Ιαπωνία: Η «πρόβα θανάτου» γίνεται τάση – Χιλιάδες ξαπλώνουν σε πολύχρωμα φέρετρα για να μάθουν να ζουν

Στην Ιαπωνία, μια πρακτική που μέχρι πρόσφατα θα φάνταζε μακάβρια μετατρέπεται σε trend ευεξίας. Χιλιάδες άνθρωποι επιλέγουν να ξαπλώσουν μέσα σε φέρετρα για 30 λεπτά, σε μια ιδιότυπη «πρόβα θανάτου» που υπόσχεται λιγότερο άγχος και μεγαλύτερη αγάπη για τη ζωή.

Από γραφείο τελετών σε αστικό trend

Όλα ξεκίνησαν από το γραφείο τελετών Kajiya honten, στην επαρχία Τσίμπα. Εκεί γεννήθηκε η ιδέα του λεγόμενου “coffin-lying”: της πρακτικής δηλαδή κατά την οποία κάποιος ξαπλώνει μέσα σε φέρετρο για να διαλογιστεί, να έρθει αντιμέτωπος με τη θνητότητα και –όπως υποστηρίζουν οι εμπνευστές της– να επαναπροσδιορίσει τη σχέση του με τη ζωή.

Κάποιος ξαπλώνει μέσα σε φέρετρο για να διαλογιστεί, να έρθει αντιμέτωπος με τη θνητότητα

Αυτό που αρχικά φαινόταν ως μια εναλλακτική, σχεδόν σοκαριστική εμπειρία, γρήγορα βρήκε κοινό στο Τόκιο. Σήμερα, ειδικά διαμορφωμένοι χώροι προσφέρουν συνεδρίες «διαλογισμού σε φέρετρο», μετατρέποντας τον φόβο του τέλους σε εργαλείο αυτογνωσίας. Για τη Δύση, η ιδέα μπορεί να θυμίζει διαφημιστικό τρικ. Στην Ιαπωνία, όμως, πατάει πάνω σε βαθιές πολιτισμικές ρίζες. Η έννοια του kuyō, η μνημόνευση και η αποδοχή της παροδικότητας, αποτελεί κομμάτι της συλλογικής συνείδησης. Η ευθραυστότητα της ζωής δεν αποσιωπάται αναγνωρίζεται ως στοιχείο ομορφιάς και σοφίας.

Φέρετρα σε παστέλ αποχρώσεις και «θεραπευτικές» μελωδίες

Η νέα τάση απέκτησε πιο εμπορική μορφή με τη δημιουργία εξειδικευμένων χώρων όπως το «Meiso Kukan Kanoke-in» στο Τόκιο. Εκεί, τα φέρετρα μόνο σκοτεινά δεν είναι: πολύχρωμα, διακοσμημένα, με αισθητική που παραπέμπει περισσότερο σε art installation παρά σε τελετή αποχαιρετισμού.

VIRAL

Δραματικές εξελίξεις στην Καλαμάτα: Δεν μπορεί να αναλάβει τις κόρες της 39χρονης η θεία τους – Τι συμβαίνει

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Στην φυλακή γνωστός Έλληνας τραγουδιστής: Κατηγορείται για αποπλάνηση ανήλικης κατ΄εξακολούθηση – Τι συνέβη

Πίσω από τον σχεδιασμό βρίσκεται η εταιρεία Grave Tokyo και η δημιουργός Mikako Fuse, η οποία υποστηρίζει πως στόχος της είναι να «απομυθοποιήσει» τον θάνατο. «Ο θάνατος μπορεί να είναι λαμπερός και όχι τόσο τρομακτικός», επισημαίνει, δίνοντας μια διαφορετική διάσταση σε κάτι που οι περισσότεροι αποφεύγουν ακόμη και να συζητήσουν.

Οι συνεδρίες διαρκούν 30 λεπτά και κοστίζουν περίπου 13 δολάρια. Οι συμμετέχοντες μπορούν να επιλέξουν αν θα παραμείνει το φέρετρο ανοιχτό ή κλειστό, αν θα ακούγεται χαλαρωτική μουσική, αν θα προβάλλεται βίντεο στην οροφή ή αν θα επικρατεί απόλυτη σιωπή. Η εμπειρία είναι πλήρως προσαρμόσιμη, δίνοντας στον καθένα τον έλεγχο μέσα σε μια κατάσταση που συμβολίζει ακριβώς το αντίθετο: την απώλεια ελέγχου.

Απάντηση στην κρίση ψυχικής υγείας;

Η άνοδος του «coffin-lying» δεν είναι τυχαία. Τα τελευταία χρόνια, η Ιαπωνία αντιμετωπίζει αυξημένα ποσοστά αυτοκτονιών, ιδίως στους νέους. Μέσα σε αυτό το κλίμα, η κοινωνία αναζητά νέους τρόπους διαχείρισης του άγχους και της υπαρξιακής πίεσης. Υποστηρικτές της πρακτικής εκτιμούν ότι η ελεγχόμενη «επαφή» με την ιδέα του θανάτου μπορεί να λειτουργήσει καθαρτικά. Αντί να αποφεύγεται ως ταμπού, γίνεται αντικείμενο συνειδητής παρατήρησης. Και μέσα από αυτή τη διαδικασία, λένε, μειώνεται ο φόβος.

Η κοινωνία αναζητά νέους τρόπους διαχείρισης του άγχους και της υπαρξιακής πίεσης

Το 2024, η Mikako Fuse πραγματοποίησε πείραμα σε πανεπιστήμιο του Κιότο, καλώντας φοιτητές να βιώσουν την εμπειρία. Στόχος; Να αλλάξουν οπτική απέναντι στη ζωή και να ενισχύσουν την επιθυμία τους να ζήσουν πιο ουσιαστικά. Οι μαρτυρίες που ακολούθησαν ήταν εντυπωσιακές. Φοιτητής που συμμετείχε δήλωσε πως η εμπειρία τον βοήθησε να «μηδενίσει» τις ανησυχίες του και να δει τον εαυτό του με μεγαλύτερη καθαρότητα. Άλλος ανέφερε ότι ο φόβος του θανάτου μειώθηκε αισθητά, ενώ ταυτόχρονα ένιωσε πιο έντονη επιθυμία για ζωή.

Υποστηρίζουν ότι η «πρόβα θανάτου» λειτουργεί ως σοκ αφύπνισης

Μόδα ή βαθιά υπαρξιακή ανάγκη;

Το ερώτημα που προκύπτει είναι αν πρόκειται για μια ακόμη ιαπωνική «εκκεντρικότητα» που θα περάσει, ή για μια βαθύτερη κοινωνική ανάγκη που απλώς βρήκε μια ιδιαίτερη μορφή έκφρασης. Οι ειδικοί στην ψυχική υγεία παραμένουν επιφυλακτικοί. Ο διαλογισμός και η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία εξακολουθούν να αποτελούν τα βασικά εργαλεία αντιμετώπισης του άγχους και του αυτοκτονικού ιδεασμού. Ωστόσο, όσοι στηρίζουν την πρακτική των φερέτρων υποστηρίζουν ότι η «πρόβα θανάτου» λειτουργεί ως σοκ αφύπνισης.

«Πριν επιλέξουν έναν θάνατο που δεν είναι αναστρέψιμος, θέλω να βιώσουν έναν θάνατο που μπορεί να αναστραφεί», τονίζει η Fuse. Η φράση της συνοψίζει τη φιλοσοφία πίσω από την τάση: να δεις το τέλος, για να εκτιμήσεις την αρχή. Σε έναν κόσμο που τρέχει, πιέζει και συχνά αποξενώνει, ίσως το να ξαπλώσεις για λίγο μέσα σε ένα φέρετρο, όσο παράδοξο κι αν ακούγεται, να λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι ο χρόνος είναι πεπερασμένος. Και ακριβώς γι’ αυτό, πολύτιμος.