Κουμπαράς για παιδιά: Έως 2.400 ευρώ τον χρόνο – Ποιοι γονείς δικαιούνται το ποσό
Ένα νέο σύστημα μακροχρόνιας αποταμίευσης για τα παιδιά εισάγει το νομοσχέδιο του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκου Πιερρακάκη, με τη δημιουργία του Ατομικού Επενδυτικού Λογαριασμού Ανηλίκων (ΑΕΛΑ). Το μέτρο, το οποίο είχε παρουσιαστεί αρχικά στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, αναμένεται να εισαχθεί προς ψήφιση στη Βουλή τις επόμενες ημέρες. Βασική φιλοσοφία του προγράμματος είναι η ενίσχυση της αποταμίευσης από μικρή ηλικία, με το κράτος να επιβραβεύει οικονομικά κάθε ποσό που καταθέτει η οικογένεια. Ειδικότερα, για κάθε ευρώ που θα τοποθετούν οι γονείς ή άλλα πρόσωπα στον λογαριασμό του παιδιού, το Δημόσιο θα προσθέτει ένα επιπλέον ευρώ, με ανώτατη ετήσια κρατική συμμετοχή τα 1.200 ευρώ. Έτσι, εφόσον η οικογένεια καταθέτει 100 ευρώ κάθε μήνα, η πολιτεία θα προσφέρει άλλα 100 ευρώ, με αποτέλεσμα στο τέλος του έτους να έχουν συγκεντρωθεί 2.400 ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται ενδεχόμενες επενδυτικές αποδόσεις. Το αρχικό όριο της κρατικής ενίσχυσης δεν θα παραμείνει σταθερό για πάντα, καθώς προβλέπεται αναπροσαρμογή του κατά 10% ανά πενταετία, λαμβάνοντας υπόψη την εξέλιξη των τιμών και των εισοδημάτων. Ο νέος λογαριασμός θα μπορεί να ανοίξει από τις αρχές του 2027 με πρωτοβουλία του νόμιμου εκπροσώπου του ανηλίκου, ακόμη και πριν από τη συμπλήρωση των δύο ετών του. Κατά συνέπεια, στην πρώτη φάση εφαρμογής του μέτρου δικαιούχοι θα είναι τα παιδιά που έχουν γεννηθεί από το 2025 και μετά.
Ποιοι δικαιούνται τον νέο κουμπαρά και πώς θα λειτουργεί
Για να ενταχθεί ένα παιδί στο πρόγραμμα, θα πρέπει να πληροί συγκεκριμένα κριτήρια. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να μην έχει συμπληρώσει το δεύτερο έτος της ηλικίας του, να διαθέτει ελληνική ή άλλη ευρωπαϊκή ιθαγένεια και να έχει φορολογική κατοικία στην Ελλάδα. Τη δυνατότητα παροχής των σχετικών λογαριασμών θα έχουν τράπεζες, εταιρείες διαχείρισης αμοιβαίων κεφαλαίων, καθώς και ασφαλιστικές επιχειρήσεις. Παράλληλα, οι καταθέσεις δεν περιορίζονται αποκλειστικά στους γονείς. Χρήματα θα μπορούν να προσφέρουν συγγενείς, νονοί, οποιοδήποτε άλλο φυσικό πρόσωπο, αλλά και επιχειρήσεις ή άλλοι νομικοί φορείς. Το συνολικό ποσό που θα συγκεντρώνεται από ιδιωτικές εισφορές δεν θα μπορεί να ξεπερνά τα 10.000 ευρώ ετησίως. Από την πλευρά του, το Δημόσιο θα ενισχύει τις καταβολές με ποσό ίσο προς τις ιδιωτικές εισφορές, μέχρι το προβλεπόμενο ανώτατο όριο των 1.200 ευρώ τον χρόνο. Η κρατική συμμετοχή δεν θα καταβάλλεται συγκεντρωτικά στο τέλος του έτους, αλλά θα πιστώνεται στον επενδυτικό λογαριασμό μέσα σε διάστημα 30 ημερών από κάθε ιδιωτική κατάθεση. Με αυτόν τον τρόπο, κάθε νέα εισφορά της οικογένειας θα ενεργοποιεί την αντίστοιχη κρατική ενίσχυση, εφόσον δεν έχει εξαντληθεί το ετήσιο όριο. Σκοπός είναι να δημιουργείται σταδιακά ένα κεφάλαιο που θα παραμένει διαθέσιμο για το παιδί μέχρι την ενηλικίωσή του, χωρίς να απαιτείται η συγκέντρωση ολόκληρου του ποσού από την οικογένεια σε μία μόνο χρονική στιγμή.
Τα τέσσερα επενδυτικά μοντέλα και οι επιλογές των γονέων
Τα χρήματα που θα συγκεντρώνονται στον Ατομικό Επενδυτικό Λογαριασμό Ανηλίκων δεν θα παραμένουν απλώς ως καταθέσεις, αλλά θα μπορούν να τοποθετούνται σε συγκεκριμένα χρηματοπιστωτικά προϊόντα. Στις επιτρεπόμενες επιλογές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, αμοιβαία κεφάλαια, διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια (ETF), μετοχές και ομόλογα ευρωπαϊκών χρηματαγορών. Αντίθετα, το πλαίσιο δεν επιτρέπει την τοποθέτηση χρημάτων σε κρυπτονομίσματα, παράγωγα χρηματοπιστωτικά προϊόντα ή εναλλακτικές επενδύσεις. Παράλληλα, προβλέπονται περιορισμοί στη σύνθεση του χαρτοφυλακίου, ώστε να αποφεύγεται η υπερβολική συγκέντρωση των χρημάτων σε μία συγκεκριμένη μετοχή ή αγορά. Οι καταθέσεις και τα αμοιβαία κεφάλαια των ευρωπαϊκών αγορών αντιμετωπίζονται ως μετρητά και δεν επιτρέπεται, κατά κανόνα, να υπερβαίνουν το 5% του χαρτοφυλακίου, με ορισμένες εξαιρέσεις. Ο γονέας ή ο νόμιμος κηδεμόνας θα έχει τη δυνατότητα να επιλέξει ανάμεσα σε τέσσερα διαφορετικά επενδυτικά προφίλ, ανάλογα με το επίπεδο κινδύνου που επιθυμεί να αναλάβει. Το συντηρητικό μοντέλο προβλέπει τοποθέτηση του 100% του κεφαλαίου σε επενδύσεις σταθερού εισοδήματος και καθόλου σε μετοχές. Στο ισορροπημένο προφίλ, το 70% κατευθύνεται σε προϊόντα σταθερού εισοδήματος και το υπόλοιπο 30% σε μετοχές. Το αναπτυξιακό μοντέλο αντιστρέφει αυτή την αναλογία, με 70% σε μετοχές και 30% σε επενδύσεις σταθερού εισοδήματος, ενώ το δυναμικό προφίλ προβλέπει αποκλειστική τοποθέτηση σε μετοχές. Εάν ο κηδεμόνας δεν προχωρήσει σε επιλογή, θα εφαρμόζεται αυτομάτως το αναπτυξιακό μοντέλο, με κεφαλαιακή προστασία των εισφορών. Τρία χρόνια πριν από τη συμπλήρωση του 18ου έτους, το προεπιλεγμένο επενδυτικό προφίλ θα μετατρέπεται σε ισορροπημένο, εκτός εάν ο νόμιμος εκπρόσωπος αποφασίσει διαφορετικά.
VIRAL
Το κόστος διαχείρισης και οι δικλίδες διαφάνειας
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει και για τις χρεώσεις που θα επιβαρύνουν τους επενδυτικούς λογαριασμούς. Το συνολικό ετήσιο κόστος του επιλέξιμου επενδυτικού προφίλ δεν θα μπορεί να ξεπερνά το 0,50% της μέσης ετήσιας αξίας του λογαριασμού. Στο συγκεκριμένο ποσοστό δεν θα περιλαμβάνονται οι φόροι, τα τέλη που επιβάλλονται από τις ρυθμιζόμενες αγορές, καθώς και το κόστος που αφορά την κεφαλαιακή προστασία, το οποίο θα υπολογίζεται ξεχωριστά. Για να υπάρχει δυνατότητα σύγκρισης μεταξύ των διαθέσιμων επιλογών, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών θα δημοσιεύει κάθε χρόνο συγκριτικό πίνακα με τις χρεώσεις των προεπιλεγμένων επενδυτικών προφίλ που προσφέρουν οι πάροχοι. Με βάση αυτά τα στοιχεία, οι γονείς θα μπορούν να αξιολογούν το κόστος πριν προχωρήσουν στην υπογραφή της σύμβασης. Η δημοσιοποίηση των χρεώσεων αποσκοπεί στην ενίσχυση της διαφάνειας και στην αποφυγή δυσανάλογων επιβαρύνσεων για τις οικογένειες. Παράλληλα, η ύπαρξη συγκεκριμένου ανώτατου ορίου στις ετήσιες χρεώσεις δημιουργεί ένα κοινό πλαίσιο λειτουργίας για τους παρόχους, ενώ επιτρέπει στους νόμιμους εκπροσώπους να γνωρίζουν εκ των προτέρων ποιο μέρος του κεφαλαίου θα επιβαρύνεται από τα έξοδα διαχείρισης. Οι προβλέψεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο λογαριασμός έχει σχεδιαστεί για να λειτουργεί σε βάθος πολλών ετών και, επομένως, ακόμη και μικρές διαφορές στο κόστος μπορούν να επηρεάσουν το τελικό ποσό που θα συγκεντρωθεί.
Τι προστασία παρέχεται στα χρήματα και ποιες είναι οι φορολογικές απαλλαγές
Το νομοσχέδιο προβλέπει αυστηρούς κανόνες για την προστασία του κεφαλαίου, καθώς τα χρήματα που θα συγκεντρώνονται στον λογαριασμό δεν θα μπορούν να αναληφθούν πριν από τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας του δικαιούχου. Εξαιρέσεις προβλέπονται μόνο για ιδιαίτερες περιπτώσεις, όπως ο θάνατος του γονέα ή του νόμιμου εκπροσώπου, ο θάνατος του ίδιου του παιδιού ή σοβαροί λόγοι υγείας που το αφορούν. Επιπλέον, μέχρι την ενηλικίωση δεν θα επιτρέπεται η κατάσχεση των δικαιωμάτων του ανηλίκου, με την επιφύλαξη ειδικών διατάξεων αναγκαστικού δικαίου. Ο λογαριασμός δεν θα αποτελεί επίσης μέρος της πτωχευτικής περιουσίας του γονέα ή του κηδεμόνα. Σε περίπτωση παραβίασης των όρων του προγράμματος ή παράνομης ανάληψης, προβλέπεται επιστροφή στο Δημόσιο ολόκληρης της κρατικής ενίσχυσης που έχει καταβληθεί μέχρι εκείνη τη στιγμή, μαζί με τις αποδόσεις που αντιστοιχούν σε αυτή. Ωστόσο, δεν προβλέπεται αυτόματο κλείσιμο του λογαριασμού, ο οποίος θα εξακολουθεί να λειτουργεί με το υπόλοιπο κεφάλαιο. Εφόσον πραγματοποιηθούν νέες ιδιωτικές εισφορές, θα μπορεί να ενεργοποιηθεί ξανά η κρατική συμμετοχή. Σημαντικά είναι και τα φορολογικά οφέλη που συνοδεύουν το μέτρο. Οι ιδιωτικές εισφορές έως 10.000 ευρώ ετησίως δεν θα θεωρούνται εισόδημα του ανηλίκου ούτε θα υπολογίζονται για την αξιολόγηση εισοδηματικών και κοινωνικών κριτηρίων. Η ίδια αντιμετώπιση θα ισχύει και για τα ποσά που προσφέρει το Δημόσιο. Επιπλέον, οι καταβολές θα εξαιρούνται από τον φόρο δωρεών και γονικών παροχών, ενώ απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος προβλέπεται για τα μερίσματα, τους τόκους και τις υπεραξίες που πιστώνονται στον λογαριασμό. Οι εισφορές εξαιρούνται επίσης από τα τεκμήρια του πόθεν έσχες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι καταργείται ο έλεγχος για την προέλευση των χρημάτων.
Διαβάστε επίσης
Τι αλλάζει όταν το παιδί γίνει 18 ετών και τι ισχύει αν σταματήσουν οι καταθέσεις
Με τη συμπλήρωση του 18ου έτους, ο Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός παύει να βρίσκεται υπό τη διαχείριση του γονέα και μετατρέπεται σε προσωπικό περιουσιακό δικαίωμα του παιδιού. Από εκείνη τη στιγμή, ο δικαιούχος θα μπορεί να αποφασίσει πώς θα αξιοποιήσει το ποσό που έχει συγκεντρωθεί όλα τα προηγούμενα χρόνια. Συγκεκριμένα, θα έχει τη δυνατότητα να προχωρήσει σε ολική ή μερική ανάληψη, να μεταφέρει τα χρήματα σε διαφορετικό λογαριασμό ή να τα τοποθετήσει σε επενδυτικό ασφαλιστικό προϊόν. Η ανάληψη ή η μεταφορά του κεφαλαίου δεν θα επιβαρύνεται με φόρο. Εάν επιλεγεί η μεταφορά σε άλλο επενδυτικό λογαριασμό, θα διατηρείται το ιστορικό των προηγούμενων επενδύσεων και η συγκεκριμένη κίνηση δεν θα αντιμετωπίζεται ως νέα εισφορά. Παράλληλα, το πρόγραμμα δεν προβλέπει κυρώσεις για τις οικογένειες που, για οποιονδήποτε λόγο, αδυνατούν να συνεχίσουν να καταβάλλουν χρήματα. Εάν διακοπούν οι ιδιωτικές εισφορές, ο λογαριασμός δεν κλείνει, δεν κατάσχεται και δεν επιβάλλεται κάποια ποινή στον δικαιούχο. Το ποσό που έχει ήδη συγκεντρωθεί παραμένει επενδεδυμένο, ενώ οι αποδόσεις εξακολουθούν να πιστώνονται κανονικά, σύμφωνα με την πορεία των επιλεγμένων επενδύσεων. Η κρατική ενίσχυση, ωστόσο, σταματά προσωρινά, καθώς προϋπόθεση για την καταβολή της είναι να προηγείται νέα ιδιωτική εισφορά. Σε περίπτωση που οι γονείς ή άλλα πρόσωπα αποφασίσουν αργότερα να συνεχίσουν τις καταθέσεις, η αντιστοίχιση των χρημάτων από το Δημόσιο ενεργοποιείται εκ νέου, πάντοτε εντός των προβλεπόμενων ετήσιων ορίων. Με αυτόν τον τρόπο, ο νέος θεσμός επιδιώκει να προσφέρει μακροχρόνια οικονομική στήριξη στα παιδιά, ακόμη και όταν η οικονομική δυνατότητα της οικογένειας μεταβάλλεται κατά τη διάρκεια των ετών.
0 ΣΧΟΛΙΑ