Οι κίνδυνοι του αλκοόλ: Από την εγκεφαλική βλάβη έως τον αυξημένο κίνδυνο καρκίνου

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Μέρος της καθημερινότητας πολλών ανθρώπων αποτελεί το αλκοόλ. Από μέσο χαλάρωσης έως και τρόπο εορτασμού ειδικής περίστασης, πολλοί άνθρωποι σε όλο τον κόσμο περιστασιακά απολαμβάνουν ένα ή δύο ποτά.

Όμως, όλο και περισσότερα επιστημονικά στοιχεία οδηγούν στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει ελάχιστη ποσότητα αλκοόλ η οποία μπορεί να καταναλωθεί με ασφάλεια, χωρίς να ενέχει τον κίνδυνο εμφάνισης διαφόρων προβλημάτων υγείας μακροπρόθεσμα.

Το MedicalNews Today, δημοσίευσε μία πρόσφατη έρευνα στην οποία φαίνονται οι κίνδυνοι που θα πρέπει ίσως να αποθαρρύνουν κάποιον να καταναλώσει αλκοόλ και αντ’ αυτού να προτιμήσει κάποιο μη αλκοολούχο.

Δύο ποτά την ημέρα συνδέονται με 91% υψηλότερο κίνδυνο για καρκίνο του παχέος εντέρου

Όπως δείχνουν τα πρόσφατα δεδομένα, αυξάνονται τα περιστατικά καρκίνου του παχέος εντέρου και άλλων μορφών καρκίνου του γαστρεντερικού συστήματος και σε νεότερες ηλικιακές ομάδες, με έναν από τους παράγοντες να είναι η κατανάλωση αλκοόλ.

Το περιοδικό Cancer, τον Ιανουάριο του 2026 δημοσίευσε μία έρευνα στην οποία διαπιστώθηκε ότι η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου.

Η έρευνα ανέλυσε δεδομένα από 88.092 άτομα, τα οποία προέρχονταν από τη μελέτη προοπτικής  «Prostate, Lung, Colorectal, and Ovarian (PLCO) Cancer Screening Trial» (Κλινική Δοκιμή Προσυμπτωματικού Ελέγχου για τον Καρκίνο του Προστάτη, του Πνεύμονα, του Παχέος Εντέρου και των Ωοθηκών).

Αξιολογήθηκε ο τρόπος με τον οποίο οι συνήθειες κατανάλωσης αλκοόλ κατά τη διάρκεια της ζωής συνδέονταν δυνητικά με τον κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου γενικά, καθώς και με την εμφάνιση αδενωμάτων του παχέος εντέρου ειδικότερα – πρόκειται για μη καρκινικούς όγκους που συχνά προηγούνται της ανάπτυξης καρκίνου του παχέος εντέρου.

Η έρευνα διαπίστωσε ότι τα άτομα που συνέχιζαν να καταναλώνουν αλκοόλ και είχαν τη μεγαλύτερη μέση κατανάλωση αλκοόλ κατά τη διάρκεια της ζωής τους αντιμετώπιζαν υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν αλκοόλ κατά την περίοδο της μελέτης αλλά είχαν τη χαμηλότερη μέση κατανάλωση αλκοόλ κατά τη διάρκεια της ζωής τους.

Τα άτομα που συνέχιζαν την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ – η οποία ορίστηκε ως η λήψη 2 ή περισσότερων αλκοολούχων ποτών την ημέρα – είχαν 91% υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν μικρές ποσότητες αλκοόλ.

Ωστόσο στη μελέτη αναδείχθηκε το θετικό στοιχείο ότι έχει σημασία η διακοπή του αλκοόλ. Η Erikka Loftfield ερευνήτρια Stadtman στο Τμήμα Επιδημιολογίας και Γενετικής του Καρκίνου του Εθνικού Ινστιτούτου Καρκίνου (NCI) και συγγραφέας της μελέτης, συνόψισε τα ευρήματα ως εξής:

«Διαπιστώσαμε ότι, σε σύγκριση με την κατανάλωση λιγότερων από 1 ποτού την εβδομάδα (κατηγορία «ελαφράς» κατανάλωσης), η κατανάλωση 14 ή περισσότερων ποτών την εβδομάδα (2 ή περισσότερα ποτά την ημέρα) κατά μέσο όρο στην ενήλικη ζωή συνδεόταν με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου και του ορθού. Αντιθέτως, δεν παρατηρήσαμε διαφορά στον κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου μεταξύ των ατόμων με μέση ελαφρά κατανάλωση και των πρώην καταναλωτών αλκοόλ, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο κίνδυνος ενδέχεται να επανέλθει στα επίπεδα των ατόμων με ελαφρά κατανάλωση, ακόμη και σε όσους στο παρελθόν κατανάλωναν μέτριες έως μεγάλες ποσότητες αλκοόλ».

Η βλάβη στον εγκέφαλο

Τον Απρίλιο του 2026, το περιοδικό Alchohol δημοσίευσε μία μελέτη στην οποία διαπιστώθηκε ότι ακόμη και οι υγιείς ενήλικες που καταναλώνουν αλκοόλ με μέτρο ενδέχεται να διατρέχουν κίνδυνο εμφάνισης κάποιου βαθμού εγκεφαλικής βλάβης.

Για τη μελέτη αυτή, οι ερευνητές συνεργάστηκαν με μια μικρή ομάδα 45 υγιών ενηλίκων, ηλικίας 22 έως 70 ετών, οι οποίοι δεν είχαν ιστορικό διαταραχής χρήσης αλκοόλ.

Μέσω ερωτηματολογίων, ζήτησαν από τους συμμετέχοντες πληροφορίες σχετικά με τη διαχρονική κατανάλωση αλκοόλ και τυχόν παράγοντες υγείας που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την υγεία του εγκεφάλου, όπως νευρολογικές διαταραχές ή χρήση ουσιών.

Χρησιμοποίησαν επίσης μαγνητική τομογραφία (MRI) για να αξιολογήσουν διάφορους δείκτες εγκεφαλικής υγείας των συμμετεχόντων, συγκεκριμένα το πάχος του φλοιού, τον όγκο του εγκεφάλου και τη ροή του αίματος στον εγκέφαλο.

Ακόμη, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ακόμη και τα χαμηλά επίπεδα κατανάλωσης αλκοόλ -1 τυπικό ποτό ή λιγότερο την ημέρα για τις γυναίκες και 2 τυπικά ποτά ή λιγότερο την ημέρα για τους άνδρες- συνδέονταν με μειωμένη ροή αίματος στον εγκέφαλο και αυτή η επίδραση ήταν εντονότερη στους μεγαλύτερης ηλικίας συμμετέχοντες.

Ο Δρ Dung Trinh, παθολόγος στον όμιλο MemorialCare Medical Group και επικεφαλής ιατρός της κλινικής Healthy Brain Clinic -ο οποίος δεν συμμετείχε στη συγκεκριμένη μελέτη- σχολίασε ότι «για πολλά χρόνια, το μήνυμα που περνούσε στο κοινό ήταν ότι η ελαφριά ή μέτρια κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να είναι ακίνδυνη ή ακόμη και ωφέλιμη σε ορισμένες περιπτώσεις».

«Αυτή η μελέτη αμφισβητεί την παλαιότερη αυτή αντίληψη, υποδεικνύοντας ότι ακόμη και η πρόσληψη αλκοόλ εντός των παραδοσιακών ορίων “χαμηλού κινδύνου” ενδέχεται να συνδέεται με μετρήσιμες εγκεφαλικές μεταβολές», σημείωσε ο Trinh.

Ωστόσο τόνισε ότι το μέγεθος του δείγματος της μελέτης ήταν πολύ μικρό για την εξαγωγή οριστικών συμπερασμάτων και ότι τα ευρήματα αυτά θα πρέπει να επαληθευτούν σε μεγαλύτερες ομάδες, υπογράμμισε ωστόσο τα εξής:

«[Τα ευρήματα] θα πρέπει να εκλαμβάνονται ως μια αξιόπιστη προειδοποιητική ένδειξη και όχι ως απόδειξη ότι η χαμηλή κατανάλωση αλκοόλ προκαλεί άμεσα εγκεφαλική βλάβη. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι ο “χαμηλός κίνδυνος” δεν σημαίνει “απουσία κινδύνου”».

Από τον καρκίνο μέχρι τον πρόωρο θάνατο

Η τελευταία ανασκόπηση που έγινε εξετάζει πώς επηρεάζει τον εγκέφαλο και άλλες πτυχές της υγείας το αλκοόλ.

Τα ευρήματα αυτής της ανασκόπησης δημοσιεύτηκαν Journal of Studies on Alcohol and Drugs τον Ιούνιο του 2026 και δείχνουν ότι διαφορετικοί  κίνδυνοι για την υγεία που σχετίζονται με την κατανάλωση αλκοόλ αυξάνονται όσο περισσότερο πίνει ένα άτομο.

Για αυτήν την ανασκόπηση, οι ερευνητές ανέλυσαν τα στοιχεία που παρείχαν 16 μελέτες που εξετάζουν πώς η κατανάλωση αλκοόλ σχετίζεται με διαφορετικές μορφές καρκίνου, καρδιαγγειακών παθήσεων και ηπατικών παθήσεων. Έπειτα ανέλυσαν τα δεδομένα σχετικά με τους κινδύνους στην υγεία που σχετίζονται με το αλκοόλ και τα εθνικά στατιστικά στοιχεία υγείας για να καταλάβουν τον κίνδυνο θνησιμότητας που σχετίζεται με διαφορετικά επίπεδα κατανάλωσης αλκοόλ.

Διαπίστωσαν ότι, για άτομα που κατανάλωναν 14 αλκοολούχα ποτά την εβδομάδα, περίπου ένας στους 25 πρόωρους θανάτους οφειλόταν στην κατανάλωση αλκοόλ.

Επιπλέον, ακόμη και η κατανάλωση ενός ποτού την ημέρα συνδέθηκε με υψηλότερο κίνδυνο θανάτου λόγω κίρρωσης, καρκίνου του οισοφάγου και καρκίνου του στόματος, κατέληξαν οι συγγραφείς. Στις γυναίκες, τα ποσοστά καρκίνου του μαστού αυξήθηκαν επίσης με τον αριθμό των αλκοολούχων ποτών που καταναλώνονταν την εβδομάδα.

Αναλογιζόμενος τα ευρήματα της ανασκόπησης, ο Cheng-Han Chen, MD, πιστοποιημένος επεμβατικός καρδιολόγος και ιατρικός διευθυντής του Προγράμματος Δομικής Καρδιάς στο Ιατρικό Κέντρο Saddleback, ο οποίος δεν συμμετείχε σε αυτήν την έρευνα, τόνισε: «Θα συνεχίσω να συμβουλεύω τους ασθενείς μου να πίνουν όσο το δυνατόν λιγότερο και, κατά προτίμηση, καθόλου».