Εμμηνόπαυση και προλακτίνη: Η ορμόνη που δεν πρέπει να αγνοούμε μετά τα 45

Η εμμηνόπαυση είναι ένα από τα πιο σημαντικά μεταβατικά στάδια στη ζωή μιας γυναίκας. Και παρότι η συζήτηση επικεντρώνεται συνήθως στα οιστρογόνα και την προγεστερόνη, το ορμονικό μας σύστημα είναι πολύ πιο σύνθετο. Ανάμεσα στις ορμόνες που αξίζει να γνωρίζουμε βρίσκεται και η προλακτίνη, μια ορμόνη που παράγεται από την υπόφυση, έναν μικρό αδένα στη βάση του εγκεφάλου. Η προλακτίνη είναι περισσότερο γνωστή για τον ρόλο της στην παραγωγή μητρικού γάλακτος. Ωστόσο, όταν τα επίπεδά της είναι αυξημένα εκτός εγκυμοσύνης και θηλασμού, μπορεί να επηρεάσει τον εμμηνορροϊκό κύκλο και τη λειτουργία των ωοθηκών.

Η ορμόνη που δεν συζητάμε αρκετά: Πώς συνδέεται η προλακτίνη με την εμμηνόπαυση

Τι συμβαίνει στην προλακτίνη κατά την εμμηνόπαυση;

Κατά την περιεμμηνόπαυση, τα επίπεδα των οιστρογόνων παρουσιάζουν διακυμάνσεις, μέχρι να μειωθούν σημαντικά μετά την οριστική διακοπή της περιόδου. Η προλακτίνη, ωστόσο, δεν αυξάνεται φυσιολογικά ως χαρακτηριστικό της εμμηνόπαυσης. Αντίθετα, μετά την εμμηνόπαυση τα επίπεδά της συχνά είναι χαμηλότερα σε σχέση με την αναπαραγωγική ηλικία. Αυτό σημαίνει ότι μια αυξημένη τιμή δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα στις ορμονικές αλλαγές της ηλικίας.

Μετά τα 45, δεν φταίνε πάντα τα οιστρογόνα – Τι πρέπει να ξέρουμε για την προλακτίνη

Τα συμπτώματα που μπορεί να μας μπερδέψουν

Η αυξημένη προλακτίνη, γνωστή ως υπερπρολακτιναιμία, μπορεί να προκαλέσει διαταραχές περιόδου, μειωμένη σεξουαλική επιθυμία και κολπική ξηρότητα. Ορισμένα από αυτά τα συμπτώματα μοιάζουν με εκείνα της περιεμμηνόπαυσης, γεγονός που μπορεί να δυσκολέψει τη διάκριση. Σε κάποιες περιπτώσεις παρατηρείται επίσης έκκριση υγρού από τις θηλές, χωρίς να υπάρχει εγκυμοσύνη ή θηλασμός. Μετά την εμμηνόπαυση, πάντως, η αυξημένη προλακτίνη μπορεί να μην προκαλεί εμφανή συμπτώματα και να ανακαλύπτεται σε εργαστηριακό έλεγχο.

Εμμηνόπαυση ή αυξημένη προλακτίνη; Τα συμπτώματα που μπορεί να μας μπερδέψουν

Οι αιτίες είναι πολλές και δεν συνδέονται απαραίτητα με κάποιο σοβαρό πρόβλημα. Το στρες, ορισμένα φάρμακα, ο υποθυρεοειδισμός και κάποιες παθήσεις της υπόφυσης μπορούν να επηρεάσουν τις τιμές της. Μία πιθανή αιτία είναι το προλακτίνωμα, ένας συνήθως καλοήθης όγκος της υπόφυσης που παράγει προλακτίνη. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε αυξημένη μέτρηση υποδηλώνει όγκο. Συχνά χρειάζεται επανάληψη της εξέτασης και αξιολόγηση του ιστορικού πριν εξαχθεί συμπέρασμα.

Πότε χρειάζεται να κάνουμε εξέταση;

Η μέτρηση της προλακτίνης δεν αποτελεί εξέταση ρουτίνας για κάθε γυναίκα που βρίσκεται στην εμμηνόπαυση. Ο γιατρός μπορεί να τη συστήσει όταν υπάρχουν συγκεκριμένα συμπτώματα, όπως ανεξήγητη έκκριση από τις θηλές, ή όταν άλλες εξετάσεις δημιουργούν υποψία ορμονικής διαταραχής. Επίμονοι πονοκέφαλοι ή διαταραχές όρασης χρειάζονται επίσης ιατρική αξιολόγηση, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει αυξημένη προλακτίνη.

Η εμμηνόπαυση δεν είναι ασθένεια ούτε σημαίνει ότι κάθε αλλαγή στο σώμα μας είναι αναπόφευκτη συνέπεια της ηλικίας. Είναι μια περίοδος στην οποία αξίζει να επενδύσουμε περισσότερο στη γνώση, την πρόληψη και τη φροντίδα του εαυτού μας. Η προλακτίνη δεν είναι η βασική ορμόνη της εμμηνόπαυσης, αλλά όταν βρίσκεται εκτός φυσιολογικών ορίων μπορεί να μας δώσει σημαντικές πληροφορίες για την υγεία μας. Και ίσως αυτό να είναι το πιο ουσιαστικό μήνυμα: να μη θεωρούμε κάθε σύμπτωμα «απλώς ορμονικό», αλλά να αναζητούμε τις σωστές απαντήσεις με τη βοήθεια του γυναικολόγου ή του ενδοκρινολόγου μας.