Χρέη στο Δημόσιο: Πώς θα ρυθμίσετε τις οφειλές σας σε 120 δόσεις – Η προθεσμία για τις αιτήσεις

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Περισσότερες επιλογές για την αποπληρωμή παλαιών οφειλών προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία αναμένεται να αποκτήσουν χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις, καθώς προωθείται η επέκταση της έκτακτης ρύθμισης από τις 72 στις 120 δόσεις. Εφόσον προχωρήσει ο σχεδιασμός, οι οφειλέτες θα έχουν τη δυνατότητα να εξοφλήσουν τα χρέη τους σε διάστημα έως και δέκα ετών, αντί για έξι χρόνια που προβλέπει το υφιστάμενο πλαίσιο. Η μεγαλύτερη διάρκεια αποπληρωμής εκτιμάται ότι θα περιορίσει τη μηνιαία επιβάρυνση, διευκολύνοντας όσους δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις σημερινές υποχρεώσεις τους. Ωστόσο, η επιλογή περισσότερων δόσεων συνεπάγεται και μεγαλύτερη συνολική επιβάρυνση από τόκους.

Πότε ενεργοποιείται και ποιοι μπορούν να ενταχθούν

Η σχετική νομοθετική διάταξη για τις οφειλές προς την ΑΑΔΕ και τα ασφαλιστικά ταμεία αναμένεται, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, να κατατεθεί στη Βουλή μέσα στον Οκτώβριο από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη. Στόχος είναι η επέκταση του αριθμού των δόσεων να ψηφιστεί κατά το πρώτο δεκαήμερο του Νοεμβρίου, ώστε η νέα διαδικασία να τεθεί σε εφαρμογή περίπου στα μέσα του μήνα. Παράλληλα, η προθεσμία υποβολής αιτήσεων, η οποία προβλεπόταν αρχικά να ολοκληρωθεί τον Δεκέμβριο, σχεδιάζεται να παραταθεί έως τα μέσα του 2027. Οι συγκεκριμένες ημερομηνίες εξαρτώνται από την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας και την ενεργοποίηση της ηλεκτρονικής πλατφόρμας.

Στη σχεδιαζόμενη ρύθμιση αναμένεται να έχουν πρόσβαση τόσο οι οφειλέτες που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα των 72 δόσεων έως το τέλος Οκτωβρίου όσο και εκείνοι που βρίσκονται ήδη σε αυτό. Στη δεύτερη περίπτωση, θα προβλέπεται η δυνατότητα μεταφοράς του ανεξόφλητου υπολοίπου σε νέο πρόγραμμα αποπληρωμής, με διαφορετική διάρκεια και αντίστοιχο επανυπολογισμό της μηνιαίας καταβολής. Έτσι, κάθε ενδιαφερόμενος θα μπορεί να εξετάσει αν τον εξυπηρετεί η παράταση της αποπληρωμής ή αν είναι προτιμότερο να συνεχίσει με το υφιστάμενο χρονοδιάγραμμα. Η μετάβαση, πάντως, δεν αναμένεται να πραγματοποιείται αυτόματα, αλλά θα απαιτεί νέα ηλεκτρονική αίτηση, όταν τεθεί σε λειτουργία η σχετική εφαρμογή.

Πόσο μειώνεται η μηνιαία δόση και τι ισχύει για τους τόκους

Η αύξηση του ανώτατου αριθμού καταβολών από 72 σε 120 προσθέτει τέσσερα επιπλέον χρόνια στο χρονικό περιθώριο εξόφλησης. Αυτό σημαίνει ότι το ίδιο αρχικό χρέος μπορεί να κατανεμηθεί σε περισσότερες μηνιαίες πληρωμές, μειώνοντας το ποσό που καλείται να καταβάλλει ο οφειλέτης κάθε μήνα. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η ελάχιστη δόση θα διαμορφώνεται στα 30 ευρώ, ενώ το πραγματικό ύψος της θα εξαρτάται από το συνολικό ποσό της οφειλής, τον αριθμό των δόσεων και τους τόκους που θα προκύπτουν. Για όσους αντιμετωπίζουν περιορισμένη ρευστότητα, η μείωση της μηνιαίας υποχρέωσης μπορεί να αποτελέσει σημαντική διευκόλυνση.

Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα οφειλής ύψους 3.600 ευρώ. Εάν το αρχικό κεφάλαιο κατανεμηθεί σε 72 μήνες, η μηνιαία καταβολή αντιστοιχεί σε 50 ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται οι πρόσθετες επιβαρύνσεις. Αντίθετα, με αποπληρωμή σε 120 μήνες, το ποσό του αρχικού κεφαλαίου αντιστοιχεί σε 30 ευρώ τον μήνα. Στην τελική επιβάρυνση, ωστόσο, θα πρέπει να συνυπολογιστούν οι τόκοι, καθώς το επιτόκιο που αναφέρεται στον σχεδιασμό ανέρχεται σε 5,84%, αντίστοιχο με εκείνο που προβλέπεται στην πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων. Επομένως, οι παραπάνω υπολογισμοί αφορούν το αρχικό κεφάλαιο και δεν αντιπροσωπεύουν απαραίτητα την τελική μηνιαία καταβολή.

Η επιλογή των 120 δόσεων δεν σημαίνει ότι η συνολική εξόφληση θα είναι φθηνότερη. Παρότι το ποσό που καταβάλλεται κάθε μήνα περιορίζεται, η μεγαλύτερη χρονική διάρκεια οδηγεί σε συσσώρευση περισσότερων τόκων μέχρι την εξόφληση. Για τον λόγο αυτό, η καταλληλότερη επιλογή διαφέρει ανάλογα με τις οικονομικές δυνατότητες κάθε οφειλέτη. Όσοι μπορούν να ανταποκριθούν σε υψηλότερες μηνιαίες καταβολές ενδέχεται να περιορίσουν το συνολικό κόστος επιλέγοντας λιγότερες δόσεις. Αντίθετα, για όσους κινδυνεύουν να αδυνατούν να πληρώνουν μια μεγαλύτερη μηνιαία υποχρέωση, η δεκαετής αποπληρωμή μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία.

Ποιες οφειλές θα μπορούν να ενταχθούν στη νέα ρύθμιση

Το προτεινόμενο πλαίσιο αφορά ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων και τον ΕΦΚΑ, μέσω του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ), οι οποίες έχουν βεβαιωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024. Με αυτό το χρονικό όριο, η επιλεξιμότητα αναμένεται να επεκταθεί κατά ένα έτος σε σχέση με την έκτακτη ρύθμιση των 72 δόσεων, η οποία αφορούσε χρέη που είχαν δημιουργηθεί έως το τέλος του 2023. Συνεπώς, η ημερομηνία βεβαίωσης της οφειλής αποτελεί βασικό κριτήριο για το αν ένας ενδιαφερόμενος θα μπορεί να υπαχθεί στο νέο σχήμα.
Αντίθετα, οι οφειλές που δημιουργήθηκαν από το 2025 και μετά δεν αναμένεται να καλύπτονται από τη συγκεκριμένη έκτακτη ρύθμιση. Για τις νεότερες φορολογικές υποχρεώσεις θα εξακολουθεί να ισχύει η πάγια διαδικασία της ΑΑΔΕ, η οποία προβλέπει δυνατότητα εξόφλησης σε έως 24 μηνιαίες δόσεις, ανάλογα με την κατηγορία της οφειλής και τις ισχύουσες προϋποθέσεις. Αυτό σημαίνει ότι οι φορολογούμενοι θα πρέπει να διαχωρίζουν τα παλαιότερα χρέη από τις νεότερες υποχρεώσεις τους και να μεριμνούν για την τακτοποίηση και των δύο κατηγοριών.

Σύμφωνα με την αιτιολόγηση του μέτρου από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, οι παρατεταμένες πιέσεις που αντιμετωπίζουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις, μεταξύ άλλων λόγω της ενεργειακής κρίσης, έχουν περιορίσει τη δυνατότητα εξυπηρέτησης συσσωρευμένων οφειλών. Η επέκταση του χρονικού ορίου αποπληρωμής επιδιώκει να προσφέρει περισσότερο χρόνο στους οφειλέτες, ώστε να μπορούν να εξοφλούν τις υποχρεώσεις τους χωρίς να επιβαρύνονται υπερβολικά σε μηνιαία βάση. Παράλληλα, η συνέπεια στις πληρωμές παραμένει κρίσιμη, καθώς η δημιουργία νέων ληξιπρόθεσμων χρεών μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την παραμονή σε μια ρύθμιση.

Τι πρέπει να κάνουν όσοι βρίσκονται ήδη στις 72 δόσεις

Για τους οφειλέτες που έχουν ήδη ενταχθεί στην έκτακτη ρύθμιση των 72 δόσεων, η μετάβαση στο νέο πρόγραμμα αναμένεται να απαιτεί την υποβολή ξεχωριστής ηλεκτρονικής αίτησης. Όταν ενεργοποιηθεί η πλατφόρμα, θα εμφανίζεται το υπόλοιπο της υφιστάμενης οφειλής που μπορεί να μεταφερθεί, ώστε ο ενδιαφερόμενος να επιλέξει τον νέο χρόνο αποπληρωμής. Το ποσό αυτό θα μπορεί να κατανεμηθεί σε έως 120 μηνιαίες καταβολές, με το ύψος της νέας δόσης να υπολογίζεται με βάση τη διάρκεια που θα επιλεγεί και τις σχετικές επιβαρύνσεις.
Μέσω της εφαρμογής, οι οφειλέτες θα μπορούν να ενημερώνονται για το νέο δοσολόγιο και να εξετάζουν τις διαθέσιμες επιλογές πριν ολοκληρώσουν τη διαδικασία. Με την οριστική υποβολή της αίτησης, η προηγούμενη ρύθμιση θα αντικαθίσταται ως προς το ποσό που μεταφέρεται στο νέο πρόγραμμα. Η δυνατότητα αυτή, σύμφωνα με τον σχεδιασμό που περιγράφεται, αφορά όσους έχουν ενταχθεί στις 72 δόσεις και όχι οφειλές που βρίσκονται σε άλλες ενεργές ρυθμίσεις κατά την ημερομηνία ανακοίνωσης του μέτρου, στις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Οι τελικοί όροι θα πρέπει να επιβεβαιωθούν από τη νομοθετική διάταξη και τις επίσημες οδηγίες εφαρμογής.

Η ηλεκτρονική διαδικασία αναμένεται να πραγματοποιείται μέσω των συστημάτων myAADE και ΚΕΑΟ, ανάλογα με τον φορέα στον οποίο ανήκει η οφειλή. Για τις φορολογικές υποχρεώσεις, ο ενδιαφερόμενος θα εισέρχεται στο myAADE χρησιμοποιώντας τους προσωπικούς κωδικούς TAXISnet και θα επιλέγει τη σχετική εφαρμογή της έκτακτης ρύθμισης. Στη συνέχεια, το σύστημα θα εμφανίζει τις οφειλές που πληρούν τις προϋποθέσεις ένταξης, καθώς και το υπόλοιπο που μπορεί να μεταφερθεί για όσους έχουν ήδη πρόγραμμα 72 δόσεων. Ο χρήστης θα επιλέγει τον αριθμό των μηνιαίων πληρωμών, έως το ανώτατο όριο των 120, και θα ενημερώνεται για το ύψος των δόσεων και το συνολικό κόστος αποπληρωμής.
Πριν από την τελική επιβεβαίωση, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να εξετάζουν προσεκτικά το ποσό της πρώτης και των επόμενων καταβολών, καθώς και τους τόκους που θα προκύπτουν. Η δυνατότητα σύγκρισης διαφορετικών χρονοδιαγραμμάτων μπορεί να βοηθήσει στην επιλογή μιας ρύθμισης που ανταποκρίνεται στις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες του οφειλέτη. Η αίτηση από μόνη της, ωστόσο, δεν αρκεί για να ενεργοποιηθεί το πρόγραμμα. Σύμφωνα με τους όρους που περιγράφονται στον σχεδιασμό, θα απαιτείται η καταβολή της πρώτης δόσης μέσα σε τρεις εργάσιμες ημέρες από την υποβολή. Αν η πληρωμή δεν πραγματοποιηθεί εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, η αίτηση δεν θα οδηγεί σε ενεργή ρύθμιση.

Κατασχέσεις και τραπεζικοί λογαριασμοί: Τι πρέπει να προσέξουν οι οφειλέτες

Ιδιαίτερη σημασία έχει η δυνατότητα ένταξης στο υφιστάμενο πρόγραμμα των 72 δόσεων πριν από την προγραμματισμένη μετάβαση στις 120 δόσεις. Η ενεργή ρύθμιση μπορεί, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να προσφέρει προστασία έναντι μέτρων αναγκαστικής είσπραξης. Στα σχετικά ευεργετήματα περιλαμβάνονται η αναστολή πλειστηριασμών και άλλων ενεργειών είσπραξης, καθώς και η δυνατότητα αποδέσμευσης τραπεζικών λογαριασμών, όπου αυτό προβλέπεται από το ισχύον πλαίσιο. Οι ακριβείς προϋποθέσεις και η έκταση της προστασίας εξαρτώνται από το είδος της οφειλής, το στάδιο της διαδικασίας είσπραξης και τους όρους της εκάστοτε ρύθμισης.
Για όσους αντιμετωπίζουν ήδη κατασχέσεις ή κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με μέτρα αναγκαστικής είσπραξης, η έγκαιρη ενημέρωση για τις διαθέσιμες δυνατότητες είναι ιδιαίτερα σημαντική. Η ένταξη σε μια ρύθμιση δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι αίρονται όλα τα μέτρα που έχουν ήδη επιβληθεί. Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να εξετάζουν την ατομική τους περίπτωση και να ενημερώνονται από την αρμόδια υπηρεσία για το τι ακριβώς ισχύει, πριν βασιστούν στην αναμενόμενη επέκταση του προγράμματος.

Παράδειγμα οφειλής 40.000 ευρώ: Η σύγκριση των δόσεων

Η διαφορά μεταξύ μιας μικρότερης και μιας μεγαλύτερης διάρκειας αποπληρωμής γίνεται πιο εμφανής σε μια υψηλότερη οφειλή. Για χρέος 40.000 ευρώ, τα ενδεικτικά σενάρια που παρουσιάζονται αποτυπώνουν πώς μεταβάλλονται τόσο η μηνιαία επιβάρυνση όσο και οι συνολικοί τόκοι, ανάλογα με τον αριθμό των καταβολών.
Σε περίπτωση αποπληρωμής σε 60 δόσεις, η μηνιαία καταβολή υπολογίζεται σε 764 ευρώ, ενώ οι συνολικοί τόκοι εκτιμώνται σε 5.820 ευρώ, με εξόφληση έως το 2031. Εάν η οφειλή κατανεμηθεί σε 72 δόσεις, η μηνιαία καταβολή διαμορφώνεται σε 653 ευρώ και οι τόκοι υπολογίζονται σε 7.026 ευρώ, με ορίζοντα εξόφλησης το 2032. Στο σενάριο των 120 δόσεων, η μηνιαία επιβάρυνση περιορίζεται περίπου στα 434 ευρώ, αλλά οι συνολικοί τόκοι αυξάνονται στα 12.045 ευρώ, με την αποπληρωμή να εκτείνεται έως το 2036.

Με βάση το τελευταίο παράδειγμα, η συνολική καταβολή για αρχικό χρέος 40.000 ευρώ θα φτάσει τα 52.045 ευρώ, εφόσον ισχύουν οι συγκεκριμένες παραδοχές υπολογισμού. Η σύγκριση αναδεικνύει το βασικό πλεονέκτημα αλλά και το μειονέκτημα της δεκαετούς αποπληρωμής: ο οφειλέτης πληρώνει αισθητά λιγότερα κάθε μήνα, όμως το συνολικό κόστος αυξάνεται λόγω της μεγαλύτερης διάρκειας και των τόκων. Τα ποσά είναι ενδεικτικά και θα πρέπει να επαληθευτούν με βάση τους τελικούς όρους της ρύθμισης και το πραγματικό δοσολόγιο που θα εμφανίζει η πλατφόρμα.
Η τελική επιλογή για τη διάρκεια αποπληρωμής θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη όχι μόνο το ύψος της μηνιαίας δόσης, αλλά και το συνολικό ποσό που θα καταβληθεί μέχρι την εξόφληση. Για έναν οφειλέτη που μπορεί να πληρώνει μεγαλύτερες μηνιαίες δόσεις χωρίς να θέτει σε κίνδυνο τον οικογενειακό ή επαγγελματικό του προϋπολογισμό, μια μικρότερη διάρκεια μπορεί να αποδειχθεί οικονομικότερη.

Αντίθετα, για όσους δυσκολεύονται να καλύψουν υψηλές υποχρεώσεις, οι 120 δόσεις ενδέχεται να προσφέρουν μεγαλύτερη ασφάλεια ως προς τη δυνατότητα συνέπειας στις πληρωμές.
Σε κάθε περίπτωση, η επέκταση της ρύθμισης δεν απαλλάσσει τους οφειλέτες από την υποχρέωση να εξυπηρετούν τα νεότερα χρέη τους. Οι οφειλές που δημιουργούνται από το 2025 και μετά θα πρέπει να εξοφλούνται κανονικά ή να υπάγονται ξεχωριστά στην πάγια διαδικασία των 24 δόσεων, εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις. Η δημιουργία νέων ληξιπρόθεσμων και αρρύθμιστων υποχρεώσεων μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη διατήρηση της έκτακτης ρύθμισης, ακόμη και όταν οι δόσεις του παλαιότερου χρέους καταβάλλονται κανονικά. Για τον λόγο αυτό, η συνολική διαχείριση των οικονομικών υποχρεώσεων παραμένει καθοριστική για την αποφυγή νέων προβλημάτων.