Εκκλησία «κειμήλιο»: Αυτός είναι ο πιο παλιός ναός της Αθήνας – Μετρά 1.000 χρόνια ιστορία

Περπατώντας στους δρόμους της Αθήνας συναντάς κτήρια άλλων εποχών, σπουδαία μνημεία και αξιοθέατα που σε ταξιδεύουν πίσω στο χρόνο και σε καλούν να γνωρίσεις την ιστορία τους όπως ο Ναός των Αγίων Αποστόλων. Με την ευκαιρία, δείτε το απαράμιλλης ομορφιάς εκκλησάκι στην Αττική που γαληνεύει την ψυχή.

Πιθανόν δε, να έχεις περάσει δίπλα από πολύ σπουδαία ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία και να μην γνωρίζεις ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες που τα κάνουν ξεχωριστά όχι μόνο για την Αθήνα αλλά και για ολόκληρη την Ελλάδα.

Όπως για παράδειγμα, ήξερες ποιος είναι ο παλαιότερος χριστιανικός ναός της Αθήνας; Κι όμως μπορεί να έχεις περάσει πολλές φορές από κοντά του. Ο λόγος για τον Ναό των Αγίων Αποστόλων στην Αρχαία Αγορά. Η εκκλησία αυτή είναι ένα ιδιαίτερο και σπουδαίο δείγμα αρχιτεκτονικής στο κέντρο της Αθήνας.

VIRAL

«Κοιτάζει τα ραδίκια ανάποδα»: Η αποκρουστική ρητορική μίσους που ξεπλένει τη γυναικοκτονία στην Καλαμάτα προκαλεί οργή!

Γυναικοκτονία στην Καλαμάτα: Η ανατριχιαστική απόπειρα «ξεπλύματος» του δολοφόνου – Όταν η υπεράσπιση γίνεται «ύβρις» προς το θύμα

Μεγάλες αλήθειες από μία απλή κοπέλα για το κέρατο και τις γυναικοκτονίες 

Ναός των Αγίων Αποστόλων: Η εκκλησία που η ιστορία της μετρά 1.000 χρόνια

Ο Ναός των Αγίων Αποστόλων βρίσκεται χτισμένος στην νοτιοανατολική πλευρά της Αρχαίας Αγοράς και θεωρείται ότι κατασκευάστηκε στο τελευταίο τέταρτο του 10ου αιώνα. Μετρά κάτι παραπάνω από 1.000 χρόνια ζωής και αποτελεί τον μοναδικό και είναι σωζόμενος μέχρι σήμερα ναό μέσα στον αρχαιολογικό χώρο. Αυτό τον κάνει σίγουρα να ξεχωρίζει με διαφορά.

Όσον αφορά την κατασκευή της παλιότερης εκκλησίας της Αθήνας, οι ειδικοί αναφέρουν ότι πρόκειται για μεσο-βυζαντινό ναό μεγάλης ιστορικής αξίας. Είναι ο πρώτος ναός του επονομαζόμενου Αθηναϊκού ρυθμού. Αποτελεί ένα σπουδαίο μνημείο κυρίως για τη μετέπειτα εξέλιξη της βυζαντινής αρχιτεκτονικής. Κι αυτό γιατί αποτελεί έναν ιδιαίτερο και επιτυχή συνδυασμό απλού τετρακίονου και σταυροειδούς εγγεγραμμένου κτηρίου.

Μέσα στους αιώνες ο Ναός των Αγίων Αποστόλων υπέστη πολλές καταστροφές, όπως και πολλά θρησκευτικά μνημεία στην Αθήνα. Ωστόσο, το 1877 ο ναός επισκευάστηκε και επεκτάθηκε δυτικά. Το 1954 αποφασίστηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού να κατεδαφιστούν όλες οι νεότερες οικοδομικές παρεμβάσεις και μέσα στα δύο επόμενα χρόνια ολοκληρώθηκε η αναστήλωση και η επιστροφή του στην αρχική του μορφή του ναού των Αγίων Αποστόλων.

Σήμερα η εκκλησία των Αγίων Αποστόλων είναι χαρακτηρισμένη ως προστατευόμενο βυζαντινό μνημείο. Επιπλέον κάτι που σίγουρα δεν γνωρίζεις ακόμη κι αν έχεις δει την συγκεκριμένη εκκλησία είναι ότι λειτουργείται μία φορά κάθε χρόνο, την ημέρα της σύναξης των 12 Αποστόλων, 30 Ιουνίου. Την επόμενη φορά που θα κάνεις μια βόλτα στο κέντρο της Αθήνας, αξίζει να περάσεις μια βόλτα από εκεί…

Αγία Δύναμη: Το άγνωστο εκκλησάκι στην καρδιά της Αθήνας και η ιστορική σημασία

Το μικρό εκκλησάκι της Αγίας Δύναμης στο κέντρο της Αθήνας ανεγέρθηκε την περίοδο της Τουρκοκρατίας στο Ροδακιό, στη διασταύρωση των οδών Μητροπόλεως και Πεντέλης, στο ίδιο σημείο όπου κατά την αρχαιότητα βρίσκονταν οι περίφημες Πύλες Διοχάρους του Θεμιστόκλειου Τείχους. Μάθε για το ομορφότερο εκκλησάκι της Ελλάδος που χτίστηκε μέσα σε υπεραιωνόβιο πλάτανο.

Κατά την αρχαία ελληνική συνήθεια, κοντά στις Πύλες υπήρχαν λουτρά που αργότερα έγιναν θερμά (ρωμαϊκά βαλανεία) και στους ίδιους χώρους θα έπρεπε να στήνονται και ιερά σχετικά με τη λειτουργία των αρχαίων γυμνασίων.

Έτσι, αρχικά φτιάχτηκε ιερό του Ηρακλή, πάνω στα ερείπια του οποίου χτίστηκε αιώνες αργότερα (τον 16ο αι. μ.Χ.) ο ναός της Αγίας Δύναμης, αφιερωμένος στην «προστάτιδα των επίτοκων γυναικών» (αυτών που είναι έτοιμες να γεννήσουν).

Μάλιστα, εντοπίστηκαν και αρχαία αφιερώματα προς τον ημίθεο Ηρακλή, αφιερωματικό ανάγλυφο με ανάγλυφη κορύνη (ρόπαλο) και με την επιγραφή «ΗΡΑΚΛΕΙΔΙ (ΟΜΟΙΩ) ΚΑΙ ΑΝΕΘΗΚΕΝ». Η Δύναμις του Ηρακλέους εκχριστιανίστηκε και έγινε Δύναμις της Παναγίας. Και εκτός από τις επίτοκες γυναίκες, από εδώ έπαιρναν δύναμη και οι αγωνιστές του ’21.

Από την αθηναϊκή παράδοση και από τις μαρτυρίες του ηγούμενου της Μονής Πεντέλης, Κυρίλλου Δέγλερη, γνωρίζουμε ότι η Αγία Δύναμις αποτελούσε μετόχι της Μονής Πεντέλης και ήταν γνωστή ως «Μεντελίτισσα» (παραφθορά του Πεντελίτισσα), «του Μεντελιώτη» ή «του Ροδακιού» (από το όνομα της συνοικίας).

Μέχρι τη δεκαετία του ’50, οπότε χτίστηκε το υπουργείο Παιδείας, είχε και αυλόγυρο και άλλα κτίσματα, τα οποία κατεδαφίστηκαν για να χτιστούν το υπουργείο και ο δρόμος. Το 1641, κοντά στον ναό της Αγίας Δύναμης έμενε ο Ιησουίτης μοναχός Φραγκίσκος, ο οποίος δίδασκε ιταλικά και γαλλικά, μέχρι που κατηγορήθηκε για προσηλυτισμό και εκδιώχτηκε.

Σε αυτό το σπίτι, το οποίο επικοινωνούσε υπόγεια με τον ναό της Αγίας Δύναμης, τις παραμονές της Επανάστασης λειτουργούσε το εργαστήριο πυρομαχικών του πυροτεχνίτη μαστρο-Παυλή Αλέξη του Μπαρουξή, προγόνου της οικογένειας Παυλίδη (ο γιος του Σπυρίδων δημιούργησε το 1841 το «Γλυκισματοποιείον Παυλίδου» στον χώρο του παλιού μπαρουτόμυλου που βρισκόταν Αιόλου και Βύσσης), ο οποίος έφτιαχνε φισέκια με την προτροπή των Τούρκων που νόμιζαν ότι προορίζονταν για την άμυνα του κάστρου της Ακρόπολης.

Από την υπόγεια δίοδο του εργαστηρίου του, που επικοινωνούσε με το υπόγειο της Αγίας Δύναμης, μεταφέρονταν κρυφά στο Μενίδι. Εκεί τα παραλάμβαναν χωριάτες με μουλάρια και τα μετέφεραν στους αγωνιστές. Το πλέον έμπιστο άτομο για τη μυστική μεταφορά των πυρομαχικών εκτός πόλεως ήταν η κυρα-Μανώλαινα, η Μαρία Μπινιάρη. Κάτω από τα άπλυτα ρούχα που πήγαινε δήθεν να πλύνει στον Ιλισό κουβαλούσε το πολύτιμο φορτίο και το παρέδιδε στα χέρια των αγωνιστών.

Στους υπόγειους χώρους της εκκλησίας είχαν φυλάξει τους θησαυρούς της Μονής Πεντέλης, δυστυχώς όμως, στις 21 Ιουλίου 1821, κατά την τουρκική εισβολή του Ομέρ Βρυώνη, χάθηκαν τα πάντα. Μετά την Απελευθέρωση, το 1837, η Αγία Δύναμη έγινε σταθμός ιππικού. Στον ναό φυλάσσεται επίσης το ιερό λείψανο του σύγχρονου Αγίου Νικολάου του Πλανά.