Ποιοι καφέδες κάνουν περισσότερο κακό στη χοληστερόλη σας

Ο καφές μπορεί πράγματι να επηρεάσει τα επίπεδα της χοληστερόλης, όμως καθοριστικό ρόλο φαίνεται να παίζει ο τρόπος με τον οποίο παρασκευάζεται και όχι τόσο η ίδια η καφεΐνη. Τα έλαια του καφέ περιέχουν διτερπένια, κυρίως καφεστόλη και καβεόλη, ενώσεις που έχουν συσχετιστεί με αύξηση της LDL, της λεγόμενης «κακής» χοληστερόλης. Τα χάρτινα φίλτρα συγκρατούν το μεγαλύτερο μέρος αυτών των ουσιών, σε αντίθεση με τις μεθόδους που αφήνουν τον καφέ λιγότερο φιλτραρισμένο.

Μια σουηδική μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2025 έφερε στο προσκήνιο και έναν ακόμη παράγοντα, καθώς εξέτασε καφέ από μηχανές που χρησιμοποιούνται σε χώρους εργασίας. Οι ερευνητές μέτρησαν την περιεκτικότητα σε καφεστόλη και καβεόλη, χωρίς όμως να εξετάσουν τα επίπεδα χοληστερόλης των εργαζομένων που κατανάλωναν τον συγκεκριμένο καφέ. Τα ευρήματα, επομένως, δεν αποδεικνύουν άμεση επίδραση στη χοληστερόλη, αλλά ενισχύουν τα ήδη γνωστά στοιχεία για τη σημασία του φιλτραρίσματος.

Ποιοι καφέδες χρειάζονται περισσότερη προσοχή

Η ποσότητα των διτερπενίων δεν είναι ίδια σε όλους τους καφέδες και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη μέθοδο παρασκευής. Για τον λόγο αυτό δεν μπορεί να δημιουργηθεί μια απόλυτη κατάταξη από τον «χειρότερο» στον «καλύτερο». Ο βρασμένος και αφιλτράριστος καφές, ωστόσο, είναι από εκείνους για τους οποίους υπάρχουν τα ισχυρότερα στοιχεία σχετικά με την αύξηση της χοληστερόλης. Στη σουηδική μελέτη του 2025 καταγράφηκαν 939 mg/L καφεστόλης και 678 mg/L καβεόλης. Παράλληλα, τυχαιοποιημένες μελέτες έχουν δείξει υψηλότερα επίπεδα τόσο της ολικής όσο και της LDL χοληστερόλης σε όσους κατανάλωναν βρασμένο καφέ σε σύγκριση με φιλτραρισμένο.

VIRAL

Ιωάννα Τούνη: Μας δείχνει το νέο της κατάστημα στο Παρίσι – «Είμαι εργασιομανής, έχω πρόβλημα»

Φαίη Σκορδά – Αλέξανδρος Αθανασιάδης: Ανατροπή με τον γάμο τους – Έγινε η μεγάλη αλλαγή στα σχέδια

«Μπαμπά, σ’ αγαπώ»: Τα 3 μπαμπαδάκια επιστρέφουν με ανατροπές – Πότε κάνει πρεμιέρα ο β’ κύκλος

Ο ελληνικός καφές αποτελεί επίσης αφιλτράριστη επιλογή. Ο λεπτοαλεσμένος καφές βράζει ή σιγοβράζει μέσα στο νερό και στη συνέχεια τα κατακάθια παραμένουν στο φλιτζάνι, αντί να απομακρύνονται μέσω χάρτινου φίλτρου. Για αυτόν τον λόγο, οι καρδιαγγειακές μελέτες τον εντάσσουν στις μεθόδους παρασκευής με υψηλότερη περιεκτικότητα σε διτερπένια, ακολουθώντας τα γενικότερα δεδομένα που αφορούν τον αφιλτράριστο καφέ.

Η γαλλική πρέσα και οι μηχανές γραφείου

Ανάμεσα στις μεθόδους που αξίζει να αναφερθούν βρίσκεται και η γαλλική πρέσα. Η συγκεκριμένη συσκευή χρησιμοποιεί μεταλλικό πλέγμα, το οποίο δεν συγκρατεί τα έλαια του καφέ με την ίδια αποτελεσματικότητα που έχει ένα χάρτινο φίλτρο. Στη σουηδική μελέτη καταγράφηκαν περίπου 87 mg/L καφεστόλης και 69 mg/L καβεόλης. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και ορισμένες μηχανές καφέ σε χώρους εργασίας. Έντεκα μηχανές που εξετάστηκαν, οι οποίες χρησιμοποιούν συνήθως αλεσμένο καφέ και μεταλλικά φίλτρα, έδωσαν μέση τιμή 176 mg/L καφεστόλης, έναντι μόλις 12 mg/L στον καφέ που παρασκευάστηκε στο σπίτι με χάρτινο φίλτρο.

Ωστόσο, τα αποτελέσματα μεταξύ των μηχανών παρουσίασαν σημαντικές διαφορές. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι γενικά υπήρχαν και μηχανές με χαμηλές συγκεντρώσεις διτερπενίων, ενώ δεν μετρήθηκαν τα επίπεδα χοληστερόλης στους ανθρώπους που έπιναν αυτούς τους καφέδες. Επομένως, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι κάθε μηχανή καφέ γραφείου έχει την ίδια επίδραση ή αποτελεί εξίσου σημαντικό παράγοντα κινδύνου.

Ο εσπρέσο και η επίδρασή του στην LDL

Ο εσπρέσο είναι επίσης αφιλτράριστος και μπορεί να περιέχει αξιοσημείωτες ποσότητες καφεστόλης. Η αξιολόγηση της επίδρασής του, όμως, είναι πιο σύνθετη, καθώς η ποσότητα που καταναλώνεται ανά μερίδα είναι πολύ μικρότερη και οι συγκεντρώσεις μπορεί να διαφέρουν σημαντικά. Στη σουηδική έρευνα, τα τέσσερα δείγματα εσπρέσο που εξετάστηκαν παρουσίασαν τιμές καφεστόλης από 36 έως 2.447 mg/L. Τα ευρύτερα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι, ανά μερίδα, ο εσπρέσο συνήθως οδηγεί σε μικρότερη έκθεση σε διτερπένια σε σχέση με τον βρασμένο, τον ελληνικό και τον καφέ γαλλικής πρέσας.

Γιατί τα διτερπένια επηρεάζουν τη χοληστερόλη

Η καφεστόλη θεωρείται η σημαντικότερη ένωση του καφέ που μπορεί να αυξήσει τη χοληστερόλη. Τυχαιοποιημένα δεδομένα δείχνουν ότι η συστηματική κατανάλωση αφιλτράριστου καφέ μπορεί να οδηγήσει σε μέτρια έως σημαντική αύξηση της LDL, ενώ η επίδραση του καφέ που περνά από χάρτινο φίλτρο είναι πολύ μικρότερη. Το στοιχείο αυτό ενισχύει την άποψη ότι για τη χοληστερόλη έχει μεγαλύτερη σημασία η απομάκρυνση των ελαίων του καφέ παρά η απομάκρυνση της καφεΐνης.

Για όσους έχουν αυξημένη χοληστερόλη, ο καφές με χάρτινο φίλτρο και ο στιγμιαίος καφές αποτελούν τις πιο ξεκάθαρες επιλογές με χαμηλότερη περιεκτικότητα σε διτερπένια. Επιστημονική δήλωση της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας το 2026 επισημαίνει ότι η καφεστόλη συναντάται σε μη φιλτραρισμένες παρασκευές, όπως ο εσπρέσο, η γαλλική πρέσα, ο ελληνικός και ο βρασμένος καφές, ενώ δεν υπάρχει στον ίδιο βαθμό στον καφέ με χάρτινο φίλτρο ή στον στιγμιαίο. Επομένως, για κάποιον που καταναλώνει συχνά αφιλτράριστο καφέ, η αλλαγή του τρόπου παρασκευής μπορεί να αποτελέσει μια απλή διατροφική παρέμβαση. Σε κάθε περίπτωση, δεν θα πρέπει να αντικαθιστά την αγωγή που έχει συσταθεί από γιατρό για τη μείωση της χοληστερόλης.