Λιγότερα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, καλύτερη ψυχική υγεία; Τι δείχνει η έρευνα
Η αυξημένη κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων έχει συνδεθεί σε προηγούμενες έρευνες με μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης κατάθλιψης. Τώρα, μια μικρή μελέτη που δημοσιεύθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου στο επιστημονικό περιοδικό *JAMA Psychiatry* υποδεικνύει ότι ο περιορισμός αυτών των τροφίμων ενδέχεται να συμβάλει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων της κατάθλιψης.
Δεν υπάρχει ένας καθολικά αποδεκτός ορισμός για τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα. Ωστόσο, σύμφωνα με το ευρέως χρησιμοποιούμενο σύστημα ταξινόμησης NOVA, πρόκειται κυρίως για βιομηχανικά παρασκευασμένα προϊόντα που περιέχουν ουσίες οι οποίες έχουν εξαχθεί ή προέλθει από τρόφιμα, καθώς και πρόσθετα που συνήθως δεν χρησιμοποιούνται στη μαγειρική στο σπίτι. Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται τα αναψυκτικά, τα συσκευασμένα σνακ, τα γλυκά, τα λουκάνικα, τα χοτ ντογκ και τα αρτοσκευάσματα. Προηγούμενες μελέτες έχουν συσχετίσει την κατανάλωσή τους όχι μόνο με την κατάθλιψη, αλλά και με το άγχος, τις διατροφικές διαταραχές και άλλες δυσκολίες ψυχικής υγείας.
Τι έδειξε η νέα μελέτη για την κατάθλιψη
Στη νέα μελέτη συμμετείχαν 20 άτομα ηλικίας 18 έως 80 ετών, με κύρια διάγνωση κατάθλιψης, βαθμολογία τουλάχιστον 5 στο ερωτηματολόγιο PHQ-9 για την αξιολόγηση των συμπτωμάτων της και υψηλή κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων. Οι συμμετέχοντες παρουσίαζαν επίσης τουλάχιστον μία αυτοαναφερόμενη μεταβολική διαταραχή, όπως υπέρβαρο ή παχυσαρκία, υψηλή αρτηριακή πίεση, αυξημένη χοληστερόλη ή τριγλυκερίδια ή αντίσταση στην ινσουλίνη. Από τους 20 συμμετέχοντες, οι 19 ολοκλήρωσαν τη μελέτη, με τη μέση ηλικία να ανέρχεται στα 44 έτη.
Οι συμμετέχοντες ακολούθησαν τόσο τη συνηθισμένη διατροφή τους όσο και ένα διατροφικό πρόγραμμα με σημαντικά λιγότερα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, σε δύο διαφορετικές φάσεις με τυχαία καθορισμένη σειρά. Κατά τη διάρκεια της δεύτερης φάσης, η κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων μειώθηκε κατά περισσότερο από 85%. Παράλληλα, καταγράφηκαν χαμηλότερες βαθμολογίες συμπτωμάτων κατάθλιψης και άγχους σε σύγκριση με τη φάση της συνήθους διατροφής. Ειδικότερα, η μέση βαθμολογία στο ερωτηματολόγιο PHQ-9 μειώθηκε από 8,68 σε 5,53. Οι συμμετέχοντες χαρακτήρισαν, επίσης, τη διατροφή με λιγότερα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα αποδεκτή και σχετικά εύκολη στην εφαρμογή της.
VIRAL
Ωστόσο, τα αποτελέσματα χρειάζονται προσεκτική ερμηνεία. Το μικρό δείγμα, η καταγραφή της διατροφής βάσει των αναφορών των ίδιων των συμμετεχόντων και η αδυναμία προσδιορισμού των παραγόντων που συνέβαλαν στη βελτίωση των συμπτωμάτων αποτελούν σημαντικούς περιορισμούς. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι απαιτούνται μεγαλύτερες μελέτες για να διαπιστωθεί εάν ο περιορισμός των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων μπορεί πράγματι να βελτιώσει τα συμπτώματα της κατάθλιψης.
Πώς μπορεί να επηρεάζουν τη διάθεση τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα
Η διαιτολόγος προληπτικής καρδιολογίας Michelle Routhenstein, η οποία δεν συμμετείχε στη μελέτη, υπογράμμισε ότι χρειάζεται περαιτέρω έρευνα για να διαπιστωθεί εάν η μείωση των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων έχει άμεση επίδραση στα συμπτώματα της κατάθλιψης ή εάν παίζουν ρόλο και άλλες αλλαγές στη συνολική διατροφή. Από την πλευρά της, η αδειοδοτημένη κλινική ψυχολόγος Dara Houp, από την Pathways Psychological Services στη Νέα Υόρκη, τόνισε τη σημασία της διάκρισης ανάμεσα στα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα και στα τρόφιμα που έχουν υποστεί οποιαδήποτε μορφή επεξεργασίας. Όπως συμφώνησε και η Routhenstein, η επεξεργασία δεν είναι από μόνη της αρνητική, καθώς πολλά θρεπτικά τρόφιμα υφίστανται κάποια επεξεργασία πριν καταναλωθούν.
Οι επιστήμονες εξετάζουν διάφορους πιθανούς μηχανισμούς μέσω των οποίων τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα ενδέχεται να επηρεάζουν τη διάθεση. Συχνά περιέχουν μικρότερες ποσότητες φυτικών ινών, βιταμινών και μετάλλων, τα οποία είναι σημαντικά για την υγεία του εγκεφάλου. Επιπλέον, ορισμένα συστατικά τους, όπως τα τεχνητά γλυκαντικά, μεταξύ των οποίων η ασπαρτάμη, έχουν μελετηθεί για την πιθανή επίδρασή τους στο εντερικό μικροβίωμα. Η Houp επισημαίνει ότι το έντερο συμμετέχει σε μεγάλο βαθμό στην παραγωγή νευροδιαβιβαστών, μεταξύ των οποίων η σεροτονίνη, η οποία συνδέεται με τη ρύθμιση της διάθεσης. Παράλληλα, μια διατροφή πλούσια σε υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα μπορεί να περιλαμβάνει λιγότερα φρούτα και λαχανικά, περιορίζοντας την πρόσληψη αντιοξειδωτικών. Έρευνες έχουν συνδέσει την κατάθλιψη με χαμηλότερα επίπεδα αντιοξειδωτικών και αυξημένους δείκτες οξειδωτικής βλάβης, ενώ διερευνάται επίσης ο ρόλος της φλεγμονής, της μεταβολικής υγείας και του άξονα εντέρου-εγκεφάλου.
Για να περιορίσει κανείς τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, δεν χρειάζεται να αλλάξει ριζικά τη διατροφή του από τη μία ημέρα στην άλλη. Η Routhenstein προτείνει να εντοπίζουμε αρχικά ένα ή δύο προϊόντα που καταναλώνουμε συχνά και να αναζητούμε ρεαλιστικές εναλλακτικές. Για παράδειγμα, ένα ζαχαρούχο αναψυκτικό μπορεί να αντικατασταθεί με νερό ή ανθρακούχο νερό, ενώ ένα συσκευασμένο σνακ μπορεί να δώσει τη θέση του σε φρούτα, ξηρούς καρπούς, γιαούρτι ή άλλη λιγότερο επεξεργασμένη επιλογή. Παράλληλα, βοηθούν η προετοιμασία γευμάτων στο σπίτι, η επιλογή προϊόντων με λιγότερα πρόσθετα και η δημιουργία γευμάτων με βάση λαχανικά, φρούτα, δημητριακά και άπαχες πρωτεΐνες. Κατεψυγμένα λαχανικά, κονσερβοποιημένα όσπρια και ψάρια, βρώμη, απλό γιαούρτι και τόφου μπορούν επίσης να διευκολύνουν μια ισορροπημένη διατροφή. Όπως τονίζει η ειδικός, ο στόχος δεν είναι η πλήρης αποφυγή κάθε επεξεργασμένου τροφίμου, αλλά η σταδιακή στροφή προς επιλογές με περισσότερες φυτικές ίνες, πρωτεΐνες, καλά λιπαρά, βιταμίνες και μέταλλα.
0 ΣΧΟΛΙΑ