Σαν σήμερα, 1η Ιανουαρίου 1822: Ψηφίζεται το πρώτο Σύνταγμα της Ελλάδας

Την Πρωτοχρονιά του 1822, περίπου 18 χιλιόμετρα από το αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου, η Α’ Εθνοσυνέλευση υιοθετεί το πρώτο ελληνικό Σύνταγμα. Για να αποφευχθούν εντάσεις με την Ιερά Συμμαχία, το ονόμασαν «Προσωρινόν Πολίτευμα της Ελλάδος».
Η Συνέλευση συγκροτήθηκε από αντιπροσώπους της Πελοποννήσου, της Στερεάς Ελλάδας και νησιών. Το Σύνταγμα, με 110 σύντομες παραγράφους χωρισμένες σε «τίτλους» και «εδάφια» ακολουθώντας γαλλικό πρότυπο, ξεκινούσε με την επίσημη διακήρυξη της ανεξαρτησίας: «Το Ελληνικόν Έθνος, το υπό την φρικώδη Οθωμανικήν Δυναστείαν, μη δυνάμενον να φέρη τον ζυγόν της τυραννίας, και αποσείσαν αυτόν με μεγάλες θυσίες, κηρύττει σήμερον … Την Πολιτικήν αυτού Ύπαρξιν και Ανεξαρτησίαν».
Το Σύνταγμα όριζε τους Έλληνες ως όσους ήταν αυτόχθονες ή εγκατεστημένοι στην επικράτεια, ανεξαρτήτως καταγωγής, και τους καθιστούσε ίσους ενώπιον των νόμων, προστατεύοντας την ιδιοκτησία, την τιμή και την ασφάλειά τους. Εξασφάλιζε θρησκευτική ανοχή, καθιέρωνε την φορολογική ισότητα, απαγόρευε τα βασανιστήρια, τη δήμευση και τη σύλληψη χωρίς δικαστικό ένταλμα.
Η Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία αναγνωριζόταν ως επικρατούσα, ενώ η Κόρινθος προσωρινή πρωτεύουσα και η Αθηνά σύμβολο στις κρατικές σφραγίδες. Το κυανό και λευκό έγιναν τα χρώματα της σημαίας. Παράλληλα, το κράτος υποχρεούταν να φροντίζει τις χήρες και τα ορφανά των αγωνιστών του αγώνα για ανεξαρτησία.
Αντιπροσωπευτική αρχή και διάκριση εξουσιών
Το Σύνταγμα καθιέρωνε την αντιπροσωπευτική αρχή και τη διάκριση των εξουσιών:
- Η Διοίκησις αποτελούνταν από Βουλευτικό και Εκτελεστικό, με ενιαύσια θητεία και αμοιβαίο έλεγχο στη νομοθετική διαδικασία.
- Η Δικαστική εξουσία ήταν ανεξάρτητη, με δικαστήρια τριών βαθμών και ειρηνοδικεία.
- Το πενταμελές Εκτελεστικό σχημάτισε την οκταμελή πρώτη κυβέρνηση, με υπουργούς Εξωτερικών, Εσωτερικών, Οικονομίας, Δικαίου, Πολεμικών, Ναυτικού, Θρησκείας και Αστυνομίας. Στις 15 Ιανουαρίου, πρόεδρος του Εκτελεστικού εκλέχθηκε ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος.
Διαβάστε επίσης
Ο 13χρονος τότε Νικόλαος Δραγούμης περιέγραφε συγκινητικές σκηνές: «Δάκρυα έρρεαν από των οφθαλμών πάντων, και ως εν τη ημέρα της Αναστάσεως ανταπεδίδοντο ασπασμοί».
Από την Α’ Εθνοσυνέλευση και το πρώτο Σύνταγμα, οι Έλληνες αγωνίστηκαν όχι μόνο για την εθνική ανεξαρτησία, αλλά και για την πολιτική ελευθερία, θεμέλιο της σύγχρονης δημοκρατίας τους.






0 ΣΧΟΛΙΑ