Ο οδηγός της ΑΑΔΕ για τις κληρονομιές: Πώς να «πλοηγηθείτε» στο myPROPERTY και να αποφύγετε τις παγίδες

Η έναρξη μιας υπόθεσης κληρονομιάς σήμερα απαιτεί από τον κληρονόμο να αποφασίσει το βασικότερο πρακτικό ζήτημα: εάν η δήλωση υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myPROPERTY ή εάν πρέπει να απευθυνθεί στην αρμόδια ΔΟΥ. Η ΑΑΔΕ έθεσε σε κυκλοφορία έναν εκτενή πρακτικό οδηγό 86 σημείων, ο οποίος καλύπτει όλα τα βήματα, από την εισαγωγή των στοιχείων μέχρι την έκδοση του πιστοποιητικού.
Ως αρμόδια υπηρεσία για τη διεκπεραίωση της υπόθεσης ορίζεται η ΔΟΥ ή το ΚΕΦΟΚ (Κέντρο Ελέγχου Φορολογίας Κληρονομιών, Δωρεών και Γονικών Παροχών) της τελευταίας δηλωθείσας κατοικίας του αποθανόντος. Για τις μεγάλες αστικές περιοχές της Αττικής και της Θεσσαλονίκης, την αρμοδιότητα αυτή έχει αναλάβει το τοπικό ΚΕΦΟΚ.
Ηλεκτρονική υποβολή στο myPROPERTY: Ταχεία εκκαθάριση
Η ηλεκτρονική οδός είναι η ενδεδειγμένη για τις «καθαρές» υποθέσεις, δηλαδή για περιπτώσεις που αφορούν κινητή και ακίνητη περιουσία εντός του συστήματος αντικειμενικών αξιών. Η δήλωση μπορεί να υποβληθεί είτε απευθείας από τον κληρονόμο είτε από τον συμβολαιογράφο, εφόσον υπάρχει συμβολαιογραφική πράξη αποδοχής κληρονομιάς.
Ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα του myPROPERTY είναι η άμεση, αυτόματη εκκαθάριση της δήλωσης με την υποβολή. Αμέσως εκδίδεται η πράξη προσδιορισμού του φόρου και η αντίστοιχη ταυτότητα οφειλής (Τ.Ο.), επιτρέποντας στον κληρονόμο να έχει άμεση εικόνα του οφειλόμενου ποσού.
Η πλατφόρμα παρέχει πλήρη εργαλεία για προσωρινή αποθήκευση, αναζήτηση, έλεγχο και εκτύπωση σε όλα τα στάδια. Κάθε ηλεκτρονική δήλωση αφορά ένα συγκεκριμένο ζεύγος κληρονομούμενου και κληρονόμου και μία μόνο αιτία κτήσης (π.χ. είτε διαθήκη είτε εξ αδιαθέτου). Αν υφίστανται και οι δύο περιπτώσεις, απαιτούνται δύο χωριστές δηλώσεις.
Προσοχή στα δεδομένα: ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ
Η σωστή συμπλήρωση των στοιχείων είναι καθοριστικής σημασίας. Με την εισαγωγή του Αριθμού Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ), τα δεδομένα του ακινήτου αντλούνται αυτόματα από το αρχείο του ΕΝΦΙΑ. Εάν, ωστόσο, διαπιστωθεί λάθος στον ΑΤΑΚ, η διόρθωσή του δεν μπορεί να γίνει στην εφαρμογή – αυτό πρέπει να γίνει αποκλειστικά στη ΔΟΥ.
Σε περιπτώσεις όπου ο ΑΤΑΚ δεν υπάρχει (π.χ. ακίνητα που άλλαξαν κατάσταση εντός του έτους, αποκλειστική χρήση που δεν δηλώνεται στο Ε9), ο χρήστης επιλέγει «Χωρίς ΑΤΑΚ» και προσθέτει αναλυτική περιγραφή. Στις περιοχές όπου λειτουργεί το Κτηματολόγιο, η καταχώριση του Κωδικού Αριθμού Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) είναι υποχρεωτική. Λάθος στον ΚΑΕΚ μπλοκάρει την ολοκλήρωση της δήλωσης, καθώς η εφαρμογή εμφανίζει σχετική προειδοποίηση.
Η απαλλαγή πρώτης κατοικίας και τα σύνθετα θέματα
Για την απαλλαγή πρώτης κατοικίας, ο τρόπος δήλωσης του ακινήτου είναι κρίσιμος. Η κατοικία, η αποθήκη και η θέση στάθμευσης πρέπει να δηλωθούν ως ενιαίο σύνολο. Αυτό επιτρέπει στο σύστημα να εφαρμόσει αυτόματα την απαλλαγή στα πρώτα 20 τ.μ. της αποθήκης ή της στάθμευσης, με τα υπόλοιπα τετραγωνικά να υπόκεινται σε φόρο. Όσοι είχαν λάβει την απαλλαγή παλαιότερα και την έχουν άρει, πρέπει να δηλώσουν την επιλογή «Απαλλαγή Α’ Κατοικίας άλλη φορά» και να εισάγουν τα σχετικά στοιχεία άρσης.
Διαβάστε επίσης
Οι πιο περίπλοκες υποθέσεις—όπως ακίνητα εκτός αντικειμενικού συστήματος, ειδικές αξίες αγροτεμαχίων, ανάγκη για αναβολή φορολογίας ή θέματα διασφάλισης των δόσεων— δεν εκκαθαρίζονται αυτόματα και υποβάλλονται υποχρεωτικά μέσω της επιλογής «Δήλωση Φόρου Κληρονομιάς μέσω ΔΟΥ». Σε αυτές τις περιπτώσεις, η δήλωση εξετάζεται χειροκίνητα από υπάλληλο της ΔΟΥ/ΚΕΦΟΚ, ο οποίος προβαίνει στον προσδιορισμό του φόρου. Αξίζει να σημειωθεί ότι αν μια υπόθεση ξεκινήσει με αυτόν τον τρόπο, όλες οι μελλοντικές τροποποιητικές δηλώσεις πρέπει να υποβάλλονται αναγκαστικά στη ΔΟΥ.
Τροποποιητικές δηλώσεις και δόσεις πληρωμής
Οι τροποποιητικές δηλώσεις λειτουργούν πάντα ως «νέα έκδοση» της αρχικής, περιλαμβάνοντας όλα τα σωστά και τα προς διόρθωση στοιχεία. Δεν υπάρχει η δυνατότητα «μερικής» τροποποίησης. Σε περίπτωση που η τροποποιητική δείξει μεγαλύτερο φόρο, βεβαιώνεται μόνο η διαφορά, ενώ αν μειωθεί, εκδίδεται ΑΦΕΚ (Ατομικό Φύλλο Έκπτωσης Φόρου).
Ο φόρος κληρονομιάς εξοφλείται σε έως 12 διμηνιαίες δόσεις, με ελάχιστο ποσό δόσης τα 500 ευρώ (ή 24 δόσεις για ανήλικους). Η εφάπαξ καταβολή του φόρου εντός της πρώτης προθεσμίας επιβραβεύεται με έκπτωση 5%.
Διαβάστε επίσης
Προσοχή χρειάζεται όταν η δήλωση αφορά αποκλειστικά κινητά. Εάν το σύστημα κρίνει ότι δεν διασφαλίζεται η πληρωμή των δόσεων, ο φόρος πρέπει να καταβληθεί μέσα σε τρεις εργάσιμες ημέρες. Διαφορετικά, η υπόθεση μεταφέρεται στη ΔΟΥ για εξέταση με εμπράγματη ασφάλεια ή εγγυητική επιστολή. Οι πληρωμές γίνονται μέσω web banking, χρεωστικής κάρτας ή IRIS, ενώ δεν γίνεται δεκτή η πιστωτική κάρτα. Μόλις η δήλωση είναι αφορολόγητη ή εξοφλημένη, ο κληρονόμος μπορεί να εκτυπώσει το πιστοποιητικό του άρθρου 102 (πρώην 105), ολοκληρώνοντας τη διαδικασία χωρίς επίσκεψη στη ΔΟΥ.






0 ΣΧΟΛΙΑ