Άννα Μαρία Παπαχαραλάμπους: «Πίνουμε με χάρτινο καλαμάκι και τα μεγάλα εργοστάσια ρίχνουν δηλητήρια στον Ατλαντικό»
Η Άννα Μαρία Παπαχαραλάμπους βρέθηκε πρόσφατα καλεσμένη στο κανάλι του Αργύρη Ζαννιά στο YouTube και, μεταξύ άλλων, μίλησε για την ανακύκλωση και τη συζήτηση γύρω από τα πλαστικά καλαμάκια, ασκώντας έντονη κριτική στη λογική των ατομικών περιορισμών σε αντιδιαστολή με τις πρακτικές των μεγάλων βιομηχανιών.
Η γνωστή ηθοποιός δεν έκρυψε τον προβληματισμό της για το κατά πόσο τα μέτρα που επικεντρώνονται στον καταναλωτή έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο. Χαρακτηριστικά, είπε πως «είναι αστείο» που η ίδια και άλλοι πολίτες κάνουν ανακύκλωση, ενώ «οι μεγάλες εταιρείες παγκοσμίως ρίχνουν στους ωκεανούς ό,τι σκουπίδια, ό,τι δηλητήρια».
«Γελάω που κάνω ανακύκλωση, είναι αστείο»
«Θα κάνω ανακύκλωση, αλλά γελάω που την κάνω, γελάω. Δηλαδή το ότι αυτό με τα καλαμάκια ας πούμε, ήταν ένα ανέκδοτο. Δηλαδή οι μεγάλες εταιρείες παγκοσμίως ρίχνουν στους ωκεανούς ό,τι σκουπίδια, ό,τι δηλητήρια. Και εμείς δεν παίρνουμε σακούλες γιατί είναι το πλαστικό. Είναι αστείο. Απλά το κάνεις γιατί λες μία στο εκατομμύριο επηρεάζει η πράξη μου αυτό; Ε, θα το κάνω. Αλλά είναι αστείο. Είναι αστείο να σου ζητάνε. Είναι αστείο να σου ζητάνε εσένα να πίνεις από χάρτινο καλαμάκι και τα τεράστια εργοστάσια να ρίχνουν δηλητήρια στον Ατλαντικό και στον Ειρηνικό που το τρως και το πίνεις και το αναπνέεις και το οτιδήποτε», δήλωσε χαρακτηριστικά.
VIRAL
Η τοποθέτησή της άνοιξε ξανά τη συζήτηση γύρω από το κατά πόσο οι ατομικές πρακτικές – όπως η χρήση χάρτινου καλαμακιού – μπορούν να αντισταθμίσουν τη ρύπανση μεγάλης κλίμακας.
Ακόμα και η περιορισμένη συμμόρφωση επιχειρηματιών και καταναλωτών που είχε επιτευχθεί μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου για την κατάργηση των πλαστικών καλαμακιών μιας χρήσης φαίνεται πως αποτελεί πλέον παρελθόν.
Πώς επιστρέψαμε στα πλαστικά καλαμάκια
Ανεξέλεγκτα εξακολουθούν να κυκλοφορούν στην αγορά και στην εστίαση τα πλαστικά καλαμάκια μιας χρήσης, τα οποία θεωρητικά είχαν απαγορευτεί δια νόμου από το 2020. Έξι χρόνια μετά την ψήφιση του σχετικού νόμου και τέσσερα χρόνια μετά την τελευταία προθεσμία που είχε δοθεί για την οριστική απόσυρσή τους από την αγορά, η εικόνα στην πράξη είναι διαφορετική: τα περισσότερα καταστήματα συνεχίζουν να σερβίρουν κρύα ροφήματα με πλαστικά καλαμάκια.
Η αρχική στροφή προς τα χάρτινα καλαμάκια – έστω και με αντιδράσεις – δεν κράτησε για πολύ. Σήμερα, τα πλαστικά έχουν επανέλθει σχεδόν παντού, χωρίς ιδιαίτερη αντίσταση ή ελέγχους.
Καθοριστικό ρόλο στην επιστροφή τους φαίνεται πως έπαιξε η πρακτική της σήμανσης ως «επαναχρησιμοποιούμενα». Τα πλαστικά καλαμάκια «βαφτίστηκαν» επαναχρησιμοποιούμενα, τοποθετήθηκαν ξανά σε εμφανή σημεία στους πάγκους και πλέον κανένας πελάτης δε χρειάζεται να τα ζητά συνθηματικά «από το άλλο» κάτω από τον πάγκο, όπως συνέβαινε την περίοδο των αυστηρότερων ελέγχων.
Η σήμανση αυτή ουσιαστικά «νομιμοποίησε» ξανά ένα προϊόν που χρησιμοποιείται για λίγα μόλις λεπτά, αλλά παραμένει στο περιβάλλον για εκατοντάδες χρόνια. Έτσι, παρά το θεσμικό πλαίσιο και τις σχετικές απαγορεύσεις, η εφαρμογή του νόμου φαίνεται να παραμένει ζητούμενο, με τα πλαστικά καλαμάκια να συνεχίζουν την «αθόρυβη» παρουσία τους στην καθημερινότητα.
Η νέα εγκύκλιος του υπουργείου Περιβάλλοντος
Την ίδια ώρα, νέα εγκύκλιος του υπουργείου Περιβάλλοντος αποσαφηνίζει τι πραγματικά ισχύει για τα καλαμάκια μιας χρήσης και τα επαναχρησιμοποιούμενα, καθώς η αγορά έχει κατακλυστεί από προϊόντα που προωθούνται ως «eco» ή «επαναχρησιμοποιούμενα» χωρίς να πληρούν τις σχετικές προδιαγραφές.
Στην εγκύκλιο της Γενικής Γραμματείας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων του ΥΠΕΝ δίνονται διευκρινίσεις για τα πλαστικά προϊόντα μιας χρήσης, τα επαναχρησιμοποιήσιμα, καθώς και για τον ορθό χαρακτηρισμό των πλαστικών καλαμακιών.
Μάλιστα, παρέχονται ξεκάθαρες κατευθυντήριες οδηγίες για το ποια πλαστικά καλαμάκια είναι πράγματι επαναχρησιμοποιούμενα και ποια – αν και πλασάρονται ως τέτοια – είναι στην ουσία κανονικά πλαστικά καλαμάκια μιας χρήσης.
Διαβάστε επίσης
Τι ορίζει η ευρωπαϊκή οδηγία
Όπως τονίζεται στη σχετική ανακοίνωση, ο ορισμός ενός προϊόντος ως «πλαστικό προϊόν μιας χρήσης» και η επιπλέον καθοδήγηση από την ΕΕ αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, στο να αποκλειστούν περιπτώσεις όπου προϊόντα διατίθενται στην αγορά ως πολλαπλών χρήσεων χωρίς να έχουν μελετηθεί και σχεδιαστεί ως τέτοια.
Η στόχευση αυτή εναρμονίζεται με την οδηγία Ευρωπαϊκή Ένωση 2019/904, η οποία αποσκοπεί στην πρόληψη και τη μείωση του αντίκτυπου ορισμένων πλαστικών προϊόντων στο περιβάλλον – ιδίως στο υδάτινο – και στην ανθρώπινη υγεία.
Πότε ένα καλαμάκι θεωρείται επαναχρησιμοποιούμενο
Για να χαρακτηριστεί ένα προϊόν ως επαναχρησιμοποιήσιμο, στα σχετικά κριτήρια σχεδιασμού περιλαμβάνονται:
- Η σύνθεση των υλικών
- Η δυνατότητα πλύσης
- Η επιδεκτικότητα επισκευής
- Η δυνατότητα πολλαπλών χρήσεων για τον ίδιο αρχικό σκοπό
Παράλληλα, εξετάζεται αν οι καταναλωτές αντιλαμβάνονται και χρησιμοποιούν το προϊόν ως επαναχρησιμοποιούμενο, καθώς και αν υπάρχει πρόθεση και δυνατότητα ανασυσκευασίας, καθαρισμού, πλυσίματος και επισκευής, με διατήρηση της λειτουργικότητάς του.
Τα πλαστικά καλαμάκια χαρακτηρίζονται επί της αρχής ως πλαστικά προϊόντα μιας χρήσης και εμπίπτουν στις διατάξεις του ν. 4736/2020 (άρθρο 5). Εάν παραγωγός ή εισαγωγέας θεωρεί ότι διαθέτει τεκμηρίωση περί του αντιθέτου, φέρει το βάρος απόδειξης του σχετικού ισχυρισμού.
Επισημαίνεται επίσης ότι καλαμάκια που πωλούνται σε ομαδικές συσκευασίες (π.χ. 50 ή 100 τεμαχίων) τεκμαίρεται ότι δεν προορίζονται για επαναχρησιμοποίηση.
Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να τηρούνται και οι ειδικές απαιτήσεις του Κανονισμού (ΕΕ) 10/2011 για τα πλαστικά υλικά και αντικείμενα που προορίζονται να έρθουν σε επαφή με τρόφιμα.
0 ΣΧΟΛΙΑ