Σαν σήμερα, 12 Ιανουαρίου 1997: Η μέρα που ο ουρανός «εκδικήθηκε» – 29 χρόνια από τη φονική θεομηνία με τους 6 νεκρούς

Η μνήμη της φύσης είναι συχνά σκληρή, αλλά η μνήμη των ανθρώπων οφείλει να είναι επίμονη. Σαν σήμερα, στις 12 Ιανουαρίου 1997, η Ελλάδα έζησε μία από τις πιο δραματικές στιγμές της σύγχρονης ιστορίας της όσον αφορά τα καιρικά φαινόμενα. Ήταν μια Κυριακή που ξεκίνησε με βαριά συννεφιά και κατέληξε σε μια εθνική τραγωδία, αφήνοντας πίσω της έξι νεκρούς, διαλυμένες υποδομές και μια ολόκληρη χώρα να αναρωτιέται για την αντοχή των αντιπλημμυρικών της έργων.

Σήμερα, 29 χρόνια μετά, τα πλάνα εκείνης της εποχής παραμένουν ζωντανά, θυμίζοντάς μας πως όταν η φύση αποφασίζει να διεκδικήσει τον χώρο της, το τίμημα σε ανθρώπινες ζωές και περιουσίες μπορεί να είναι ανυπολόγιστο.

Το χρονικό της βιβλικής καταστροφής

Ήταν νωρίς το πρωί της 12ης Ιανουαρίου όταν το βαρομετρικό χαμηλό άρχισε να σφυροκοπά τη δυτική και κεντρική Ελλάδα. Μέσα σε λίγες μόνο ώρες, η βροχή μετατράπηκε σε έναν ασταμάτητο καταρράκτη. Οι νομοί Κορινθίας, Αργολίδας, Αχαΐας, Φθιώτιδας και Αιτωλοακαρνανίας βρέθηκαν στο επίκεντρο της καταιγίδας.

VIRAL

Δραματικές εξελίξεις στην Καλαμάτα: Δεν μπορεί να αναλάβει τις κόρες της 39χρονης η θεία τους – Τι συμβαίνει

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Στην φυλακή γνωστός Έλληνας τραγουδιστής: Κατηγορείται για αποπλάνηση ανήλικης κατ΄εξακολούθηση – Τι συνέβη

Η ένταση του φαινομένου ήταν τέτοια που τα εδάφη, ήδη κορεσμένα από προηγούμενες βροχοπτώσεις, αδυνατούσαν να απορροφήσουν έστω και μια σταγόνα παραπάνω. Το αποτέλεσμα ήταν ακαριαίο: μικρά ρέματα μετατράπηκαν σε ορμητικούς χειμάρρους και δρόμοι σε ποτάμια λάσπης. Η Φθιώτιδα και η Κορινθία πλήρωσαν τον βαρύτερο φόρο αίματος, με έξι συνανθρώπους μας να χάνουν τη ζωή τους, εγκλωβισμένοι στα ίδια τους τα σπίτια ή παρασυρμένοι από τα νερά μέσα στα οχήματά τους.

Η «βύθιση» της Κορινθίας: Οι αριθμοί που σοκάρουν

Αν υπήρξε ένα σημείο που η θεομηνία έδειξε το πιο σκληρό της πρόσωπο, αυτό ήταν η Κορινθία. Τα μετεωρολογικά δεδομένα της ημέρας εκείνης προκαλούν δέος ακόμη και σήμερα. Μέσα σε ελάχιστες ώρες, στην πόλη της Κορίνθου και τις γύρω περιοχές σημειώθηκαν πάνω από 200 χιλιοστά (mm) βροχής. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι το μέσο ετήσιο ύψος βροχόπτωσης στην περιοχή είναι περίπου 410 χιλιοστά. Δηλαδή, μέσα σε ένα πρωινό, έπεσε η μισή βροχή ολόκληρου του έτους.

Οι επιστημονικές μελέτες που ακολούθησαν, όπως αυτή της ΔΕΥΑ Κορίνθου, κατέδειξαν το μέγεθος της υδάτινης μάζας που κινήθηκε προς την πόλη. Υπολογίζεται ότι από τους χειμάρρους της περιοχής πέρασαν περισσότερα από 1,5 εκατομμύριο κυβικά μέτρα νερού. Ο Ξηριάς, ο κεντρικός χείμαρρος της Κορίνθου, βρέθηκε στο όριο της κατάρρευσης. Η μελέτη σημείωνε χαρακτηριστικά πως οι αγωγοί που είχαν σχεδιαστεί για να διοχετεύουν τα ύδατα, σώρευαν στον Ξηριά περίπου 1 εκατομμύριο κυβικά μέτρα – όση ακριβώς ήταν η ποσότητα που τελικά υπερχείλισε και έπνιξε την πόλη.

Οι περιοχές που επλήγησαν περισσότερο ήταν:

• Κόρινθος και Σολωμός: Σπίτια πλημμύρισαν μέχρι την οροφή και περιουσίες χάθηκαν μέσα σε λίγα λεπτά.
• Σικυώνιοι (Κιάτο, Άνω και Κάτω Διμηνιό): Η λάσπη κάλυψε τα πάντα, καταστρέφοντας καταστήματα και καλλιέργειες.
• Άσσος και Περιγιάλι: Οικισμοί που αποκόπηκαν πλήρως από την υπόλοιπη χώρα.
• Βόχα και Ξυλόκαστρο (Μελίσσι): Σοβαρές καταστροφές στο οδικό δίκτυο.
• Χιλιομόδι: Η Τενέα είδε τους δρόμους της να εξαφανίζονται κάτω από τα ορμητικά νερά.

Η ενημέρωση στην εποχή των μεγάλων γεγονότων

Το 1997 ήταν μια χρονιά όπου η τηλεόραση αποτελούσε τον μοναδικό και απόλυτο δίαυλο ενημέρωσης. Οι εικόνες που μετέδιδε το Mega Channel από το στούντιο της Παιανίας έχουν χαραχτεί στη μνήμη των τηλεθεατών. Ο Αντώνης Λιάρος, από την κεντρική παρουσίαση, συντόνιζε μια τιτάνια προσπάθεια κάλυψης, την ώρα που το ρεπορτάζ στο πεδίο γινόταν με κίνδυνο της ζωής των δημοσιογράφων.

Έμπειροι ρεπόρτερ όπως ο Βασίλης Πελέκης, ο Κώστας Καζακόπουλος και ο Γιώργος Σαραντάκος, βρέθηκαν στις λάσπες της Κορινθίας και της Φθιώτιδας, μεταφέροντας τον παλμό της καταστροφής. Οι ζωντανές συνδέσεις εκείνης της εποχής, χωρίς τα σύγχρονα μέσα του ίντερνετ, είχαν μια αυθεντική δραματικότητα. Ήταν η πρώτη φορά που το ευρύ κοινό έβλεπε σε «πραγματικό χρόνο» τη δύναμη του νερού να σηκώνει αυτοκίνητα και να γκρεμίζει γέφυρες, δημιουργώντας ένα αίσθημα εθνικής συσπείρωσης και θλίψης για τα θύματα.

Τα διδάγματα και η διαχρονική πληγή

Η θεομηνία του 1997 δεν ήταν απλώς ένα «ατυχές» καιρικό γεγονός. Ήταν μια προειδοποίηση που, δυστυχώς, πολλές φορές αγνοήθηκε στα χρόνια που ακολούθησαν. Η περίπτωση της Κορίνθου ανέδειξε τις εγκληματικές ελλείψεις στον σχεδιασμό των υποδομών. Όπως ανέφεραν οι μελέτες της εποχής, το πρόβλημα δεν ήταν μόνο η ποσότητα της βροχής, αλλά ο τρόπος που το αστικό περιβάλλον είχε «πνίξει» τις φυσικές διεξόδους του νερού.

Οι συγκοινωνίες στην Εθνική Οδό Αθηνών-Πατρών και Αθηνών-Λαμίας διακόπηκαν για ώρες, αποκόπτοντας τη χώρα στα δύο. Οι καταστροφές στις αγροτικές καλλιέργειες της Αργολίδας και της Αχαΐας χρειάστηκαν χρόνια για να αποκατασταθούν, ενώ πολλοί επαγγελματίες δεν κατάφεραν ποτέ να ορθοποδήσουν μετά την απώλεια του εξοπλισμού τους.

29 χρόνια μετά: Μια αναγκαία υπενθύμιση

Σήμερα, εν έτει 2026, με την κλιματική κρίση να καθιστά τέτοια φαινόμενα πιο συχνά και πιο έντονα, η 12η Ιανουαρίου 1997 παραμένει ένας φάρος προσοχής. Η «μεγάλη θεομηνία» μας θυμίζει ότι η πρόληψη είναι η μοναδική άμυνα. Οι έξι ψυχές που χάθηκαν εκείνη τη μέρα σε Φθιώτιδα και Κόρινθο αποτελούν το βαρύ τίμημα μιας εποχής που πίστευε ότι μπορεί να δαμάσει τη φύση χωρίς συνέπειες.

Δεν ξεχνάμε τους ανθρώπους, δεν ξεχνάμε τις εικόνες των καταστροφών, αλλά κυρίως δεν πρέπει να ξεχνάμε τις ευθύνες της πολιτείας για τη θωράκιση των περιοχών που παραμένουν ευάλωτες. Η 12η Ιανουαρίου θα είναι πάντα μια ημέρα θλίψης, αλλά και ένα διαρκές «κατηγορώ» ενάντια στην προχειρότητα και την αμέλεια.