Λειτουργική κατάθλιψη: Το νο1 σημάδι που πρέπει να σε υποψιάσει ότι έχεις

Η λειτουργική κατάθλιψη είναι μια κατάσταση που μπορεί να περνά απαρατήρητη, καθώς ο άνθρωπος που τη βιώνει συνεχίζει να εργάζεται, να βγαίνει, να συναναστρέφεται άλλους και να ανταποκρίνεται στις καθημερινές του υποχρεώσεις. Ωστόσο, πίσω από αυτή την εικόνα μπορεί να υπάρχει μια επίμονη αδυναμία να νιώσει χαρά, ικανοποίηση ή ουσιαστική σύνδεση με όσα συμβαίνουν στη ζωή του. Το θέμα αναλύθηκε στην εκπομπή «Ανάσα», όπου ο κύριος Παπαγεωργίου εξήγησε πώς μπορεί να εκδηλώνεται η κατάθλιψη σε έναν άνθρωπο που εξωτερικά δείχνει απόλυτα λειτουργικός.

Όταν η κατάθλιψη δεν φαίνεται

Όπως εξήγησε ο ειδικός, η κατάθλιψη δεν εκδηλώνεται πάντοτε με την εικόνα ενός ανθρώπου που μένει στο σπίτι, δεν εργάζεται ή αδυνατεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του. Υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες το άτομο συνεχίζει κανονικά τη ζωή του, ενώ παράλληλα βιώνει μια εσωτερική απώλεια της χαράς. Μπορεί να μιλά με φίλους, να εργάζεται, να πετυχαίνει επαγγελματικούς στόχους και να φαίνεται κοινωνικό, χωρίς όμως να αισθάνεται πραγματική ικανοποίηση από όλα αυτά. Η υπερδραστηριότητα και η ενασχόληση με πολλά διαφορετικά πράγματα μπορεί, σύμφωνα με την περιγραφή της εκπομπής, να λειτουργούν ως ένας τρόπος αντιμετώπισης της εσωτερικής δυσφορίας. Έτσι, ένας άνθρωπος μπορεί να μετακινείται διαρκώς από τη μία δραστηριότητα στην άλλη, να εργάζεται, να επικοινωνεί με άλλους, να ασχολείται με πρακτικά ζητήματα και να μην αφήνει στον εαυτό του χρόνο να έρθει αντιμέτωπος με όσα αισθάνεται.

Ένα από τα βασικά σημάδια που αναφέρθηκαν είναι η ανηδονία, δηλαδή η δυσκολία να αντλήσει κάποιος ευχαρίστηση από πράγματα που παλαιότερα τον ικανοποιούσαν. Το χαρακτηριστικό παράδειγμα που δόθηκε είναι η διάρκεια της χαράς μετά από μια επιτυχία. Ένας άνθρωπος μπορεί να περάσει μια εξέταση, να πετύχει κάτι σημαντικό στη δουλειά του, να αποκτήσει κάτι που επιθυμούσε ή να χαρεί για μια επιτυχία του παιδιού του, όμως η ικανοποίηση να διαρκεί ελάχιστα. Πολύ γρήγορα στρέφεται στον επόμενο στόχο, χωρίς να έχει προλάβει ουσιαστικά να απολαύσει αυτό που κατάφερε. Η συνεχής επίτευξη στόχων, επομένως, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει και αντίστοιχη ψυχική ικανοποίηση.

VIRAL

Alpha: Η πρώτη αποχώρηση από την Καινούργιου λόγω χαμηλού μισθού

Το απρόοπτο με την Άννα Βίσση που λίγοι είδαν: Βίντεο από το ατύχημα της στην συναυλία στο ΟΑΚΑ

Συγκίνησε ο Καπουτζίδης για τον Γιώργο Μαζωνάκη: «Δεν έχω γνωρίσει άνθρωπο με περισσότερο φως» – Βίντεο

 Τα «καμπανάκια» που δεν πρέπει να αγνοούνται

Ένα ακόμη στοιχείο που τονίστηκε είναι η σημασία της παρατήρησης από τους ανθρώπους του στενού περιβάλλοντος. Ένα άτομο που βρίσκεται σε τέτοια κατάσταση μπορεί να δυσκολεύεται να αναγνωρίσει μόνο του τι του συμβαίνει. Για τον λόγο αυτό, ιδιαίτερη σημασία μπορούν να έχουν οι παρατηρήσεις δύο ή τριών ανθρώπων που το γνωρίζουν καλά και το αγαπούν. Εάν άνθρωποι του στενού κύκλου επισημαίνουν ότι έχει αλλάξει, ότι δείχνει διαρκώς πεσμένος ή ότι δεν χαίρεται πλέον όπως παλαιότερα, αυτό μπορεί να αποτελέσει αφορμή για περαιτέρω διερεύνηση.

Στη συζήτηση έγινε επίσης αναφορά στη διάρκεια των συμπτωμάτων και στην ανάγκη να μην συγχέεται μια προσωρινή στενοχώρια με μια καταθλιπτική κατάσταση. Η κατάθλιψη αποτελεί κλινική κατάσταση και η αξιολόγησή της δεν μπορεί να βασιστεί σε μία δύσκολη ημέρα ή σε μια σύντομη περίοδο κακής διάθεσης. Παράλληλα, μετά από ένα σημαντικό γεγονός ζωής, όπως μια απώλεια, ένας χωρισμός ή μια επαγγελματική αποτυχία, είναι φυσιολογικό να υπάρχει έντονη θλίψη. Όταν όμως η δυσκολία επιμένει και το άτομο δεν μπορεί να επιστρέψει σταδιακά στη ζωή του, χρειάζεται να αναζητηθεί η αιτία και να εξεταστεί αν απαιτείται βοήθεια από ειδικό.

Ανηδονία, αβοηθησία και αναζήτηση διεξόδων

Πέρα από την απουσία χαράς, στη συζήτηση αναφέρθηκε και το αίσθημα της αβοηθησίας. Πρόκειται για την αίσθηση ότι κανείς δεν μπορεί να βοηθήσει, ότι δεν υπάρχει λύση ή ότι το άτομο πρέπει να αντιμετωπίσει μόνο του όσα βιώνει. Όταν η ανηδονία και η αβοηθησία συνυπάρχουν, μπορεί να γίνει ακόμη δυσκολότερο για έναν άνθρωπο να αποδεχθεί στήριξη από το περιβάλλον του ή να αναζητήσει επαγγελματική βοήθεια.

Παράλληλα, η αναζήτηση στιγμιαίας ευχαρίστησης μπορεί να πάρει διαφορετικές μορφές. Για κάποιους μπορεί να είναι το φαγητό ή το αλκοόλ, ενώ για άλλους μπορεί να εκφράζεται μέσα από έντονη ή ριψοκίνδυνη συμπεριφορά. Όπως επισημάνθηκε, η ίδια συμπεριφορά μπορεί να έχει διαφορετική σημασία ανάλογα με τον άνθρωπο και την περίσταση και δεν μπορεί από μόνη της να οδηγήσει σε συμπέρασμα. Το βασικό μήνυμα είναι ότι η λειτουργικότητα δεν αποκλείει την ψυχική δυσκολία. Ένας άνθρωπος μπορεί να συνεχίζει να εργάζεται, να χαμογελά και να ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις του, ενώ εσωτερικά να αισθάνεται ότι έχει χάσει τη δυνατότητα να χαρεί τη ζωή του. Η αναγνώριση αυτών των αλλαγών και η συζήτηση με έναν ειδικό ψυχικής υγείας μπορούν να αποτελέσουν σημαντικά βήματα για την κατανόηση του προβλήματος και την αναζήτηση της κατάλληλης στήριξης.