Νέα έρευνα σοκ: Και οι μπαμπάδες εμφανίζουν επιλόχειο κατάθλιψη – Τα συμπτώματα που αγνοούν οι περισσότεροι
Η γέννηση ενός παιδιού θεωρείται μία από τις πιο χαρούμενες στιγμές στη ζωή ενός ζευγαριού. Ωστόσο, πίσω από τη χαρά και τον ενθουσιασμό, αρκετοί νέοι γονείς έρχονται αντιμέτωποι με σημαντικές ψυχολογικές δυσκολίες. Ενώ η επιλόχεια κατάθλιψη έχει συνδεθεί εδώ και χρόνια κυρίως με τις μητέρες, οι επιστήμονες επισημαίνουν πλέον ότι και οι πατέρες μπορεί να βιώσουν αντίστοιχες ψυχικές διαταραχές κατά το πρώτο διάστημα μετά τον ερχομό του παιδιού.
Η «σιωπηλή» ψυχική δοκιμασία μετά τη γέννηση ενός παιδιού
Τα τελευταία χρόνια αυξάνονται οι μελέτες που εξετάζουν την ψυχική υγεία των νέων πατέρων, αποκαλύπτοντας ότι η μετάβαση στη γονεϊκότητα μπορεί να αποτελέσει μια περίοδο έντονου στρες, συναισθηματικών μεταβολών και αυξημένης ευαλωτότητας. Παρότι το φαινόμενο φαίνεται να επηρεάζει σημαντικό ποσοστό ανδρών, οι ειδικοί εκτιμούν ότι παραμένει σε μεγάλο βαθμό αδιάγνωστο, καθώς πολλοί αποφεύγουν να αναγνωρίσουν ή να εκφράσουν όσα βιώνουν. Η επιλόχεια κατάθλιψη στις γυναίκες είναι μια καλά τεκμηριωμένη κατάσταση, η οποία μπορεί να εμφανιστεί είτε κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είτε μέσα στον πρώτο χρόνο μετά τον τοκετό. Τα πιο χαρακτηριστικά συμπτώματα περιλαμβάνουν έντονη θλίψη, συνεχή κόπωση, δυσκολία συγκέντρωσης, αϋπνία, ενοχές, απώλεια ενδιαφέροντος για την καθημερινότητα αλλά και δυσκολία δημιουργίας συναισθηματικού δεσμού με το βρέφος. Σε σοβαρότερες περιπτώσεις ενδέχεται να εμφανιστούν ακόμη και σκέψεις αυτοτραυματισμού ή πρόκλησης βλάβης στο παιδί, γεγονός που απαιτεί άμεση ιατρική παρέμβαση.
Οι αιτίες της επιλόχειας κατάθλιψης δεν έχουν αποσαφηνιστεί πλήρως. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι σημαντικό ρόλο παίζουν οι απότομες ορμονικές μεταβολές μετά τον τοκετό, ιδιαίτερα στα επίπεδα των οιστρογόνων και της προγεστερόνης. Παράλληλα, παράγοντες όπως η γέννηση πρόωρου βρέφους, προβλήματα υγείας του νεογνού ή οι δυσκολίες προσαρμογής στη νέα καθημερινότητα μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης της διαταραχής. Στην περίπτωση των πατέρων, τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η ψυχική επιβάρυνση μπορεί να είναι εξίσου πραγματική, αν και εκδηλώνεται διαφορετικά. Υπολογίζεται ότι περίπου ένας στους δέκα άνδρες εμφανίζει συμπτώματα επιλόχειας κατάθλιψης μετά τη γέννηση του παιδιού του, ενώ το ποσοστό αυτό ενδέχεται να αυξάνεται σημαντικά όταν και η σύντροφός του αντιμετωπίζει ανάλογες δυσκολίες.
VIRAL
Ειδικοί στην ψυχική υγεία εξηγούν ότι και στους άνδρες παρατηρούνται βιολογικές αλλαγές κατά τη διάρκεια της περιγεννητικής περιόδου. Μελέτες έχουν δείξει ότι μειώνονται τα επίπεδα της τεστοστερόνης, ενώ αυξάνονται ορισμένες ορμόνες που σχετίζονται με το στρες και τη φροντίδα του παιδιού, όπως η κορτιζόλη και τα οιστρογόνα. Οι αλλαγές αυτές θεωρούνται φυσιολογικός εξελικτικός μηχανισμός που ενισχύει τη σύνδεση του πατέρα με το νεογέννητο, όμως ταυτόχρονα φαίνεται πως αυξάνει και την πιθανότητα εμφάνισης άγχους ή κατάθλιψης.
Όπως επισημαίνει ο ψυχολόγος Brett A. Biller, «Η περιγεννητική περίοδος είναι μια εποχή σημαντικών αλλαγών για τους νέους πατέρες.» Ο ίδιος εξηγεί ότι οι ορμονικές μεταβολές που παρατηρούνται στους άνδρες μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τη συναισθηματική τους κατάσταση, καθιστώντας τους περισσότερο ευάλωτους απέναντι στην κατάθλιψη και στις αγχώδεις διαταραχές. Παράλληλα, σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν και οι κοινωνικές ή οικογενειακές πιέσεις που συνοδεύουν τον νέο ρόλο του πατέρα. Η έλλειψη ύπνου, οι οικονομικές υποχρεώσεις, οι αλλαγές στη σχέση του ζευγαριού, οι αυξημένες ευθύνες αλλά και η προσπάθεια ισορροπίας ανάμεσα στην εργασία και στην οικογενειακή ζωή μπορούν να λειτουργήσουν αθροιστικά, επιβαρύνοντας την ψυχική υγεία.
Σε αντίθεση με τις γυναίκες, οι άνδρες συχνά δεν εκδηλώνουν την κατάθλιψη με έντονη θλίψη ή απομόνωση. Αντίθετα, μπορεί να εμφανίσουν ευερεθιστότητα, ξεσπάσματα θυμού, επιθετική συμπεριφορά ή να στραφούν στην υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και άλλων ουσιών ως τρόπο διαχείρισης των συναισθημάτων τους. Επιπλέον, αρκετοί αναφέρουν συχνούς πονοκεφάλους, ενοχλήσεις στο στομάχι, απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες που μέχρι πρότινος απολάμβαναν ή γενικότερη αποστασιοποίηση από το οικογενειακό περιβάλλον.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η αδιάγνωστη επιλόχεια κατάθλιψη στους πατέρες δεν επηρεάζει μόνο τους ίδιους. Οι δυσκολίες στην ψυχική υγεία μπορούν να επιβαρύνουν τη σχέση του ζευγαριού, να αυξήσουν τις εντάσεις μέσα στο σπίτι και να επηρεάσουν τη συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού. Έρευνες έχουν συνδέσει τη μακροχρόνια ψυχική επιβάρυνση των γονέων με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης προβλημάτων συμπεριφοράς ή συναισθηματικών δυσκολιών στα παιδιά κατά την παιδική ηλικία. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα μεγάλης σουηδικής επιστημονικής μελέτης, στην οποία αναλύθηκαν στοιχεία από περισσότερους από ένα εκατομμύριο πατέρες. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι διαγνώσεις κατάθλιψης και διαταραχών που σχετίζονται με το έντονο στρες αυξάνονταν περίπου κατά 30% προς το τέλος του πρώτου έτους μετά τη γέννηση του παιδιού, σε σύγκριση με την περίοδο πριν από την εγκυμοσύνη.
Διαβάστε επίσης
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι το εύρημα αυτό αναδεικνύει την ανάγκη για πιο μακροχρόνια παρακολούθηση της ψυχικής υγείας των πατέρων και όχι μόνο κατά τις πρώτες εβδομάδες μετά τον τοκετό. Όπως επισημαίνουν, «Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι η πατρότητα μπορεί να σχετίζεται αρχικά με μια προσωρινή μείωση των διαγνώσεων ψυχικών διαταραχών, η οποία όμως ακολουθείται από αυξημένη ευαλωτότητα αργότερα κατά την περίοδο μετά τον τοκετό, αναδεικνύοντας την ανάγκη για συνεχή παρακολούθηση της ψυχικής υγείας των πατέρων, ιδιαίτερα όσον αφορά την κατάθλιψη και τις διαταραχές που σχετίζονται με το στρες.» Ένας ακόμη λόγος που η επιλόχεια κατάθλιψη στους άνδρες παραμένει υποδιαγνωσμένη είναι η απροθυμία πολλών να ζητήσουν βοήθεια. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι αρκετοί πατέρες θεωρούν πως οι ανάγκες της συντρόφου και του νεογέννητου είναι σημαντικότερες από τις δικές τους, με αποτέλεσμα να καταπιέζουν τα συναισθήματά τους ή να αποφεύγουν να απευθυνθούν σε επαγγελματίες ψυχικής υγείας.
0 ΣΧΟΛΙΑ