Πόλεμος στη Μέση Ανατολή: Η στρατηγική Τραμπ για τα Στενά του Ορμούζ – Ο «ενεργειακός τζόγος» που τινάζει την παγκόσμια οικονομία

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Συμπληρώνονται τρεις εβδομάδες από την κοινή στρατιωτική επιχείρηση των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν, με τις φλόγες του πολέμου στη Μέση Ανατολή να παραμένουν ανεξέλεγκτες. Οι προοπτικές για άμεση αποκλιμάκωση φαντάζουν μηδαμινές, καθώς τόσο ο Ντόναλντ Τραμπ όσο και η Τεχεράνη αποκλείουν κάθε ενδεχόμενο εκεχειρίας, γεγονός που προκαλεί έντονη ανησυχία για τις επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία.

Η νέα παρέμβαση Τραμπ

Ο Αμερικανός πρόεδρος, σε νέες δηλώσεις του το βράδυ της Παρασκευής, εμφανίστηκε ανυποχώρητος απορρίπτοντας κάθε σενάριο για κατάπαυση του πυρός, ενώ έστειλε σαφές μήνυμα αναφορικά με τον έλεγχο στα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, ο Τραμπ εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση στους συμμάχους των ΗΠΑ, χαρακτηρίζοντάς τους «δειλούς» και υποστηρίζοντας πως, χωρίς την αμερικανική στήριξη, η ισχύς τους είναι προσωρινή και ασταθής.

«Δεν θέλω κατάπαυση του πυρός. Ξέρετε, δεν κάνεις κατάπαυση του πυρός όταν εξοντώνεις κυριολεκτικά τον αντίπαλο», είπε στους δημοσιογράφους κατά την αναχώρησή του από τον Λευκό Οίκο για τη Φλόριντα.

Σε ερώτηση για το αν το Ισραήλ θα έληγε τον πόλεμο όταν οι ΗΠΑ ολοκληρώσουν τις στρατιωτικές του επιχειρήσεις στο Ιράν, απάντησε πως «έτσι νομίζω».

Για τα Στενά του Ορμούζ, ο Ντόναλντ Τραμπ παραδέχθηκε πως χρειάζεται «πολλή βοήθεια» και σχολίασε πως «θα ήταν ωραίο» αν εμπλέκονταν χώρες όπως η Κίνα και η Ιαπωνία.

Με νέο μήνυμά του στο Truth Social ο Τραμπ δήλωσε αργά το βράδυ της Παρασκευής πως: «Πλησιάζουμε πολύ κοντά στην επίτευξη των στόχων μας, καθώς εξετάζουμε το ενδεχόμενο να περιορίσουμε τις μεγάλες στρατιωτικές μας επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή όσον αφορά το τρομοκρατικό καθεστώς του Ιράν:

Να αποδυναμώσουμε πλήρως τις πυραυλικές δυνατότητες του Ιράν, τους εκτοξευτές και οτιδήποτε άλλο σχετίζεται με αυτούς. Να καταστρέψουμε την αμυντική βιομηχανική βάση του Ιράν. Να εξαλείψουμε το Πολεμικό Ναυτικό και την Πολεμική Αεροπορία του, συμπεριλαμβανομένων των αντιαεροπορικών όπλων. Να μην επιτρέψουμε ποτέ στο Ιράν να πλησιάσει έστω και λίγο την πυρηνική ικανότητα, και να βρισκόμαστε πάντα σε θέση ώστε οι ΗΠΑ να μπορούν να αντιδράσουν γρήγορα και δυναμικά σε μια τέτοια κατάσταση, αν αυτή συμβεί.

Να προστατεύσουμε, στο υψηλότερο επίπεδο, τους συμμάχους μας στη Μέση Ανατολή, μεταξύ των οποίων το Ισραήλ, τη Σαουδική Αραβίας, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και άλλων.

Τα Στενά του Ορμούζ θα πρέπει να φυλάσσονται και να ελέγχονται, όπως απαιτείται, από άλλα έθνη που το χρησιμοποιούν – οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν τα χρησιμοποιούν! Εάν μας ζητηθεί, θα βοηθήσουμε αυτές τις χώρες στις προσπάθειές τους στο Ορμούζ, αλλά αυτό δεν θα πρέπει να είναι απαραίτητο μόλις εξαλειφθεί η απειλή του Ιράν. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι θα είναι μια εύκολη στρατιωτική επιχείρηση για αυτές».

Στο τραπέζι του Λευκού Οίκου βρίσκεται το ενδεχόμενο στρατιωτικής κατάληψης ή ναυτικού αποκλεισμού του στρατηγικής σημασίας νησιού Χαργκ, σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει το μέσο Axios. Επικαλούμενο τέσσερις πηγές με άμεση γνώση του ζητήματος, το δημοσίευμα αναφέρει πως η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει τη συγκεκριμένη κίνηση ως μέσο πίεσης προς την Τεχεράνη, προκειμένου να αποκατασταθεί η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στην περιοχή.

Το ζήτημα κρίνεται ως εξαιρετικά κρίσιμο για την Ουάσιγκτον, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος επιδιώκει να τερματίσει τη σύρραξη με τους δικούς του όρους. Ωστόσο, αυτό φαντάζει αδύνατο όσο το Ιράν διατηρεί τον έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ, προκαλώντας ταυτόχρονα σημαντική αστάθεια και ανοδικές τάσεις στις παγκόσμιες τιμές της ενέργειας.

H σημασία του νησιού Χαργκ

Η ιδιαιτερότητα του Χαργκ είναι ότι συγκεντρώνει και «πακετάρει» σχεδόν όλο το ιρανικό πετρέλαιο που κατευθύνεται κυρίως προς την Ασία, με την Κίνα να απορροφά το μεγαλύτερο μέρος των φορτίων. Μια σοβαρή διακοπή των εξαγωγών από εκεί δεν θα επηρέαζε μόνο τους Ασιάτες αγοραστές, αλλά θα προκαλούσε ντόμινο σε όλες τις αγορές, οδηγώντας σε αναζητήσεις εναλλακτικών προμηθειών και ανατιμήσεις σε βενζίνη και ντίζελ παγκοσμίως.

Η ψυχολογία των traders είναι ήδη νευρική, καθώς ο συνδυασμός των επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές και της ανασφάλειας γύρω από τα στενά του Ορμούζ έχει οδηγήσει το Brent πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και τα ευρωπαϊκά συμβόλαια φυσικού αερίου σε άλματα έως και 35%. Κάθε διαρροή από την Ουάσινγκτον για «στοχευμένο χτύπημα» στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του Χαργκ μεταφράζεται σχεδόν αυτόματα σε νέα ανοδική κίνηση στις τιμές, επιβεβαιώνοντας ότι η αγορά θεωρεί το νησί κρίσιμο κόμβο συστημικού ρίσκου.

Ο κίνδυνος δεν περιορίζεται μόνο στο ιρανικό πετρέλαιο, καθώς ο ευρύτερος Περσικός Κόλπος έχει ήδη δει επιθέσεις σε κομβικές ενεργειακές εγκαταστάσεις, όπως το Ras Laffan του Κατάρ, την «κορώνα» του παγκόσμιου LNG, που υπέστη σοβαρές ζημιές από ιρανικά drones. Η παράλληλη πίεση σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα για την παγκόσμια οικονομία, με τις κυβερνήσεις να εξετάζουν αποδεσμεύσεις στρατηγικών αποθεμάτων και άρσεις κυρώσεων για να αυξήσουν την προσφορά, σύμφωνα με το Bloomberg.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Χαργκ λειτουργεί ως «μοχλός» πολιτικής πίεσης και από τις δύο πλευρές: η Ουάσινγκτον αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να στοχεύσει τις πετρελαϊκές του εγκαταστάσεις «σε πέντε λεπτά», όπως είπε χαρακτηριστικά ο Τραμπ, ενώ η Τεχεράνη γνωρίζει ότι η απειλή διακοπής εξαγωγών από το νησί αρκεί για να ταρακουνήσει τις αγορές και να ανεβάσει το κόστος του πολέμου για τη Δύση. Έτσι, ο αγώνας δρόμου γύρω από το Χαργκ και το πετρέλαιο του Ιράν εξελίσσεται σε έναν επικίνδυνο ενεργειακό τζόγο, όπου κάθε κίνηση μπορεί να βυθίσει τις οικονομίες σε νέο κύμα πληθωρισμού.