Ποιος είναι ο Αρχάγγελος Μιχαήλ και γιατί αποκαλείται στρατηλάτης των αγγέλων;

Η Εκκλησία τιμά σήμερα, 8 Νοεμβρίου, τους Αγίους Αρχαγγέλους Μιχαήλ και Γαβριήλ, δύο από τις σημαντικότερες μορφές της χριστιανικής παράδοσης. Σύμφωνα με την Αγία Γραφή, οι Άγγελοι αποτελούν απεσταλμένους του Θεού και εμφανίζονται με ορατή μορφή σε συγκεκριμένες ιστορικές στιγμές, όταν πρόκειται να φανερωθεί ή να πραγματοποιηθεί το θείο θέλημα. Ανάμεσα στις ουράνιες δυνάμεις, ο Αρχάγγελος Μιχαήλ ξεχωρίζει για τη δύναμη και τη σπουδαία αποστολή του, καθώς θεωρείται ο στρατηλάτης των αγγέλων και ο προστάτης των πιστών.
Η αποστολή του Αρχαγγέλου Μιχαήλ στην Αγία Γραφή
Ο Μιχαήλ συγκαταλέγεται στους πιο ένδοξους και λαμπρούς ταξιάρχες των ασώματων Δυνάμεων. Η παρουσία του καταγράφεται σε σημαντικά περιστατικά της Παλαιάς Διαθήκης. Σύμφωνα με τις σχετικές αναφορές, εμφανίστηκε στον Αβραάμ την ώρα που εκείνος ετοιμαζόταν να θυσιάσει τον Ισαάκ, ενώ συνδέεται και με τη σωτηρία του Λωτ και της οικογένειάς του από την καταστροφή των Σοδόμων. Παράλληλα, θεωρείται ότι προπορευόταν των Ισραηλιτών κατά την έξοδό τους από την αιγυπτιακή σκλαβιά, καθοδηγώντας τους προς τη Γη της Επαγγελίας. Η παρουσία του περιγράφεται μέσα από τη μορφή νεφέλης την ημέρα και πυρός κατά τη διάρκεια της νύχτας, που τους έδειχνε τον δρόμο.
Ο ψυχοπομπός άγγελος και οι λαϊκές παραδόσεις
Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ κατέχει ιδιαίτερη θέση στη θρησκευτική συνείδηση και τη λαϊκή παράδοση των Ελλήνων. Σε πολλές περιοχές θεωρείται ο ψυχοπομπός άγγελος, εκείνος δηλαδή που αναλαμβάνει να συνοδεύσει τις ψυχές στον ουρανό. Η συγκεκριμένη ιδιότητα θυμίζει, ως προς τον συμβολισμό της, τον ρόλο που είχε ο φτεροπόδαρος θεός Ερμής στην αρχαία ελληνική θρησκεία. Στη Μικρά Ασία, μάλιστα, οι Έλληνες αποκαλούσαν τον Αρχάγγελο «Παντεριμιώτη», ονομασία που αποδίδεται με την έννοια εκείνου που ερημώνει τον τόπο. Σε άλλες περιοχές, όπως στη Θράκη, διατηρείται μια ιδιαίτερη δοξασία: οι κάτοικοι αποφεύγουν να αφήνουν τα παπούτσια τους έξω από το σπίτι την ημέρα της γιορτής του, καθώς σύμφωνα με την παράδοση δεν θέλουν να τα δει ο Αρχάγγελος, να τους θυμηθεί και να τους πάρει από τη ζωή.
Ο προστάτης της Πολεμικής Αεροπορίας και της Λέσβου
Ο Μιχαήλ, που αναφέρεται επίσης ως Ταξίαρχος και Αρχιστράτηγος, είναι ο προστάτης Άγιος της Πολεμικής Αεροπορίας. Ξεχωριστή είναι, ωστόσο, η σχέση του και με τη Λέσβο, καθώς ο Ταξιάρχης, όπως τον αποκαλούν με σεβασμό οι κάτοικοι του νησιού, θεωρείται ο προστάτης του τόπου. Η 8η Νοεμβρίου έχει, μάλιστα, διπλή σημασία για τη Λέσβο, αφού την ίδια ημερομηνία, το 1912, το νησί απελευθερώθηκε από την οθωμανική κυριαρχία. Την ημέρα αυτή γιορτάζουν και πολλοί κάτοικοι που φέρουν το όνομα Στρατής, το οποίο συνδέεται με τη λέξη «Στρατηλάτης», και όχι με τον Άγιο Ευστράτιο.
Στο επίκεντρο της λατρείας βρίσκεται η θαυματουργή εικόνα του Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Μανταμάδο της Λέσβου. Σύμφωνα με έναν παλιό θρύλο, η εικόνα δημιουργήθηκε από χώμα και αίμα μοναχών που έχασαν τη ζωή τους έπειτα από επίθεση πειρατών στη μονή της περιοχής. Η ιστορία της τοποθετείται χρονικά περίπου στον 10ο με 11ο αιώνα, περίοδο κατά την οποία τα νησιά του Αιγαίου αντιμετώπιζαν συχνές επιδρομές και λεηλασίες από πειρατές. Διάφορες τοπικές παραδόσεις αναφέρουν, επίσης, ότι ο Αρχάγγελος Μιχαήλ εμφανίστηκε στο Μανταμάδο, προκειμένου να προστατεύσει το μοναστήρι και τους μοναχούς του. Η εικόνα αποτελεί μέχρι σήμερα σημείο αναφοράς για την πίστη και την παράδοση της Λέσβου.
Ο Αρχάγγελος Γαβριήλ και ο συμβολισμός των αγιογραφιών
Την ίδια ημέρα τιμάται και ο Αρχάγγελος Γαβριήλ, το όνομα του οποίου ερμηνεύεται ως «ήρωας του Θεού». Πρόκειται για μία από τις λίγες αγγελικές μορφές που κατονομάζονται στην Αγία Γραφή. Στη βυζαντινή αγιογραφία, οι δύο Αρχάγγελοι απεικονίζονται συχνά κρατώντας στο δεξί τους χέρι ένα σπαθί ή ένα σκήπτρο, στοιχεία που συμβολίζουν την εξουσία και τη δύναμη που τους έχει παραχωρήσει ο Θεός. Σε αρκετές παραστάσεις, στο αριστερό τους χέρι κρατούν μια σφαίρα, η οποία συμβολίζει τον κόσμο και την κυριαρχία του Θεού πάνω σε αυτόν.
Διαβάστε επίσης
Γιατί γιορτάζουν ο Σταμάτης και η Σταματίνα
Στις 8 Νοεμβρίου γιορτάζουν, επίσης, ο Σταμάτης και η Σταματίνα, με την ονομασία τους να συνδέεται με μια ιδιαίτερη θρησκευτική παράδοση για την πτώση των έκπτωτων αγγέλων. Σύμφωνα με αυτήν, όταν οι «πονηροί άγγελοι», που στη συνέχεια ονομάστηκαν δαίμονες, απομακρύνθηκαν από τον Θεό, τα επουράνια τάγματα συγκεντρώθηκαν και ο Αρχάγγελος Μιχαήλ στάθηκε ανάμεσά τους. Τότε φέρεται να αναφώνησε τη φράση «Στώμεν καλώς, στώμεν μετά φόβου Θεού», καλώντας τους αγγέλους να παραμείνουν σταθεροί στην πίστη τους και να μην ακολουθήσουν την πονηρή σκέψη του Εωσφόρου. Η παράδοση αναφέρει ότι με αυτή την παρέμβαση ο Μιχαήλ συγκράτησε την πτώση των αγγελικών ταγμάτων και τα επανέφερε στην τάξη. Από το «σταμάτημα» που συμβολίζει η συγκεκριμένη φράση θεωρείται ότι προήλθαν τα ονόματα Σταμάτης και Σταματίνα.






0 ΣΧΟΛΙΑ