Σαν σήμερα, 16 Φεβρουαρίου 1821: Αποφασίζεται η κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης από τον Αλέξανδρο Υψηλάντη
Σαν σήμερα, στις 16 Φεβρουαρίου 1821, μέσα στο παγωμένο κλίμα του Κισνοβίου της Βεσσαραβίας, η ιστορία της νεότερης Ελλάδας πήρε την πιο κρίσιμη στροφή της. Σε μια εποχή που η Ευρώπη βρισκόταν υπό την ασφυκτική πίεση της Ιεράς Συμμαχίας και κάθε έννοια ελευθερίας φάνταζε επικίνδυνη ουτοπία, μια ομάδα αποφασισμένων ανδρών έλαβε την απόφαση που θα άλλαζε τον χάρτη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης για πάντα. Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, ως Γενικός Επίτροπος της Φιλικής Εταιρείας, συγκέντρωσε τους στενούς του συνεργάτες για να επικυρώσει αυτό που η μοίρα είχε ήδη προδιαγράψει: την κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης. Η απόφαση εκείνης της ημέρας δεν ήταν απλώς μια στρατιωτική διαταγή, αλλά μια πράξη υπέρτατης αυτοθυσίας και πολιτικού θάρρους που σηματοδότησε την αρχή του τέλους για την οθωμανική κυριαρχία στα Βαλκάνια.
Η μυστική σύσκεψη που άλλαξε τη μοίρα ενός έθνους
Το Κισνόβιο, το σημερινό Κισινάου της Μολδαβίας, αποτελούσε εκείνη την περίοδο ένα στρατηγικό καταφύγιο για τους Έλληνες της διασποράς και τα μέλη της Φιλικής Εταιρείας. Η πόλη έσφυζε από μυστικότητα, καθώς οι πληροφορίες για την επικείμενη εξέγερση έπρεπε να διακινηθούν με άκρα προσοχή μακριά από τα αυτιά των κατασκόπων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αλλά και των ευρωπαϊκών δυνάμεων. Στις 16 Φεβρουαρίου, ο Υψηλάντης συναντήθηκε με ηγετικές μορφές του κινήματος, όπως ο Γεωργάκης Ολύμπιος και ο Ιωάννης Φαρμάκης, για να οριστικοποιήσουν το σχέδιο δράσης. Η ατμόσφαιρα ήταν ηλεκτρισμένη, καθώς όλοι γνώριζαν ότι η υπογραφή τους σε εκείνο το έγγραφο αποτελούσε ταυτόχρονα και την καταδίκη τους σε περίπτωση αποτυχίας. Η επιλογή της ημερομηνίας δεν ήταν τυχαία, καθώς η κατάσταση στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες ήταν ήδη έκρυθμη και η καθυστέρηση θα μπορούσε να αποβεί μοιραία για τον αιφνιδιασμό που σχεδίαζαν.
Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης, αναλύθηκαν οι τελευταίες λεπτομέρειες για τη διέλευση του ποταμού Προύθου, η οποία θα αποτελούσε την επίσημη έναρξη των επιχειρήσεων. Ο Υψηλάντης, παρά τις επιφυλάξεις ορισμένων για την ετοιμότητα των δυνάμεων και την αμφίβολη στήριξη από τη Ρωσία, παρέμεινε ακλόνητος στην απόφασή του. Πίστευε ακράδαντα ότι η σπίθα που θα άναβε στη Μολδοβλαχία θα εξαπλωνόταν ταχύτατα στην Πελοπόννησο και τη Στερεά Ελλάδα, αναγκάζοντας τους Οθωμανούς να διασπάσουν τις δυνάμεις τους σε πολλαπλά μέτωπα. Η απόφαση του Κισνοβίου ήταν το ιδεολογικό και οργανωτικό θεμέλιο πάνω στο οποίο χτίστηκε ολόκληρο το οικοδόμημα του Αγώνα, μετατρέποντας μια μυστική εταιρεία σε έναν εθνικό απελευθερωτικό στρατό.
Το στρατηγικό ρίσκο στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες
Η επιλογή των Παραδουνάβιων Ηγεμονιών ως αφετηρία της Επανάστασης ήταν ένα από τα πιο τολμηρά στρατηγικά ρίσκα στην παγκόσμια ιστορία. Ο Υψηλάντης και οι Φιλικοί γνώριζαν ότι η περιοχή αυτή απολάμβανε ένα ιδιότυπο καθεστώς αυτονομίας υπό την προστασία της Ρωσίας, γεγονός που θα μπορούσε να δώσει τον απαραίτητο χρόνο στην επανάσταση να εδραιωθεί πριν την επέμβαση του σουλτάνου. Επιπλέον, η παρουσία ισχυρών ελληνικών κοινοτήτων και η επιρροή των Φαναριωτών παρείχαν ένα ευνοϊκό έδαφος για την οργάνωση του κινήματος. Στη συνάντηση της 16ης Φεβρουαρίου, αποφασίστηκε ότι η κίνηση αυτή θα λειτουργούσε ως αντιπερισπασμός, τραβώντας την προσοχή των οθωμανικών στρατευμάτων μακριά από τον κύριο στόχο, που παρέμενε ο Μοριάς.
VIRAL
Παράλληλα, εκείνη την ημέρα οριστικοποιήθηκε η δημιουργία του Ιερού Λόχου, του πρώτου τακτικού σώματος της Επανάστασης, που αποτελούνταν από εθελοντές σπουδαστές των ελληνικών σχολών της περιοχής. Η απόφαση να ηγηθεί ο ίδιος ο Υψηλάντης της εκστρατείας έδωσε το σύνθημα της καθολικής στράτευσης. Παρόλο που οι ελπίδες για άμεση ρωσική βοήθεια αποδείχθηκαν αργότερα φρούδες, η κίνηση της 16ης Φεβρουαρίου πέτυχε τον πρωταρχικό της σκοπό: να δημιουργήσει ένα τετελεσμένο γεγονός που καμία διπλωματία δεν θα μπορούσε πλέον να αγνοήσει. Η φλόγα είχε ανάψει και η αντίστροφη μέτρηση για την 25η Μαρτίου είχε ήδη ξεκινήσει από τις όχθες του Δούναβη.
Η κληρονομιά της 16ης Φεβρουαρίου και το τίμημα της ελευθερίας
Λίγες ημέρες μετά τη λήψη της απόφασης στο Κισνόβιο, ο Υψηλάντης θα διέσχιζε τον Προύθο και στις 24 Φεβρουαρίου θα εξέδιδε την ιστορική προκήρυξη «Μάχου υπέρ Πίστεως και Πατρίδος» στο Ιάσιο. Ωστόσο, η ρίζα της πράξης αυτής βρισκόταν στη συμφωνία της 16ης Φεβρουαρίου. Ήταν η στιγμή που ο λόγος έγινε πράξη και η θεωρία έγινε επανάσταση. Το τίμημα για τους πρωταγωνιστές εκείνης της ημέρας ήταν βαρύ. Ο Υψηλάντης θα κατέληγε στις αυστριακές φυλακές, ο Ολύμπιος και ο Φαρμάκης θα έδιναν τη ζωή τους σε ηρωικές μάχες, αλλά το πνεύμα του Κισνοβίου είχε ήδη ταξιδέψει νότια, δίνοντας το έναυσμα για την εξέγερση στον Μοριά.
Διαβάστε επίσης
Η επέτειος αυτή μας υπενθυμίζει ότι οι μεγάλες αλλαγές ξεκινούν από κλειστά δωμάτια και ανθρώπους που έχουν το σθένος να πάρουν αποφάσεις όταν όλα φαίνονται χαμένα. Η 16η Φεβρουαρίου 1821 δεν είναι απλώς μια ημερομηνία σε ένα ιστορικό ημερολόγιο, αλλά το σύμβολο της πολιτικής βούλησης και της πίστης σε έναν σκοπό που ξεπερνά το ατομικό συμφέρον. Χωρίς εκείνη τη σύσκεψη στη Βεσσαραβία, η πορεία της Ελληνικής Επανάστασης θα ήταν διαφορετική και ίσως η ελευθερία που απολαμβάνουμε σήμερα να παρέμενε ένα ανεκπλήρωτο όνειρο των Φιλικών.
0 ΣΧΟΛΙΑ