Γιατί ορισμένοι ασθενείς με κατάθλιψη δεν ανταποκρίνονται στα αντικαταθλιπτικά – Τι δείχνει νέα έρευνα

Μια νέα επιστημονική μελέτη έρχεται να ταράξει τα νερά στον χώρο της ψυχικής υγείας, υποδεικνύοντας ότι ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται στις παραδοσιακές θεραπείες μπορεί να πάσχουν από έναν σοβαρό, ξεχωριστό υπότυπο κατάθλιψης. Η ρίζα του προβλήματος φαίνεται πως βρίσκεται στη διαταραχή του εσωτερικού βιολογικού ρολογιού του σώματος.

Αυστραλανοί ερευνητές επινόησαν τον όρο «κιρκαδιανή κατάθλιψη» για να περιγράψουν μια πάθηση που επηρεάζει έως και το ένα τέταρτο των πασχόντων, των οποίων τα συμπτώματα συνδέονται άμεσα με προβλήματα στον ύπνο και την εγρήγορση. Το φαινόμενο αυτό ενδέχεται να εξηγεί γιατί δύο στους πέντε ασθενείς δεν βλέπουν κανένα απολύτως όφελος από τα κλασικά αντικαταθλιπτικά φάρμακα.

Νέος υπότυπος κατάθλιψης υπό διερεύνηση (Πηγή Φωτογραφίας: Unsplash)

Τα χαρακτηριστικά και η γενετική σύνδεση του νέου υποτύπου

Τα ευρήματα της έρευνας -που δημοσιεύθηκαν στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό British Journal of Psychiatry- βασίστηκαν σε δεδομένα από περισσότερους από 11.000 συμμετέχοντες στην Αυστραλιανή Μελέτη Γενετικής της Κατάθλιψης. Από αυτούς, οι 2.604, δηλαδή ποσοστό σχεδόν 25%, ταυτοποιήθηκαν ότι έπασχαν από τον συγκεκριμένο υπότυπο. Ο τύπος αυτός χαρακτηρίζεται από:

• Εποχικά μοτίβα εμφάνισης της ασθένειας.
• Υπερβολικό ύπνο κατά τη διάρκεια των καταθλιπτικών επεισοδίων.
• Επίμονη κόπωση και τάση του ατόμου να λειτουργεί ως «νυχτοπούλι», όντας δηλαδή ιδιαίτερα δραστηριοποιημένο τη νύχτα.

Επιπλέον, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι εν λόγω ασθενείς είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν κατάθλιψη σε νεότερη ηλικία, βιώνοντας παράλληλα πιο σοβαρά συμπτώματα, όπως μανία και αυτοκτονικές σκέψεις. Παράλληλα, η γενετική ανάλυση έδειξε αυξημένο κίνδυνο για καρδιακές παθήσεις, φλεγμονώδεις καταστάσεις και νευροαναπτυξιακές διαταραχές, όπως η ΔΕΠΥ.

VIRAL

The Voice Highlights 24/10: «Πάγωσαν» οι coaches με την κόρη του αδικοχαμένου θρύλου του ποδοσφαίρου – Η απίστευτη εμφάνιση που τους μπέρδεψε όλους

Μαρία Αντωνά: Η ερωτική εξομολόγηση για τον Γιώργο Λιάγκα – «Στην αγκαλιά του βρίσκω το καταφύγιό μου»

Τηλεθέαση 24/10:Σάρωσε το The Voice με υψηλά ποσοστά – Ποιοι έκλεψαν την πρωτιά και ποιοι πάτωσαν

Εναλλακτικές θεραπείες: Από τη μελατονίκη στη φωτοθεραπεία

Ενόψει αυτών των δεδομένων, οι ειδικοί τονίζουν ότι οι θεραπείες που στοχεύουν στη βελτίωση του ύπνου και του κιρκαδιανού ρυθμού –όπως η χορήγηση συνθετικών μορφών της ορμόνης μελατονίνης και η εφαρμογή φωτοθεραπείας– ενδέχεται να αποδειχθούν πολύ πιο αποτελεσματικές. Η μελατονίνη, η οποία παράγεται φυσικά από τον εγκέφαλο ως απόκριση στο σκοτάδι, βοηθά το σώμα να μεταβεί σε «κατάσταση νύχτας».

Νέα έρευνα για την κατάθλιψη (Πηγή Φωτογραφίας: Unsplash)

Η Δρ. Εμιλιάνα Τονίνι, κύρια συγγραφέας της μελέτης από το Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ, επισημαίνει ότι η κατανόηση των διαφορετικών υποτύπων επιτρέπει την ταχύτερη πρόσβαση σε εξατομικευμένες και αποτελεσματικές θεραπείες. Από την πλευρά του, ο καθηγητής Ίαν Χίκι τονίζει τη σημασία έγκαιρης αναγνώρισης του προβλήματος στους νέους, στους οποίους συχνά χορηγούνται αυτόματα SSRIs, παρότι υπάρχουν καλύτερες συμπεριφορικές και ιατρικές επιλογές.

Σκεπτικισμός και προειδοποιήσεις από την ιατρική κοινότητα

Παρά το ενδιαφέρον των ανακαλύψεων, η μελέτη έχει προκαλέσει και σκεπτικισμό. Ο καθηγητής Ντέιβιντ Κέρτις από το University College London υποστηρίζει ότι η απομόνωση συγκεκριμένων συμπτωμάτων δεν αρκεί για τον ορισμό ενός νέου υποτύπου, χαρακτηρίζοντας τον όρο «κιρκαδιανός» παραπλανητικό, καθώς πολλά τυπικά χαρακτηριστικά της κατάθλιψης συνδέονται ούτως ή άλλως με τον κύκλο του εικοσιτετραώρου.

Την ίδια στιγμή, η συζήτηση γύρω από τα αντικαταθλιπτικά παραμένει θερμή, καθώς πρόσφατες προειδοποιήσεις υγειονομικών αρχών υπενθυμίζουν τις σοβαρές παρενέργειες των φαρμάκων αυτών, συμπεριλαμβανομένων μακροχρόνιων σεξουαλικών προβλημάτων και αυτοκτονικού ιδεασμού. Οι ειδικοί καταλήγουν στο ότι, παρότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα προτού αλλάξουν οι κλινικές κατευθυντήριες οδηγίες, η αξιολόγηση των μοτίβων ύπνου παραμένει κρίσιμη για κάθε ασθενή που δεν ανταποκρίνεται στις τυπικές αγωγές.