Ενα πέτρινο γεφύρι που σου κόβει την ανάσα στα Ζαγοροχώρια το ξέρουν λίγοι
Το πέτρινο τοξωτό γεφύρι του Κόκκορη, γνωστό και ως γεφύρι του Κόκκορου ή του Νούτσου, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα και εντυπωσιακότερα γεφύρια του Ζαγορίου. Βρίσκεται στο Κεντρικό Ζαγόρι της Ηπείρου, ανάμεσα στα χωριά Κουκούλι, Δίλοφο και Κήποι, σε ένα τοπίο μοναδικής φυσικής ομορφιάς, όπου οι απότομες ορθοπλαγιές της χαράδρας δημιουργούν ένα εντυπωσιακό φυσικό σκηνικό. Η γέφυρα θεμελιώνεται στο στένεμα της χαράδρας και ενώνει με αριστοτεχνικό τρόπο τις κάθετες πλευρές της, αποδεικνύοντας την υψηλή τεχνική κατάρτιση των μαστόρων της εποχής.
Η ανέγερσή της τοποθετείται στα μέσα του 18ου αιώνα, συγκεκριμένα γύρω στο 1750. Σύμφωνα με τον λόγιο Ηπειρώτη συγγραφέα Ιωάννη Λαμπρίδη, το γεφύρι κτίστηκε από τον Νούτσο Κοντοδήμο, προεστό του Βραδέτου, το 1750. Ωστόσο, σε άλλο έργο του ίδιου συγγραφέα αναφέρεται ότι ιδρυτής ήταν ο Καπεσοβίτης Νούτσος Καραμεσίνης το 1768. Η επικρατέστερη εκδοχή θέλει τη σημερινή γέφυρα να κτίζεται το 1750 με χορηγία του Νούτσου Καραμισίνη από το Βραδέτο. Οι διαφορετικές αναφορές μαρτυρούν τη σύνθετη ιστορία του μνημείου και τη σημασία που είχε για την τοπική κοινωνία.
Στη θέση της σημερινής γέφυρας υπήρχε παλαιότερα άλλη γέφυρα, η οποία, σύμφωνα με την παράδοση, χρησιμοποιούνταν ακόμη και για την τιμωρία ζωοκλεφτών, γεγονός που φανερώνει τον ρόλο της περιοχής ως σημείου ελέγχου και διέλευσης. Η νέα γέφυρα κατασκευάστηκε ώστε να εξυπηρετεί ουσιαστικές ανάγκες επικοινωνίας. Λόγω της νευραλγικής της θέσης, εξασφάλιζε την επικοινωνία των χωριών Κουκούλι, Καπέσοβο και Βραδέτο με τα Γιάννενα, μέσω της διάβασης των Ασπραγγέλων. Σε μια εποχή όπου οι μετακινήσεις γίνονταν κυρίως πεζή ή με ζώα, η ύπαρξη ενός ασφαλούς και ανθεκτικού γεφυριού ήταν καθοριστικής σημασίας για το εμπόριο, την κοινωνική ζωή και τη διοικητική οργάνωση της περιοχής.
VIRAL
Κατά τη διάρκεια των χρόνων, το γεφύρι υπέστη φθορές και ζημιές, γεγονός που οδήγησε σε επανειλημμένες επισκευές. Στα τέλη του 18ου ή στις αρχές του 19ου αιώνα επισκευάστηκε από τον Αλέξη Νούτσο, γιο του αρχικού χορηγού. Το 1910 υπέστη σοβαρές ζημιές και κρίθηκε απαραίτητη η άμεση συντήρησή του. Τα έξοδα ανέλαβαν τα γειτονικά χωριά, καθώς και ο Γρηγόρης Κόκκορος από το Κουκούλι, ιδιοκτήτης του παρακείμενου μύλου. Μετά από αυτή την ανακαίνιση, την περίοδο 1910–1911, επικράτησε η ονομασία «γεφύρι Κόκκορου», η οποία διατηρείται έως σήμερα. Μεταγενέστερες εργασίες συντήρησης πραγματοποιήθηκαν το 1960 από την Ένωση Ζαγορισίων Αθηνών, καθώς και το 1977 και το 2006, γεγονός που αποδεικνύει το διαρκές ενδιαφέρον για τη διατήρησή του.
Διαβάστε επίσης
Οι αναλογίες της γέφυρας και το διπλανό εξωκλήσι
Αρχιτεκτονικά, η γέφυρα είναι μονότοξη και ξεχωρίζει για την κομψότητα και την ισορροπία των αναλογιών της. Το άνοιγμα του τόξου της φτάνει τα 23,6 έως 25 μέτρα, ενώ το ύψος του τόξου κυμαίνεται από 11,5 έως 13,3 μέτρα, ανάλογα με τη μέτρηση. Το συνολικό μήκος του καταστρώματος είναι 36,4 μέτρα και το πλάτος του 2,67 μέτρα, διαστάσεις που επιτρέπουν τη διέλευση ανθρώπων και ζώων με σχετική άνεση. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό αποτελεί το διακοσμητικό άνοιγμα, το λεγόμενο «παραθόλι», στο τοιχίο της νότιας πλευράς, που ελαφραίνει οπτικά την κατασκευή και προσδίδει καλλιτεχνική χάρη. Τα στηθαία σχηματίζονται από ψηλούς, ενωμένους αρκάδες σε όλο το μήκος του γεφυριού, ενισχύοντας τόσο την ασφάλεια όσο και την αισθητική του.
Στη βόρεια, ανάντη πλευρά του γεφυριού σώζεται μέχρι σήμερα το λίθινο τοιχίο, που στήριζε τον υδραύλακα για τη μεταφορά του νερού στον μύλο του Κόκκορου. Το στοιχείο αυτό συνδέει άμεσα το γεφύρι με την οικονομική δραστηριότητα της περιοχής, καθώς ο μύλος αποτελούσε βασική υποδομή για την επεξεργασία των αγροτικών προϊόντων. Κοντά στη γέφυρα βρίσκεται επίσης εξωκλήσι αφιερωμένο στην Αγία Παρασκευή, ενισχύοντας τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του τοπίου, όπου η φύση, η πίστη και η παραδοσιακή τεχνική συνυπάρχουν αρμονικά.
Ιστορικό διατηρητέο μνημείο
Η σημασία του μνημείου αναγνωρίστηκε επίσημα το 1964, όταν κηρύχθηκε ιστορικό διατηρητέο μνημείο (ΥΑ 4499/12-6-1964 – ΦΕΚ 239/Β/30-6-1964). Σήμερα, το γεφύρι συναντάται στα δεξιά του κεντρικού δρόμου προς το Κουκούλι, 2,3 χιλιόμετρα μετά τη διασταύρωση για το Δίλοφο και 600 μέτρα πριν από τη διασταύρωση για τους Κήπους. Αποτελεί δημοφιλή προορισμό για επισκέπτες και περιπατητές, οι οποίοι θαυμάζουν όχι μόνο την τεχνική αρτιότητα της κατασκευής αλλά και την αρμονική ένταξή της στο φυσικό περιβάλλον.
Γίνεται αντιληπτό ότι το γεφύρι του Κόκκορου δεν είναι απλώς ένα έργο υποδομής του παρελθόντος· είναι ένα ζωντανό μνημείο της ηπειρώτικης μαστοριάς και της συλλογικής μνήμης των Ζαγοροχωρίων, σύμβολο επικοινωνίας, συνεργασίας και διαχρονικής αντοχής.
0 ΣΧΟΛΙΑ