Ελλάδα vs Τουρκία: Πότε είχαμε τις καλύτερες σχέσεις και πότε αλληλοσκοτωνόμασταν!
Στο πλαίσιο της συνάντησης του πρωθυπουργού μας Κυριάκου Μητσοτάκη με τον σουλτάνο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σκεφτήκαμε να σας θυμίσουμε πότε είχαμε τις καλύτερες και ποτέ τις χειρότερες σχέσεις με τους γείτονες…
Οι σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας χαρακτηρίζονται από εναλλασσόμενες περιόδους αμοιβαίας εχθρότητας και συμφιλίωσης από τότε που η Ελλάδα κέρδισε την ανεξαρτησία της από την Οθωμανική Αυτοκρατορία το 1830, μετά την Ελληνική Επανάσταση του 1821. Έκτοτε οι δύο χώρες έχουν αντιμετωπίσει η μία την άλλη σε τέσσερις μεγάλους πολέμους, τον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο του 1897, τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο το 1912-1913, τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο (1914-1918) και τέλος τον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο των ετών 1919 – 1922. Με τον τερματισμό του τελευταίου ακολούθησε η ανταλλαγή των πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
Οι σχετικά καλές σχέσεις επιδεινώθηκαν και πάλι κατά τη δεκαετία του 1950, λόγω του πογκρόμ των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης το 1955, των απελάσεων των Ελλήνων από την Κωνσταντινούπολη το 1960, το Κυπριακό ζήτημα, την τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974 και τις μετέπειτα στρατιωτικές αντιπαραθέσεις σχετικά με τη διαφορά επάνω στο ζήτημα της κυριότητας ορισμένων νησιών του Αιγαίου. Μία περίοδος σχετικής εξομάλυνσης άρχισε μετά το 1999 με τη λεγόμενη «διπλωματία του σεισμού», η οποία άλλαξε την αρνητική κατάσταση των προηγούμενων ετών.
Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος και μετά (1914-1927) οι χειρότερες σχέσεις με την Τουρκία
Η Ελλάδα εισήλθε στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο το 1917, με την ελπίδα προσάρτησης της Κωνσταντινούπολης και της Σμύρνης από τους Οθωμανούς, με την υποστήριξη της Βρετανίας και της Γαλλίας. Η συνεχιζόμενη Γενοκτονία των Ελλήνων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία ήταν επίσης ένας σημαντικός παράγοντας σε αυτή την απόφαση. Το 1920 με τη Συνθήκη των Σεβρών παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα η Ανατολική Θράκη και η περιοχή γύρω από τη Σμύρνη. Η Συνθήκη αυτή υπογράφηκε από την Οθωμανική κυβέρνηση, αλλά δεν τέθηκε ποτέ σε ισχύ.
VIRAL
Η Ελλάδα κατέλαβε τη Σμύρνη στις 15 Μαΐου 1919, ενώ ο Μουσταφά Κεμάλ (μετέπειτα Ατατούρκ) προσγειώθηκε στη Σαμψούντα στις 19 Μαΐου 1919, μια πράξη που θεωρήθηκε η αρχή του τουρκικού Πολέμου της Ανεξαρτησίας. Ένωσε τις διαμαρτυρόμενες φωνές στην Ανατολία και έθεσε σε κίνηση ένα εθνικιστικό κίνημα για να αποκρούσει τα στρατεύματα χωρών που είχαν καταλάβει την Τουρκία (όπως η Ιταλία, η Γαλλία και η Βρετανία) και να δημιουργήσει τα νέα σύνορα ενός κυρίαρχου τουρκικόυ έθνους. Έχοντας δημιουργήσει μία ξεχωριστή κυβέρνηση στην Άγκυρα, το καθεστώς του Κεμάλ δεν αναγνώρισε την αποτυχημένη Συνθήκη των Σεβρών και αγωνίστηκε για να ανακληθεί. Οι ελληνικές εξελίξεις στην Ανατολία ήταν ταχύτατες και τελικά ο ελληνικός στρατός αναγκάστηκε να υποχωρήσει.
Ο τουρκικός στρατός εισήλθε στη Σμύρνη στις 9 Σεπτεμβρίου 1922. Ο ελληνικός στρατός και η διοίκηση είχαν ήδη φύγει από τη θάλασσα. Ο πόλεμος τελείωσε με την Καταστροφή της Σμύρνης και η Συνθήκη της Λωζάνης αντικατέστησε τις προηγούμενες συνθήκες και όρισε τα σύνορα που ισχύουν μέχρι σήμερα για την Τουρκία.
Η Συνθήκη της Λωζάνης προέβλεπε την ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας που είχε ήδη αρχίσει πριν από την τελική υπογραφή της συνθήκης, τον Ιούλιο του 1923. Περίπου ενάμισι εκατομμύριο Έλληνες αναγκάστηκαν να φύγουν από την Τουρκία για την Ελλάδα και περίπου μισό εκατομμύριο Τούρκοι έπρεπε να φύγουν από την Ελλάδα για την Τουρκία (η ανταλλαγή πληθυσμών έγινε με βάση θρησκευτικά κίνητρα, επομένως ήταν ανταλλαγή μεταξύ Χριστιανών και Μουσουλμάνων). Από την ανταλλαγή εξαιρέθηκαν οι ελληνικοί πληθυσμοί της Κωνσταντινούπολης, της Ίμβρου και της Τενέδου, όπου είχαν τη δυνατότητα να μείνουν, και οι τουρκικοί πληθυσμοί στη Δυτική Θράκη.
Τα γεγονότα αυτά αποδείχθηκαν καταστροφικά για την Ελλάδα. Εκατοντάδες χιλιάδες άτομα σκοτώθηκαν, χιλιάδες οικογένειες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις πατρογονικές τους εστίες και σχεδόν τερματίστηκε η συνεχής ελληνική παρουσία 3.000 χρόνων στη Μικρά Ασία.
Η Συνθήκη της Λωζάνης του 1923 απένειμε τα νησιά Ίμβρος και Τένεδος στην Τουρκία, βάσει των ειδικών διατάξεων για τους Έλληνες που ζουν εκεί. Οι πληθυσμοί αυτών των νησιών ήταν στη συντριπτική τους πλειοψηφία ελληνικοί. Ωστόσο, μετά τη νομοθεσία του «Αστικού Δικαίου» στις 26 Ιουνίου 1927, τα δικαιώματα που παραχωρούνταν στους ελληνικούς πληθυσμούς της Ίμβρου και της Τενέδου ανακλήθηκαν κατά παράβαση της Συνθήκης της Λωζάνης. Έτσι, τα νησιά υποβιβάστηκαν από μία διοικητική περιφέρεια σε μια υποπεριοχή. Επιπλέον, τα μέλη του τοπικού συμβουλίου ήταν υποχρεωμένοι να έχουν επαρκή γνώση της τουρκικής γλώσσας, πράγμα που σήμαινε ότι η συντριπτική πλειοψηφία των κατοίκων ήταν αποκλεισμένοι.
Τα χρόνια 1928-1954 ήταν η καλύτερη περίοδος στις σχέσεις Ελλάδας Τουρκίας
Οι ηγέτες της Ελλάδας και της Τουρκίας, Ελευθέριος Βενιζέλος και Κεμάλ Ατατούρκ, ήταν αποφασισμένοι να δημιουργήσουν ομαλές σχέσεις μεταξύ των δύο κρατών. Μετά από χρόνια διαπραγματεύσεων, μια συνθήκη συνήφθη το 1930, μετά από μία επίσκεψη του Βενιζέλου στην Κωνσταντινούπολη και την Άγκυρα. Η Ελλάδα παραιτήθηκε από όλες τις διεκδικήσεις τουρκικών εδαφών. Αυτό ακολουθήθηκε από το Βαλκανικό Σύμφωνο του 1934.
Το 1941, η Τουρκία ήταν η πρώτη χώρα που έστειλε ανθρωπιστική βοήθεια προς την Ελλάδα για να ανακουφίσει τον μεγάλο λιμό στην Αθήνα κατά την γερμανική κατοχή.
Την επόμενη χρονιά, το 1942, η Τουρκία επέβαλε το Βαρλίκ Βεργκισί, έναν ειδικό φόρο, με τον οποίο φορολογούνταν οι μη Μουσουλμανικές μειονότητες της Τουρκίας, συμπεριλαμβανομένης και της ελληνικής μειονότητας.
Οι αρχές του Ψυχρού Πολέμου έφεραν πιο κοντά τις διεθνείς πολιτικές των δύο χωρών. Το 1950 και οι δύο χώρες πολέμησαν στον Πόλεμο της Κορέας στο πλάι των δυνάμεων του ΟΗΕ. Το 1952 και οι δύο χώρες προσχώρησαν στο ΝΑΤΟ.
0 ΣΧΟΛΙΑ