Η «πολιορκία» του ψύχους: Πώς το κρύο «απειλεί» την καρδιά, τον εγκέφαλο και άλλα ζωτικά μας όργανα

Το έντονο κύμα ψύχους που επικράτησε τα τελευταία 24ωρα στη χώρα μας καθιστά αναγκαία την προετοιμασία μας για την επόμενη φορά που το τσουχτερό κρύο θα δοκιμάσει τις αντοχές μας. Οι ειδικοί άλλωστε προειδοποιούν ότι το ακραίο κρύο – αλλά ακόμη και η παρατεταμένη έκθεση σε «φυσιολογικές» χειμερινές θερμοκρασίες – μπορεί να επηρεάσει την καρδιά, τον εγκέφαλο και άλλα ζωτικά όργανα, με τους ηλικιωμένους και τα άτομα με χρόνια προβλήματα υγείας να ανήκουν στις πιο ευάλωτες ομάδες.

Αναλυτικότερα και σύμφωνα με τους επιστήμονες της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας (AHA), όταν το σώμα εκτίθεται στο κρύο, χάνει θερμότητα ταχύτερα απ’ ό,τι την παράγει. Μοιραία με την πάροδο του χρόνου εξαντλούνται τα ενεργειακά του αποθέματα και η θερμοκρασία του σώματος αρχίζει να πέφτει.

Ποια όργανα «χτυπά» περισσότερο(Φωτογραφία: Pexels)

Η φυσιολογία της απώλειας θερμότητας

Σύμφωνα με όσα αναφέρει η εφημερίδα «Τα Νέα», η διαδικασία με την οποία το σώμα μας χάνει τη ζεστασιά του είναι πολυεπίπεδη. Ο Dr Haitham Khraishah εξηγεί ότι το μεγαλύτερο μέρος της θερμότητας (περίπου το 60%) χάνεται μέσω της ακτινοβολίας προς το περιβάλλον. Παράλληλα, θερμότητα χάνεται όταν ερχόμαστε σε επαφή με παγωμένα αντικείμενα ή όταν ο κρύος αέρας «χτυπά» το σώμα μας. Μια άλλη σημαντική παράμετρος είναι η εξάτμιση, ειδικά αν κάποιος ιδρώσει ενώ εργάζεται στο κρύο (π.χ. καθαρίζοντας χιόνια), αλλά και η ίδια η αναπνοή, καθώς η εισπνοή παγωμένου αέρα και η εκπνοή ζεστού αφαιρεί ενέργεια από τον οργανισμό.

Οι επιπτώσεις στο καρδιαγγειακό σύστημα

Το ρεπορτάζ της εφημερίδας επισημαίνει ότι η πτώση της θερμοκρασίας αναγκάζει τα αγγεία να συστέλλονται. Αυτό συμβαίνει γιατί ο οργανισμός προσπαθεί να προστατεύσει τα εσωτερικά ζωτικά όργανα, μεταφέροντας το αίμα από τα άκρα προς το κέντρο. Αυτή η διαδικασία όμως προκαλεί αύξηση της αρτηριακής πίεσης, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε καρδιακά επεισόδια ή εγκεφαλικά, ιδιαίτερα σε ανθρώπους που έχουν ήδη προδιάθεση. Επιπλέον, το ακραίο ψύχος αυξάνει την πιθανότητα θρομβώσεων. Μελέτες που δημοσιεύθηκαν το 2024 επιβεβαιώνουν ότι οι ακραίες θερμοκρασίες συνδέονται άμεσα με αυξημένη θνησιμότητα από καρδιαγγειακά νοσήματα.

VIRAL

Ατζούν Ιλιτζαλί: Επισκέφθηκε τον Σταύρο Φλώρο και του έδωσε ένα μοναδικό δώρο – Η φωτογραφία που συγκλονίζει, ποια είναι τα δύο κορίτσια πλάι του;

Μέσα στην χλιδή τα γενέθλια της Αλεξάνδρας Νίκα: Μέσα στο νεοκλασικό της Κριθαριώτη – Δεν έλειπε η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ (βίντεο)

«Έτσι βρήκα τον Σεργιανόπουλο στο διαμέρισμα»: Ο Πάνος Σόμπολος για την εικόνα που αντίκρισε μετά τη δολοφονία

Αναπνευστικό, λοιμώξεις και ανοσοποιητικό

Για όσους υποφέρουν από άσθμα ή αναπνευστικά προβλήματα, ο παγωμένος αέρας είναι ιδιαίτερα επικίνδυνος καθώς ερεθίζει τους αεραγωγούς και μπορεί να προκαλέσει βήχα ή δύσπνοια. Επιπλέον, όπως σημειώνεται στα «Νέα», ο κρύος καιρός μας κάνει πιο ευάλωτους σε ιούς. Αυτό συμβαίνει γιατί οι άνθρωποι συνωστίζονται σε κλειστούς χώρους, ορισμένοι ιοί αντέχουν περισσότερο στο κρύο, ενώ η ξηρότητα του αέρα αφυδατώνει τη μύτη και το στόμα, καταστρέφοντας την πρώτη γραμμή άμυνας του ανοσοποιητικού μας.

Οι κίνδυνοι του ψύχους για καρδιά, εγκέφαλο και ζωτικά όργανα(Φωτογραφία: Pexels)

Ο κίνδυνος για τους διαβητικούς

Το κρύο λειτουργεί ως στρεσογόνος παράγοντας, ωθώντας το σώμα να εκκρίνει ορμόνες όπως η κορτιζόλη για να πάρει ενέργεια. Αυτές οι ορμόνες όμως εμποδίζουν την παραγωγή ινσουλίνης και αυξάνουν το σάκχαρο στο αίμα. Οι ειδικοί συμβουλεύουν τους διαβητικούς να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί με τις μετρήσεις τους και να φροντίζουν το δέρμα τους, καθώς ο ξηρός αέρας μπορεί να προκαλέσει πληγές στα πόδια που οδηγούν σε λοιμώξεις.

Ποιες ομάδες πρέπει να προσέχουν περισσότερο

Στην πρώτη γραμμή κινδύνου βρίσκονται οι ηλικιωμένοι, οι οποίοι συχνά έχουν μειωμένη μυϊκή μάζα και δυσκολεύονται να παράγουν θερμότητα μέσω του ρίγους, αλλά και τα μικρά παιδιά. Τα παιδιά χάνουν θερμότητα πολύ πιο γρήγορα λόγω της σωματικής τους διάπλασης και δεν μπορούν πάντα να επικοινωνήσουν το ότι κρυώνουν, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο υποθερμίας.

Οι επιπτώσεις σε καρδιά και εγκέφαλο από το κρύο(Φωτογραφία: Pexels)

Μέτρα προστασίας

• Ντυθείτε καλά με πολλά ρούχα.
• Προτιμήστε ζεστά ροφήματα και αποφύγετε το αλκοόλ και το κάπνισμα που επηρεάζουν την κυκλοφορία.
• Διατηρήστε μια ήπια δραστηριότητα για να παράγετε θερμότητα, αλλά αποφύγετε την υπερβολική κόπωση που μπορεί να επιβαρύνει την καρδιά.