«Η Φτερού της Αθήνας»: Η αληθινή ιστορία της πιο cult φυσιογνωμίας της αστικής λαογραφίας 

Ο Ανδρέας Νομικός γεννήθηκε στη Λήμνο το 1937 και από πολύ νωρίς χρειάστηκε να αναλάβει διάφορες μικροδουλειές για να επιβιώσει. Το κοινό όμως τον γνώριζε κυρίως από τα φτερά για ξεσκόνισμα που πουλούσε στους δρόμους της Αθήνας -εξού και το παρατσούκλι «Η Φτερού της Αθήνας»– φωνάζοντας με χαρακτηριστικό τρόπο: «Φτεράαααα, καλά φτεράαααααα». Η ατάκα αυτή, σε συνδυασμό με τα πειρακτικά και βιτριολικά του αστεία, τον έκανε ιδιαίτερα δημοφιλή σε μια εποχή που η κοινωνία ήταν αρκετά πουριτανική και οι ομοφυλόφιλοι στιγματίζονταν με αυστηρά στερεότυπα.

Η ιδιαίτερη παρουσία του στα δρώμενα της πόλης δεν πέρασε απαρατήρητη και αρκετοί παραγωγοί του λαϊκού κινηματογράφου της δεκαετίας του ’60 τον προσέγγισαν για να υποδυθεί τύπους που προκαλούσαν γέλιο στις επιθεωρήσεις της εποχής.

Καριέρα στον κινηματογράφο

Ως οικογενειάρχης με τρία παιδιά, ο Ανδρέας Νομικός δέχονταν κάθε επαγγελματική πρόταση. Σε συνεντεύξεις του υπογράμμιζε ότι δεν ήταν ο ίδιος ομοφυλόφιλος και ότι το θηλυπρεπές στιλ που υιοθέτησε ήταν καθαρά εμπορικό. Έπαιξε σε περισσότερες από 50 ελληνικές ταινίες, δίπλα σε μεγάλα ονόματα όπως ο Θανάσης Βέγγος και ο Κώστας Χατζηχρίστος. Ανάμεσα στις ταινίες του περιλαμβάνονται:

VIRAL

Δραματικές εξελίξεις στην Καλαμάτα: Δεν μπορεί να αναλάβει τις κόρες της 39χρονης η θεία τους – Τι συμβαίνει

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Θανατική ποινή για τους άνδρες που κακοποίησαν τουρίστρια μπροστά στα παιδιά της αφού το αυτοκίνητό της έμεινε από καύσιμα

• Ένας Δον Ζουάν για Κλάματα (1960)
• Ο καταφερτζής (1964)
• Ο Μελέτης στην Άμεσο Δράση (1966)
• Διπλοπενιές (1967)
• Ένας κλέφτης… με φιλότιμο (1968)
• Ο μαχαραγιάς (1968)
• Ο ναύτης του Αιγαίου (1968)
• Ποιος Θανάσης; (1968)
• Θου-Βου: φαλακρός πράκτωρ, επιχείρησης Γης Μαδιάμ (1969)

Επιπλέον, συμμετείχε και σε ταινίες του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου, όπως το Άρπα Κόλα (1982) του Νίκου Περάκη και το …λιποτάκτης (1988) των Κόρρα – Βούπουρα.

Θρύλοι και φήμες

Κατά την πολιτικά ταραγμένη δεκαετία του ’70, υπήρξαν φήμες ότι ο Ανδρέας Νομικός συνεργαζόταν με την Ασφάλεια ή ακόμα και με την ΚΥΠ, προσφέροντας πληροφορίες για τη δράση πολιτικοποιημένων νέων. Ωστόσο, κανείς δεν τις πήρε σοβαρά. Ο ίδιος διατηρούσε εξαιρετική σχέση με τους πάντες και ήταν αγαπητός σε όλο το κέντρο της Αθήνας.

Θρυλική έχει μείνει η αντίδρασή του στις εκδηλώσεις του Νοεμβρίου του 1973, όταν περνώντας δίπλα από ένα στρατιωτικό όχημα στην Πατησίων είπε σε έναν φαντάρο: «Καλέ, τι κάνετε; Παίζετε στον Άγνωστο Πόλεμο;», αναφερόμενος στη δημοφιλέστερη τηλεοπτική σειρά της χούντας.

Η καθημερινή του παρουσία στην πόλη

Ο Ανδρέας Νομικός συνήθιζε να καζουρίζει και τους ναύτες που πήγαιναν νωρίς το πρωί στο λεωφορείο για τον Σκαραμαγκά, ενώ μια γενιά Αθηναίων τον γνώριζε προσωπικά ή τον είχε συναντήσει τουλάχιστον μία φορά. Τα αστεία του ήταν καυστικά και αυθόρμητα, χωρίς να χαρίζεται σε σοβαροφανείς κυρίους ή κυρίες.

Όπως είχε πει κάποτε ο Αλέξανδρος Ιόλας στην ιστορική συνέντευξη του στο περιοδικό Γυναίκα, όταν ρωτήθηκε «Μα, ποιος επιτέλους θέλετε να μας κυβερνήσει;», απάντησε με ένα χαρακτηριστικό γέλιο: «Η φτερού!».

Η κληρονομιά της «Φτερού»

Μέχρι και λίγο πριν την καραντίνα του 2020, μπορούσες να τον συναντήσεις κάθε μεσημέρι στη γωνία Αιόλου και Ευριπίδους, καθισμένο στο πεζούλι, κουβεντιάζοντας με φίλους του. Παρά τα γεράματά του, φορούσε σιθρού μπλουζάκι και σαγιονάρες το καλοκαίρι και συνέχιζε να οργώνει την πόλη σαν να ήταν το σαλόνι του.

Στις 6 Νοεμβρίου 2021, ο Ανδρέας Νομικός έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 84 ετών. Ο άνθρωπος που για πάνω από 60 χρόνια διασχίζει καθημερινά το ιστορικό κέντρο της Αθήνας, που φώναζε τα φτερά του και χάριζε γέλιο και χαρά, άφησε πίσω του μια ανεξίτηλη παρουσία. Το παρατσούκλι του «Φτερού» έγινε ταυτισμένο με το θηλυπρεπές, καυστικό και αυθεντικό χιούμορ μιας άλλης εποχής, που σήμερα παραμένει ζωντανό στη μνήμη των Αθηναίων.