Railway.gov.gr: Πώς το νέο σύστημα ασφαλείας εντοπίζει τα τρένα με ακρίβεια εκατοστών και αποτρέπει τις συγκρούσεις
Τον τρόπο με τον οποίο το ψηφιακό σύστημα railway.gov.gr προλαμβάνει τις συγκρούσεις τρένων παρουσίασε στις 10 Νοεμβρίου στον Πειραιά ο τέως αναπληρωτής υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, παρουσία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Η πλατφόρμα λειτουργεί ήδη πάνω από έναν χρόνο ως επιπλέον δικλίδα ασφαλείας στον ελληνικό σιδηρόδρομο, εντοπίζοντας αυτόματα τους κινδύνους και ενημερώνοντας σε πραγματικό χρόνο τους υπεύθυνους κυκλοφορίας.
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης στο παλιό αμαξοστάσιο του Πειραιά, προβλήθηκε μια ρεαλιστική προσομοίωση. Δύο αμαξοστοιχίες κινούνται σε πορεία σύγκρουσης. Το σύστημα εντοπίζει τον κίνδυνο χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση και στέλνει αμέσως συναγερμό στο Κέντρο Λειτουργίας. Ο χειριστής επικοινωνεί με τους μηχανοδηγούς και εκείνοι επιβεβαιώνουν την εντολή ακινητοποίησης. Κάθε κίνηση, συνομιλία και χρόνος αντίδρασης καταγράφονται ψηφιακά, ώστε να γνωρίζουν όλοι ποιος έκανε τι και πότε.
Η συγκεκριμένη πλατφόρμα άνοιξε για τους πολίτες τον περασμένο Φεβρουάριο και αποτελεί βασικό εργαλείο για να επιστρέψει η εμπιστοσύνη των επιβατών στα τρένα μετά την τραγωδία των Τεμπών.
Πώς εντοπίζεται η ακριβής θέση κάθε τρένου
Για να λειτουργήσει σωστά το σύστημα, οι δημιουργοί του, ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης και ο Γενικός Γραμματέας Μεταφορών Στέλιος Σακαρέτσιος, έπρεπε να ξεπεράσουν δύο μεγάλα εμπόδια.
VIRAL
Πρώτον, το κλασικό GPS που χρησιμοποιούμε στα κινητά μας έχει απόκλιση περίπου 15 μέτρων. Στον σιδηρόδρομο, αυτή η απόκλιση αρκεί για να μπερδέψει το σύστημα και να δείξει ένα τρένο στη διπλανή γραμμή από αυτήν που πραγματικά κινείται. Η ομάδα έδωσε τη λύση αξιοποιώντας το σύστημα HEPOS του Ελληνικού Κτηματολογίου (μια προηγμένη υπηρεσία γεωγραφικού εντοπισμού), μειώνοντας το περιθώριο λάθους στα 5 εκατοστά. Παράλληλα, χαρτογραφήθηκαν μέσω δοκιμαστικών διαδρομών 1.650 χιλιόμετρα σιδηροδρομικού δικτύου.
Δεύτερον, σε πολλά ορεινά σημεία της χώρας δεν υπάρχει σήμα κινητής τηλεφωνίας. Για να μη χάνεται η επικοινωνία, εγκαταστάθηκε εξοπλισμός δορυφορικού ίντερνετ Starlink σε 134 μηχανές τρένων. Το έργο ολοκληρώθηκε μέσα σε λίγους μήνες, καθώς 26 μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών κάλυψαν το κόστος με δωρεά, παρακάμπτοντας τις αργές κρατικές διαδικασίες.
Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στάθηκε στην ταχύτητα υλοποίησης, τονίζοντας πως η ομάδα μετέτρεψε μια αρχική ιδέα σε πράξη, δίνοντας απάντηση στο ερώτημα πού βρίσκεται κάθε συρμός ανά πάσα στιγμή.
24ωρη παρακολούθηση και έλεγχος ταχύτητας
Όλα τα δεδομένα καταλήγουν στο Σιδηροδρομικό Κέντρο Αχαρνών. Εκεί, εκπαιδευμένοι χειριστές παρακολουθούν σε βάρδιες όλο το 24ωρο την κίνηση των συρμών, λειτουργώντας συμπληρωματικά με τη σηματοδότηση και την τηλεδιοίκηση.
Η πλατφόρμα ελέγχει αυτόματα και την ταχύτητα. Αν κάποιο τρένο ξεπεράσει το όριο, το σύστημα ανοίγει αμέσως φάκελο διερεύνησης. Καταγράφει το ακριβές σημείο, το επιτρεπόμενο όριο, την ταχύτητα που ανέπτυξε ο συρμός και αποθηκεύει το σχετικό βίντεο, δίνοντας στους ελεγκτές αδιάσειστα στοιχεία.
Τεχνητή νοημοσύνη ελέγχει τις συνομιλίες στον ασύρματο
Με αφορμή τα σοβαρά λάθη επικοινωνίας που αποκαλύφθηκαν στα Τέμπη, το railway.gov.gr ενσωμάτωσε το εργαλείο Voice AI GSM-R (ένα λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης που ακούει και καταλαβαίνει τον ανθρώπινο λόγο). Το σύστημα μετατρέπει αυτόματα τις συνομιλίες ασυρμάτου σε κείμενο και εντοπίζει αν τηρήθηκαν οι κανόνες ασφαλείας.
Μέχρι σήμερα έχουν ελεγχθεί πάνω από 120.000 συνομιλίες με ελάχιστα προβλήματα. Όταν το λογισμικό εντοπίσει κάποιο λάθος, ένας άνθρωπος-ελεγκτής ακούει την ηχογράφηση για να επιβεβαιώσει την παράβαση. Οι κυρώσεις για όσους παραβιάζουν τους κανόνες —είτε αφορούν εργαζομένους είτε εταιρείες— φτάνουν μέχρι την αφαίρεση άδειας ή την απόλυση.
Πάνω από 3.500 κάμερες και ψηφιακός έλεγχος βαρδιών
Την ασφάλεια του δικτύου ενισχύουν περισσότερες από 3.500 κάμερες. Σύντομα, ένας αλγόριθμος τεχνητής νοημοσύνης θα αναλύει ζωντανά την εικόνα τους. Σε πραγματικό περιστατικό που προβλήθηκε στην εκδήλωση, το σύστημα εντόπισε αμέσως έναν πεζό που περπατούσε πάνω στις γραμμές και ειδοποίησε το Κέντρο. Αντίστοιχες κάμερες στις μηχανές των τρένων θα εντοπίζουν εμπόδια, όπως πεσμένα κλαδιά, νερά ή καπνό.
Επιπλέον, πάνω από 6.000 σημεία του δικτύου (γέφυρες, σήραγγες, διαβάσεις) απέκτησαν ψηφιακή ταυτότητα. Όταν προκύπτει βλάβη, το συνεργείο λαμβάνει φωτογραφία και ακριβείς συντεταγμένες, ενώ μετράται ο χρόνος αποκατάστασης.
Στην επόμενη φάση του έργου, οι φύλακες των διαβάσεων και οι σταθμάρχες θα δηλώνουν ψηφιακά την παρουσία τους στη βάρδια. Αν ένας φύλακας δεν εμφανιστεί στη θέση του, το σύστημα ειδοποιεί τον μηχανοδηγό να σταματήσει πριν τη διάβαση, ώστε μέλος του πληρώματος να ρυθμίσει προσωρινά την κυκλοφορία των αυτοκινήτων.
Τι κερδίζουν οι επιβάτες στην καθημερινότητά τους
Η πλατφόρμα δεν απευθύνεται μόνο στους ειδικούς, αλλά και στους ταξιδιώτες. Μέσα από το κινητό τους, οι πολίτες μπορούν να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο την ακριβή θέση του τρένου στον χάρτη, τον επόμενο σταθμό και την εκτιμώμενη ώρα άφιξης. Παράλληλα, έχουν τη δυνατότητα να βλέπουν ζωντανή εικόνα από την κάμερα που βρίσκεται στο μπροστινό μέρος της μηχανής.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης, το να μπορεί ένας γονιός να βλέπει ανά πάσα στιγμή πού βρίσκεται το τρένο με το οποίο ταξιδεύει το παιδί του από την Αθήνα στη Θεσσαλονίκη, αποτελεί έμπρακτη απόδειξη ότι το κράτος οργανώνεται και λειτουργεί με σοβαρότητα.
0 ΣΧΟΛΙΑ