Η πλάνη του τζόγου: Αληθινά εθισμένοι μιλάνε στην κάμερα της ΕΡΤ

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Ο τζόγος στην ανθρώπινη ιστορία υπήρχε πάντα ως μια μορφή διασκέδασης ή κοινωνικής εκτόνωσης, όμως στη σύγχρονη εποχή η ψηφιοποίηση και η διαρκής πρόσβαση μέσω των έξυπνων συσκευών έχουν μετατρέψει το παιχνίδι σε μια ύπουλη και καταστροφική παγίδα. Στο οδοιπορικό της εκπομπής «Φάσμα» της ΕΡΤ, άνθρωποι που βρέθηκαν στον πυρήνα του εθισμού σπάνε τη σιωπή τους και περιγράφουν με καθηλωτική ειλικρίνεια πώς η «πλάνη του τζογαδόρου» τους οδήγησε στην οικονομική και ψυχική εξαθλίωση. Μέσα από τις μαρτυρίες του Γκάρυ, του Λάζαρου και του Αλέξανδρου, ξεδιπλώνεται η σκοτεινή διαδρομή από το πρώτο αθώο στοίχημα μέχρι την πλήρη απώλεια ελέγχου, όπου η πραγματικότητα παύει να υφίσταται και όλα περιστρέφονται γύρω από την επόμενη «ζαριά».

Η αρχή της εξάρτησης περιγράφεται συχνά ως μια κατάσταση ψευδαίσθησης υπεροχής. Ο εθισμένος πιστεύει ότι με τη μελέτη των στατιστικών, των τραυματισμών ή της φόρμας των ομάδων, μπορεί να «νικήσει» την τύχη. Όπως εξηγεί ο Γκάρυ Φραδέλος, η πανδημία και ο εγκλεισμός λειτούργησαν ως καταλύτης, καθώς η έλλειψη δημιουργικής διεξόδου τον οδήγησε στο να ποντάρει ανεξέλεγκτα. Η αρρώστια έφτασε σε τέτοιο σημείο που το άθλημα δεν είχε πλέον σημασία. Από τα μεγάλα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα, η ανάγκη για την έκρηξη αδρεναλίνης τον έφερε να ποντάρει σε μπάντμιτον ή σε άγνωστα πρωταθλήματα γυναικείου ποδοσφαίρου στις Φιλιππίνες. Αυτή η διαδικασία δεν αφορά πλέον το κέρδος, αλλά το «γαργάλημα» του εγκεφάλου που προσφέρει η ίδια η πράξη του πονταρίσματος.

Η καθημερινότητα ενός εθισμένου είναι ένας διαρκής κύκλος απομόνωσης και μυστικότητας. Ο Αλέξανδρος Νικολέας περιγράφει μια διπλή ζωή, όπου προς τα έξω εμφανιζόταν ως ένας επιτυχημένος παίκτης, ενώ μέσα του βίωνε την απόλυτη μοναξιά. Η εικόνα ενός πατέρα που διαβάζει παραμύθι στο παιδί του έχοντας το κινητό κρυμμένο δίπλα για να παρακολουθεί την εξέλιξη ενός αγώνα, αποτυπώνει το μέγεθος της συναισθηματικής αποσύνδεσης. Ο εθισμός στον τζόγο αδειάζει τον άνθρωπο πνευματικά, καθώς κάθε σκέψη περιστρέφεται γύρω από το πώς θα βρεθούν χρήματα, όχι για να καλυφθούν οι βιοτικές ανάγκες, αλλά για να τροφοδοτηθεί η επόμενη πονταρισιά με την ελπίδα του «ρεφαρίσματος».

Ένα από τα πιο ανησυχητικά στοιχεία που αναδεικνύει το ρεπορτάζ είναι η ραγδαία μείωση του ορίου ηλικίας των εξαρτημένων. Οι ειδικοί επιστήμονες από το ΚΕΘΕΑ και το 18 Άνω κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τον διαδικτυακό τζόγο, ο οποίος πλέον προσελκύει άτομα ηλικίας μόλις 19 ή 20 ετών. Ακόμη χειρότερα, ο παράνομος τζόγος στο διαδίκτυο, όπου δεν υπάρχουν ηλικιακοί περιορισμοί, φαίνεται να εκπαιδεύει παιδιά από το γυμνάσιο. Η διαφήμιση που κατακλύζει τον αθλητισμό και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου ο τζόγος παρουσιάζεται ως κάτι φυσιολογικό και ακίνδυνο, ενώ στην πραγματικότητα είναι ένας άνισος αγώνας ενάντια σε μαθηματικούς αλγορίθμους που είναι σχεδιασμένοι για να κερδίζει πάντα η «μάνα».

Η επιστροφή στη ζωή ξεκινά από την παραδοχή της αδυναμίας και τη ζήτηση βοήθειας. Η στιγμή που ο εξαρτημένος αποφασίζει να σπάσει τη σιωπή του και να μοιραστεί το πρόβλημα με τους οικείους του περιγράφεται ως μια λυτρωτική ανάσα. Η θεραπεία είναι μια επίπονη διαδικασία που απαιτεί χρόνο και αλλαγή φιλοσοφίας ζωής. Ο Αλέξανδρος, μετρώντας πλέον πάνω από 650 ημέρες αποχής, τονίζει ότι η μάχη δίνεται «μόνο για σήμερα».

Η επιτυχία της απεξάρτησης φαίνεται στις μικρές χαρές που επιστρέφουν, όπως το να παρακολουθείς έναν αγώνα ποδοσφαίρου για το θέαμα και όχι για το στοίχημα, ή το να μπορείς να κοιτάξεις τον εαυτό σου στον καθρέφτη με υπερηφάνεια. Το μήνυμα όλων των ανθρώπων που μίλησαν στην κάμερα είναι σαφές: ο τζόγος είναι μια πλάνη που σε κάνει να πιστεύεις ότι θα γίνεις κυρίαρχος της τύχης σου, ενώ στην πραγματικότητα γίνεσαι δούλος της.