Η αλήθεια για τον στρεπτόκοκκο: Πόσο επιθετικός μπορεί να γίνει – Συμπτώματα, διάγνωση και θεραπεία

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Αρκετά σχολεία έκλεισαν προληπτικά λόγω εμφάνισης κρουσμάτων στρεπτόκοκκου ομάδας Α, παρότι ο ΕΟΔΥ και οι παιδίατροι διαφωνούν, θεωρώντας πως η απολύμανση δεν είναι αποτελεσματική, καθώς το συγκεκριμένο βακτήριο δεν επιβιώνει για πολύ στις επιφάνειες. Η απόφαση για τα κλεισίματα ελήφθη κυρίως λόγω της ανησυχίας που προκάλεσε ο θάνατος ενός 5χρονου κοριτσιού στην Ευκαρπία, της πίεσης από γονείς και της έλλειψης σαφών γραπτών οδηγιών από τον ΕΟΔΥ, παρά το γεγονός ότι τα περιστατικά σοβαρών λοιμώξεων παρουσιάζουν μείωση.

Τι πρέπει να ξέρετε για τον στρεπτόκοκκο

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς για τον στρεπτόκοκκο και πώς μπορούν να προστατευούν τα παιδιά; Ο στρεπτόκοκκος ομάδας Α πρόκειται για ένα κοινό βακτήριο. Όπως διαβάζουμε στην επίσημη σελίδα του ΕΟΔΥ, πολλοί από εμάς το φέρουμε στο λαιμό και στο δέρμα μας, χωρίς όμως να εμφανίζουμε συμπτώματα λοίμωξη. Παρόλα αυτά το συγκεκριμένο παθογόνο μπορεί να προκαλέσει σε ορισμένες περιπτώσεις λοίμωξη, ήπια ή και πιο σοβαρή.

Οι σοβαρές λοιμώξεις προέρχονται από το διεισδυτικό στρεπτόκοκκο της ομάδας Α(iGAS). Αυτές οι λοιμώξεις προκαλούνται όταν τα βακτήρια μεταφερθούν σε μέρη του σώματος όπου κανονικά δεν ανιχνεύονται, όπως στους πνεύμονες ή αλλού μέσω της κυκλοφορίας του αίματος.

Πώς μεταδίδεται ο στρεπτόκοκκος

Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ ο στρεπτόκοκκος ομάδας Α μεταδίδεται μέσω:

• Των μολυσμένων σταγονιδίων από τις εκκρίσεις ασθενών
• Της επαφής με επιμολυσμένες επιφάνειες
• Της επαφής με μολυσμένες δερματικές βλάβες ασθενών
• Υγιών φορέων του βακτηρίου

Ο στρεπτόκοκκος ομάδας Α μεταδίδεται πολύ πιο εύκολα από άτομα που είναι συμπωματικά και νοσούν, παρά από υγιείς φορείς του βακτηρίου.

Οδηγίες του ΕΟΔΥ σε περίπτωση κρούσματος

• Σωστή εφαρμογή των κανόνων υγιεινής και της υγιεινής των χεριών
• Εφαρμογή των μέτρων ατομικής προστασίας
• Αποφυγή του συγχρωτισμού και σωστός αερισμός των χώρων
• Σωστή καθαριότητα και απολύμανση των επιφανειών και των συχνά χρησιμοποιούμενων αντικειμένων, σύμφωνα με τις οδηγίες των ειδικών.
• Περιορισμός των ατόμων που νοσούν σε κατ’ οίκον νοσηλεία, τουλάχιστον για ένα εικοσιτετράωρο μετά την έναρξη της αντιβιοτικής αγωγής.

Τι λένε οι παιδίατροι

Εκτός από τον ΕΟΔΥ πάντως, αντίθετος στο κλείσιμο των σχολείων και τη μαζική απολύμανσή τους είναι και η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ελευθερο-επαγγελματιών Παιδιάτρων τονίζοντας σε ανακοίνωσή τους πως η υπερβολική χρήση απολυμαντικών ή η «συμβολική» απολύμανση χωρίς ταυτόχρονα μέτρα πρόληψης και ενημέρωσης δεν προσφέρει ουσιαστικό όφελος.

Ωστόσο οι παιδίατροι σημειώνουν πως παρ΄ότι ο μικροοργανισμός δεν επιβιώνει για μακρό χρονικό διάστημα στο περιβάλλον, η επιβίωσή του σε υγρές επιφάνειες και αντικείμενα (π.χ. παιχνίδια, μολύβια, θρανία) είναι δυνατό να διαρκέσει ώρες ή και ημέρες και μπορεί να οδηγήσει σε δευτερογενή μετάδοση, ιδιαίτερα σε συνθήκες συγχρωτισμού και κακής υγιεινής.

Πότε συνιστάται το κλείσιμο

Σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Ομοσπονδίας Παιδιάτρων, Κωνσταντίνο Νταλούκα, το κλείσιμο σχολείων δεν συνιστάται ως γενικό μέτρο πρόληψης παρά μόνο σε περιπτώσεις επιβεβαιωμένης εκτεταμένης διασποράς, με σημαντικό αριθμό νοσηλειών ή σοβαρών περιστατικών, και αποκλειστικά έπειτα από τεκμηριωμένη εισήγηση των υγειονομικών αρχών.

«Η εμπειρία από τη διαχείριση επιδημιών σε σχολικές μονάδες δείχνει ότι η διακοπή λειτουργίας χωρίς συνδυασμό με έλεγχο κρουσμάτων, ενημέρωση, και τήρηση κανόνων υγιεινής, έχει περιορισμένη επιδημιολογική αξία», σημειώνει.

Διαφορετικά, τι γίνεται σε περίπτωση κρούσματος;
Ρωτώντας τον καθηγητή Υγιεινής και Επιδημιολογίας, Γκίκα Μαγιορκίνη, πότε ένα περιστατικό θεωρείται κρούσμα στρεπτόκοκκου και άρα καταγράφεται και από τον ΕΟΔΥ, ο ίδιος απαντά στην «Κ» πως κρούσμα για λόγους δημόσιας υγείας θεωρείται όποιος αντιμετωπίζει μία διεισδυτική λοίμωξη από τον στρεπτόκοκκο, όπως είναι η σηψαιμία.

Στο σχολείο πρέπει να λαμβάνονται μέτρα ενισχυμένης ατομικής υγιεινής, όπως πλύσιμο χεριών, να αποφεύγουν τα παιδιά να μοιράζονται αντικείμενα και γενικά να υπάρχει μια αυξημένη καθαριότητα.

Στο «τι γίνεται σε περίπτωση κρούσματος σε σχολείο» απάντησε ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ, κ. Χατζηχριστοδούλου, τονίζοντας πως αρχικά το κρούσμα πρέπει να παραμείνει στο σπίτι τουλάχιστον 24 ώρες αφού πάρει αντιβίωση, για να σταματήσει να μεταδίδει και μετά να πάει στο σχολείο. «Στο σχολείο πρέπει να λαμβάνονται μέτρα ενισχυμένης ατομικής υγιεινής, όπως πλύσιμο χεριών, να αποφεύγουν τα παιδιά να μοιράζονται αντικείμενα και γενικά να υπάρχει μια αυξημένη καθαριότητα».

Ανησυχητικά συμπτώματα

Απο την πλευρά της η Αθανασία Λουρίδα, παιδίατρος – λοιμωξιολόγος, τέως διευθύντρια ΕΣΥ στην Α’ Παιδιατρική Κλινική του «Αγία Σοφία», σημειώνει πως ο στρεπτόκοκκος προκαλεί συνήθως ήπιες λοιμώξεις, ωστόσο υπάρχουν κάποια σημάδια που θέλουν προσοχή. «Χιλιάδες περιπτώσεις παιδιών δημοτικού κάθε χρόνο έχουν αμυγδαλίτιδα από στρεπτόκοκκο. Ιδιαίτερη προσοχή όμως χρειάζεται όταν πρόκειται για διεισδυτικές λοιμώξεις από τον στρεπτόκοκκο, όπως είναι η σηψαιμία, η πνευμονία μαζί με μικροβιαιμία, κ.λπ., καθώς το μικρόβιο μπορεί να κάνει σοβαρή λοίμωξη και να προκαλέσει πνευμονία, σηψαιμία, κ.α».

Σε περίπτωση διεισδυτικής λοίμωξης, πέρα από τον πονόλαιμο και τον πυρετό, αν ένα παιδί είναι πάρα πολύ πεσμένο, παρουσιάσει κόπωση και πάρα πολύ βαριά κλινική εικόνα, τότε θα πρέπει οι γονείς να απευθυνθούν άμεσα στον γιατρό. Οπως δήλωσε στην ΕΡΤ ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ, κ. Χατζηχριστοδούλου, «στον διεισδυτικό στρεπτόκοκκο το παιδί είναι εμφανώς εξουθενωμένο».

Διάγνωση και Θεραπεία του Στρεπτόκοκκου

Διαγνωστικές Μέθοδοι

• Καλλιέργεια Επιχρίσματος: Από τον λαιμό, το δέρμα ή άλλα σημεία, ανάλογα με τα συμπτώματα.
• Ταχεία Τεστ (Rapid Test): Ειδικά για τη φαρυγγίτιδα, δίνει σύντομα αποτελέσματα για την παρουσία του Group A Streptococcus.
• Αιματολογικές Εξετάσεις: Έλεγχος γενικής αίματος (λευκά αιμοσφαίρια), CRP, ΤΚΕ, σε πιο σοβαρές περιπτώσεις.

Θεραπευτική Αντιμετώπιση

Αντιβιοτικά:

• Πενικιλίνη, αμοξικιλίνη συνήθως πρώτης γραμμής.
• Κεφαλοσπορίνες, αν υπάρχει αντοχή ή αλλεργία.
• Μακρολίδια (ερυθρομυκίνη) σε αλλεργικούς στην πενικιλίνη.

Συμπτωματική Θεραπεία:

• Αντιπυρετικά (π.χ. παρακεταμόλη).
• Αναλγητικά ή αντιφλεγμονώδη για την ανακούφιση του πόνου και του οιδήματος.
• Προληπτική Αντιμετώπιση:
• Προληπτική χορήγηση αντιβιοτικών στις εγκύους θετικές για Group B Streptococcus κατά τον τοκετό.
• Σε σοβαρές επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις, μπορεί να χρειαστούν επιπλέον ιατρικές παρεμβάσεις.

Διάρκεια Θεραπείας

• Συνήθως 7-10 ημέρες, ανάλογα με τη βαρύτητα και το σημείο μόλυνσης.
• Είναι απαραίτητο ο ασθενής να ολοκληρώνει πάντα την αγωγή, ακόμα κι αν νιώσει καλύτερα νωρίτερα.

Πώς μπορούμε να σταματήσουμε την εξάπλωση των λοιμώξεων;

Η καλή υγιεινή των χεριών και η τήρηση των μέτρων ατομικής προστασίας είναι σημαντική για να σταματήσει η εξάπλωση του παθογόνου. Μαθαίνοντας στο παιδί σας πώς να πλένει σωστά τα χέρια του με σαπούνι και ζεστό νερό για 20 τουλάχιστον δευτερόλεπτα, να χρησιμοποιεί χαρτομάντιλο για τον βήχα και το φτάρνισμα και να μένει μακριά από τους άλλους όταν αισθάνεται αδιαθεσία, μειώνετε τον κίνδυνο μετάδοσης και νόσησης από λοιμώξεις.