρια πηγή ενέργειας στο σώμα και προέρχεται από την τροφή. Όταν η ινσουλίνη αδυνατεί να πραγματοποιήσει αυτή τη διαδικασία, τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα αυξάνονται δημιουργώντας υπεργλυκαιμία. Αυτή η κατάσταση, αν δεν αντιμετωπιστεί για μεγάλο διάστημα, μπορεί να προκαλέσει διάφορα προβλήματα.

VIRAL

Ατζούν Ιλιτζαλί: Επισκέφθηκε τον Σταύρο Φλώρο και του έδωσε ένα μοναδικό δώρο – Η φωτογραφία που συγκλονίζει, ποια είναι τα δύο κορίτσια πλάι του;

Σοκ στον «αέρα» του Super Katerina: Η Καινούργιου την ρώτησε για τον σύζυγό της και εκείνη αποκάλυψε πως χώρισε (Video)

«Έτσι βρήκα τον Σεργιανόπουλο στο διαμέρισμα»: Ο Πάνος Σόμπολος για την εικόνα που αντίκρισε μετά τη δολοφονία

Αν και δεν υπάρχει θεραπεία για να απαλλαχθεί κάποιος από τον διαβήτη είναι απαραίτητο να ρυθμιστεί με τη συμβολή γιατρού, καθώς μπορεί να επηρεάσει αρνητικά το καρδιαγγειακό σύστημα, τα νεύρα, τα νεφρά, τα μάτια και άλλα όργανα. Με τη σωστή αντιμετώπιση είναι δυνατή η αποφυγή άλλων παθήσεων και η προστασία της συνολικής υγείας.

Τύποι διαβήτη

Αναλόγως της αιτιολογίας του, ο σακχαρώδης διαβήτης ταξινομείται στις ακόλουθες κατηγορίες:

• Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1

Αυτόν τον τύπο διαβήτη μπορεί να τον συναντήσετε και ως νεανικό ή ινσουλινοεξαρτώμενο. Συναντάται κυρίως σε νεαρές ηλικίες, παιδιά και εφήβους και σπανιότερα μπορεί να εμφανιστεί και σε μεγαλύτερες ηλικίες.
Είναι ένα αυτοάνοσο νόσημα κατά το οποίο το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στα κύτταρα που παράγουν την ινσουλίνη στο πάγκρεας με αποτέλεσμα να παράγεται πολύ λίγη ή καθόλου ινσουλίνη. Η υποκατάσταση της ινσουλίνης είναι απαραίτητη και επιτυγχάνεται με καθημερινή ένεση ή αντλία ινσουλίνης.
Τα αίτια που οδηγούν σε αυτήν την πάθηση δεν έχουν αποσαφηνιστεί πλήρως, άλλα φαίνεται πως η κληρονομικότητα αυξάνει τις πιθανότητες εμφάνισής της.

• Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2

Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 είναι ο πιο κοινός τύπος και περίπου το 90% των ασθενών με διαβήτη πάσχει από αυτόν. Στον διαβήτη τύπου 2 ή διαβήτη ενηλίκων ο οργανισμός παρουσιάζει αντίσταση στην ινσουλίνη, παρόλο που τα επίπεδά της μπορεί να είναι φυσιολογικά. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα η ινσουλίνη που παράγεται να μην είναι αρκετή για τις ανάγκες του οργανισμού.
Μπορεί να παρουσιαστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, αλλά είναι πιο συνήθης σε άτομα άνω των 40 ετών. Παράγοντες κινδύνου για την εμφάνισή του αποτελούν:

• Η κληρονομικότητα από άτομα πρώτου βαθμού συγγένειας
• Η παχυσαρκία
• Η έλλειψη σωματικής άσκησης
• Η υπέρταση
• Η υπερλιπιδαιμία
• Το κάπνισμα
• Ο διαβήτης κύησης

Για τη θεραπεία του, πέραν της κατάλληλης φαρμακευτικής αγωγής που θα συστήσει ο γιατρός, είναι απαραίτητη η υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής με ισορροπημένη διατροφή και άσκηση.

• Σακχαρώδης διαβήτης κυήσεως

Αυτός ο τύπος διαβήτη εμφανίζεται σε μερικές γυναίκες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, λόγω κάποιων ορμονών που δυσκολεύουν τη δράση της ινσουλίνης. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την αύξηση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα. Είναι πολύ σημαντική η άμεση διαχείρισή του, καθώς μπορεί να προκαλέσει επιπλοκές. Τις περισσότερες φορές υποχωρεί μετα την εγκυμοσύνη.
Γυναίκες με διαβήτη κύησης -και πιθανόν τα παιδιά τους- έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 στο μέλλον.

• Άλλοι ειδικοί τύποι σακχαρώδης διαβήτη

Υπάρχουν κάποιοι ακόμα τύποι διαβήτη, όπως π.χ. ο μονογονιδιακός σακχαρώδης διαβήτης MODY, το σύνδρομο Wolfram, ο λανθάνων αυτοάνοσος διαβήτης ενηλίκων LADA κ.α. που οφείλονται σε γενετικά σύνδρομα, ορμονικές διαταραχές, φάρμακα ή άλλες αιτίες που όμως είναι πολύ σπάνιοι.

Συμπτώματα σακχαρώδη διαβήτη

Σε αρκετές περιπτώσεις, στα πρώιμα στάδια του διαβήτη μπορεί να μην εμφανιστούν συμπτώματα. Για αυτό το λόγο είναι πολύ σημαντικός ο ετήσιος προληπτικός αιματολογικός έλεγχος.

Τα πιο κοινά συμπτώματα του σακχαρώδη διαβήτη είναι:

• Συνεχής αίσθηση δίψας
• Ξηροστομία
• Υπερβολική ούρηση
• Κόπωση
• Απώλεια βάρους
• Θαμπή όραση
• Πληγές που δεν επουλώνονται

Εκτός από τα παραπάνω συμπτώματα οι άνδρες μπορεί να παρουσιάσουν μειωμένη σεξουαλική επιθυμία, στυτική δυσλειτουργία και οίδημα στην κορυφή του πέους (βαλανίτιδα). Στις γυναίκες μπορεί να παρατηρηθεί κολπική ξηρότητα, λοιμώξεις στο ουροποιητικό σύστημα, κολπική μυκητίαση και ξηροδερμία με κνησμό.

Πώς προλαμβάνεται ο διαβήτης;

Η πρόληψη είναι πολύ σημαντική για τη μείωση των πιθανοτήτων εμφάνισης διαβήτη. Σε κάθε τύπο διαβήτη είναι πολύ σημαντικό το σωματικό βάρος να διατηρείται εντός των φυσιολογικών ορίων. Δυστυχώς, για τον διαβήτη τύπου 1 δεν υπάρχει κάποιος τρόπος πρόληψης, για αυτό είναι πολύ σημαντική η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπισή του. Όσον αφορά το διαβήτη τύπου 2, υπάρχουν αρκετοί τρόποι για να προληφθεί ή να καθυστερήσει η εξέλιξή του. Σε αυτούς συγκαταλέγονται οι εξής:

• Σωστή Διατροφή

Η μεσογειακή διατροφή αποδεδειγμένα είναι σύμμαχος κατά του διαβήτη. Εμπλουτίστε τη διατροφή σας με φρούτα, λαχανικά, όσπρια και δημητριακά ολικής άλεσης που είναι πλούσια σε φυτικές ίνες και επιλέξτε το ελαιόλαδο για το μαγείρεμα των τροφών. Αποφύγετε την κατανάλωση αλατιού, ζάχαρης, λευκού αλευριού, κορεσμένων και τρανς λιπαρών. Τροφές πλούσιες σε τέτοια λιπαρά είναι το κόκκινο κρέας, τα αλλαντικά, τα πλήρη γαλακτοκομικά, το βούτυρο, το fast food, τα προμαγειρεμένα φαγητά, τα αρτοσκευάσματα και κάθε είδους τηγανητά. Πολύ σημαντική είναι και η ομοιόμορφη κατανομή των γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας. Προτιμήστε να τρώτε πολλά και μικρά γεύματα και αποφύγετε την πολύωρη νηστεία.

• Σωματική Άσκηση

Η συστηματική άσκηση φαίνεται να μπορεί να μειώσει τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Εντάξτε στην καθημερινότητά σας 30 λεπτά μέτριας έντασης άσκηση, όπως γρήγορο περπάτημα, κολύμπι, ποδηλασία, χορό κ.λπ. για τουλάχιστον 4 φορές την εβδομάδα.
Συμβουλευτείτε το γιατρό σας σχετικά με το είδος άσκησης που είναι ιδανικότερο για εσάς, καθώς μπορεί να σας δώσει συγκεκριμένες οδηγίες για πριν ή μετά τη δραστηριότητα και για την ένταση που ενδείκνυται στην περίπτωση σας.

• Μείωση ή διακοπή καπνίσματος

Μελέτες έχουν δείξει πως οι καπνιστές έχουν 45% περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν διαβήτη τύπου 2 σε σχέση με τους μη καπνιστές. Αυτό οφείλεται στο ότι το κάπνισμα επηρεάζει τη φυσιολογική λειτουργία της ινσουλίνης στον οργανισμό, προκαλώντας αντίσταση. Όταν το κάπνισμα διακόπτεται το σώμα μειώνει την αντίσταση στην ινσουλίνη.