Σαν σήμερα, 14 Δεκεμβρίου 1822: Η Ιερά Συμμαχία καταδικάζει την Ελληνική Επανάσταση – Χαρακτηρίζει τη διακήρυξη «αυθάδη και αδεξία»

Σαν σήμερα, στις 14 Δεκεμβρίου του 1822, ενώ η Ελληνική Επανάσταση βρισκόταν σε μια από τις πιο κρίσιμες και αβέβαιες φάσεις της, οι ισχυρότερες μοναρχίες της Ευρώπης προχώρησαν σε μια κίνηση που αποκάλυπτε ξεκάθαρα τις προθέσεις τους. Η Ιερά Συμμαχία, ο πολιτικός και ιδεολογικός συνασπισμός που κυριαρχούσε στη μεταναπολεόντεια Ευρώπη, καταδίκασε επίσημα τον ελληνικό αγώνα για ανεξαρτησία, χαρακτηρίζοντας τη διακήρυξη της επανάστασης προκλητική και πρόχειρη.

Το χρονικό της απόφασης

Η απόφαση αυτή δεν ήταν απλώς μια διπλωματική τοποθέτηση, αλλά αντανάκλαση της βαθιάς ανησυχίας των ευρωπαϊκών αυλών απέναντι σε κάθε μορφή εθνικού ή φιλελεύθερου κινήματος. Για τις συντηρητικές δυνάμεις της εποχής, η ελληνική εξέγερση δεν αντιμετωπιζόταν ως αγώνας αυτοδιάθεσης, αλλά ως επικίνδυνο προηγούμενο που μπορούσε να πυροδοτήσει αλυσιδωτές ανατροπές σε ολόκληρη την ήπειρο.

Η Ιερά Συμμαχία, με βασικούς πυλώνες την Αυστρία, τη Ρωσία και την Πρωσία, είχε συγκροτηθεί μετά το 1815 με κύριο στόχο τη διατήρηση της μοναρχικής σταθερότητας. Υπό την ισχυρή επιρροή προσωπικοτήτων όπως ο Κλέμενς φον Μέττερνιχ, η ευρωπαϊκή διπλωματία της εποχής είχε ως προτεραιότητα την καταστολή κάθε επαναστατικής ιδέας, ανεξαρτήτως του χαρακτήρα ή των αιτημάτων της. Οι Έλληνες, παρότι αγωνίζονταν εναντίον μιας αυτοκρατορίας και όχι εναντίον ευρωπαϊκής μοναρχίας, εντάχθηκαν σε αυτό το γενικό πλαίσιο καχυποψίας.

Η επίσημη καταδίκη του 1822 εντάσσεται στο πνεύμα των μεγάλων συνεδρίων της εποχής, όπου οι Μεγάλες Δυνάμεις επιχειρούσαν να χαράξουν κοινή γραμμή απέναντι στις επαναστάσεις που ξεσπούσαν στην Ευρώπη και πέρα από αυτήν. Στα συνέδρια αυτά, κυριάρχησε η αντίληψη ότι η διατήρηση του παλαιού καθεστώτος αποτελούσε υπέρτατη πολιτική αξία, ακόμη και αν αυτό σήμαινε την αγνόηση αιτημάτων ελευθερίας και εθνικής ανεξαρτησίας.

VIRAL

Σοκ στην υπόθεση του Πολωνού καθηγητή: Αυτοκτόνησε στις φυλακές η πρώην σύζυγος και ηθική αυτουργός στη δολοφονία

«Δεν ρίχνεις λάδι στη φωτιά…»: Όλοι τον κατηγορούν πως δικαιολογεί τον συζυγοκτόνο της Καλαμάτας αλλά αυτός ο τύπος λέει την μεγαλύτερη αλήθεια

«Τι σου έκανα και με σπρώχνεις έτσι;» – Γείτονας καταγράφει τον καβγά ζευγαριού σε πολυκατοικία και φέρνει μνήμες… Καλαμάτας

Η αλλαγή της στάσης απέναντι στην Ελληνική Επανάσταση

Ωστόσο, η επίσημη στάση των κυβερνήσεων δεν άργησε να έρθει σε αντίθεση με το κλίμα που διαμορφωνόταν στις κοινωνίες της Δυτικής Ευρώπης. Διανοούμενοι, καλλιτέχνες και πολιτικοί κύκλοι άρχισαν να βλέπουν τον ελληνικό αγώνα με… διαφορετικό μάτι, επηρεασμένοι τόσο από το φιλελεύθερο πνεύμα της εποχής όσο και από τον συμβολισμό της αρχαίας Ελλάδας. Τα φιλελληνικά κινήματα ενίσχυσαν σταδιακά την πίεση προς τις κυβερνήσεις, δημιουργώντας ρωγμές στη σκληρή γραμμή της Ιεράς Συμμαχίας.

Παρά τις αρχικές απορρίψεις, η επιμονή των Ελλήνων, η διάρκεια του αγώνα και η διεθνής συγκυρία οδήγησαν τελικά σε μεταστροφή της ευρωπαϊκής πολιτικής. Μέσα σε λίγα χρόνια, η αρχική εχθρική στάση έδωσε τη θέση της σε πιο ενεργό εμπλοκή, με αποκορύφωμα τη ναυμαχία του Ναυαρίνου, γεγονός που άλλαξε καθοριστικά την πορεία της Επανάστασης.