Η… μόδα των πρόωρων Χριστουγέννων: Γιατί στολίζουμε όλο και νωρίτερα

Τα τελευταία χρόνια, τα Χριστούγεννα φαίνεται να… έρχονται νωρίτερα. Στην Αθήνα, ήδη από τις αρχές Νοεμβρίου, οι βιτρίνες πλημμυρίζουν με φωτάκια, Άγιους Βασίληδες και χρυσές γιρλάντες, μετατρέποντας τους δρόμους σε μια πρώιμη γιορτινή σκηνή. Το φαινόμενο δεν είναι μόνο ελληνικό, αφού πρόκειται για μια διεθνή τάση, γνωστή ως Christmas Creep, που έχει επεκταθεί σε κάθε γωνιά του πλανήτη.

Ο λόγος που στολίζουμε νωρίτερα

Σύμφωνα με ρεπορτάζ από τα «Νέα», από ψυχολογικής άποψης, οι ειδικοί υποστηρίζουν πως ο πρόωρος στολισμός προκαλεί θετικά συναισθήματα. Οι λάμψεις, οι μελωδίες και οι αναμνήσεις από παιδικά Χριστούγεννα δημιουργούν μια αίσθηση θαλπωρής και ασφάλειας σε μια εποχή που πολλοί βιώνουν άγχος και πίεση. Ωστόσο, πίσω από τη λάμψη των φωτών κρύβεται και μια καλοστημένη εμπορική στρατηγική: όσο νωρίτερα ξεκινήσει η γιορτινή περίοδος, τόσο περισσότερο διαρκεί η καταναλωτική δραστηριότητα.

Η ψυχολογία πίσω από τον πρόωρο στολισμό

Οι επιχειρήσεις γνωρίζουν καλά ότι η εορταστική διάθεση οδηγεί τους καταναλωτές σε αυθόρμητες αγορές. Έτσι, τα Χριστούγεννα έχουν μετατραπεί σε ένα παρατεταμένο εμπορικό γεγονός που αρχίζει σχεδόν πριν τελειώσει το φθινόπωρο. Ακόμη και σε μέρη όπου η γιορτή δεν έχει θρησκευτική σημασία όπως το Ντουμπάι ή το Μαρόκο οι στολισμοί κάνουν την εμφάνισή τους σε εμπορικά κέντρα και ξενοδοχεία, αποδεικνύοντας τη δύναμη του marketing απέναντι στην παράδοση.

• Ο τζίρος

Σύμφωνα με στοιχεία ενώσεων του λιανικού εμπορίου, στην Ευρώπη ο τζίρος στα εμπορικά καταστήματα την περίοδο των Χριστουγέννων αγγίζει το 20% του συνολικού ετήσιου τζίρου. Παλαιότερα στοιχεία από τις ΗΠΑ αποκαλύπτουν ότι οι δαπάνες σε πολυκαταστήματα σε εθνικό επίπεδο παρουσίαζαν αύξηση από τον Νοέμβριο στον Δεκέμβριο κατά 54%. Σε κάποιους τομείς, η αύξηση των δαπανών πριν από τα Χριστούγεννα ήταν ακόμη μεγαλύτερη, όπως στα βιβλιοπωλεία και στα κοσμηματοπωλεία, όπου έφτανε ακόμη και το 170%, ενώ ενδεικτικό των οικονομικών μεγεθών είναι επίσης το γεγονός ότι οι προσλήψεις εποχικού προσωπικού στις ΗΠΑ την περίοδο αυτή υπερβαίνουν τις 360.000. Και αφού τα Χριστούγεννα αυξάνουν τα έσοδα, η αγορά αποφάσισε να τα… επεκτείνει. Η προσαρμογή του καταναλωτικού κοινού είναι εντυπωσιακή: σύμφωνα με την αμερικανική Ομοσπονδία Λιανικού Εμπορίου, τα τελευταία χρόνια, περίπου δύο στους πέντε αγοραστές της εορταστικής περιόδου έχουν ξεκινήσει τη διαδικτυακή περιήγηση, την αναζήτηση στα καταστήματα και τις αγορές τους για τις γιορτές πριν από τον Νοέμβριο.

VIRAL

Φρίκη με την τραγωδία στο Ωραιόκαστρο: Δεν μπορεί να αναγνωριστεί ο 12χρονος, έχει διαμελιστεί και λείπουν ζωτικά του όργανα από την πυρκαγιά

Ανατροπή «βόμβα» στο Αίγιο: Τα τοξικολογικά που αλλάζουν τα πάντα – Το εύρημα που αποκλείει τον Ιταλό από δολοφόνο! Ποιος σκότωσε μάνα και γιο;

Σοκ με την έκρηξη στο Μονακό: Όλοι πίστεψαν ότι τραυματίστηκε η σύζυγός του – Τελικά ήταν η ερωμένη του που έχασε τα δύο της πόδια

Το μάρκετινγκ που κρύβεται πίσω από τη λάμψη

• Το Christmas Creep

Την ίδια στιγμή, μια πρόσφατη ανάλυση της βρετανικής «Guardian» δείχνει ότι η ευρεία άποψη σύμφωνα με την οποία «τα Χριστούγεννα έρχονται νωρίτερα κάθε χρόνο» είναι απολύτως δικαιολογημένη. Στοιχεία από μεγάλα σουπερμάρκετ, από δελτία ειδήσεων και από τα βρετανικά charts με τα 40 κορυφαία τραγούδια ανά εβδομάδα επιβεβαιώνουν ότι το Christmas Creep είναι μια πραγματικότητα. Εξετάζοντας το πότε ένα χριστουγεννιάτικο τραγούδι μπαίνει για πρώτη φορά στο Top 40 του Ηνωμένου Βασιλείου κάθε χρόνο, από το 1980 μέχρι σήμερα, καταδεικνύεται μια σταθερή ανοδική τάση των εορταστικών τραγουδιών. Στα τέλη της δεκαετίας του 1980 και στις αρχές της δεκαετίας του 2000 ήταν πολύ πιο συνηθισμένο ένα χριστουγεννιάτικο τραγούδι να φτάνει στο Top 40 μόνο τις δύο τελευταίες εβδομάδες του έτους, ενώ μετά το 2020 αυτό έφτασε να γίνεται την 45η εβδομάδα… Το 2023, δύο τραγούδια μπήκαν στα charts την εβδομάδα που ξεκίνησε μόλις στις 10 Νοεμβρίου – το «Last Christmas» των Wham και το «All I want for Christmas is you» της Μαράια Κάρεϊ –, κάτι που σηματοδότησε το δεύτερο πιο πρώιμο χριστουγεννιάτικο τραγούδι στο Top 40 τουλάχιστον από τη δεκαετία του 1960. Δεν μπορούμε να κάνουμε πολλά για να αποφύγουμε τη «φρενίτιδα» των πρόωρων Χριστουγέννων. Βρίσκεται παντού – από τις χάρτινες συσκευασίες γρήγορου φαγητού μέχρι τα χριστουγεννιάτικα μενού μεγάλων αλυσίδων πώλησης καφέ και ροφημάτων.

Σε έναν κόσμο που επιταχύνεται διαρκώς και συσσωρεύει πιέσεις – από το αυξανόμενο κόστος διαβίωσης και την επιδείνωση των εργασιακών συνθηκών μέχρι την αποξένωση των ανθρώπων – τα «πρόωρα Χριστού-γεννα», σύμφωνα με τους ειδικούς, προκαλούν επιπλέον πίεση καθώς πολλοί δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της περιόδου. Από την άλλη πλευρά, πολλοί είναι εκείνοι που προτιμούν τα Χριστούγεννα νωρίτερα επειδή προσφέρουν μια ανακουφιστική και αγχολυτική δράση στην καθημερινότητά τους. Αλλά σίγουρα όχι μια λύση στα προ-βλήματά τους.

Οι πόλεις του κόσμου που έχουν «φορέσει» τα γιορτινά τους

Παρότι το ημερολόγιο δεν έχει ακόμη γυρίσει επίσημα στον χειμώνα, σε πολλές πόλεις του κόσμου έχει ήδη ανάψει το πρώτο «χριστουγεννιάτικο φως». Δρόμοι, πλατείες και αξιοθέατα μετατρέπονται σε λαμπερές σκηνές ενόψει των Χρι-στουγέννων, αγορές στήνονται προτού καν ξεκινήσει το πρώτο κρύο και τα δέντρα υψώνονται σαν πρόβα της μεγάλης γιορτής. Την Παρασκευή, 7 Νοεμβρίου, η λαμπερή ισπανική πρωτεύουσα, η Μαδρίτη, καλωσόρισε – έστω και λίγο νωρίς – την εορταστική περίοδο με ένα γλυκό, εντυπωσιακό έδεσμα που σπάει όλα τα ρεκόρ. Μερικοί από τους πιο επιδέξιους ζαχαροπλάστες της πόλης επιχείρησαν να φτιάξουν το μεγαλύτερο τσουρέκι-νουγκά (turrόn) στον κόσμο, το οποίο στη συνέχεια μοιράστηκε δωρεάν στους περαστικούς. Το turrόn, με μήκος πάνω από 50 μέτρα και βάρος περίπου 300 κιλών, αποτελεί προσπάθεια καταγραφής παγκόσμιου ρεκόρ για το μεγαλύτερο του είδους που έχει παρασκευαστεί ποτέ. Το γλύκισμα δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμα, ωστόσο. Η προσπάθεια κατάρριψης του ρεκόρ αναμένεται να κλείσει στις 13 Δεκεμβρίου στο Σαντιάγο ντελ Τεϊδέ, στην Τενερίφη, όπου οι ταλαντούχοι εκπρόσωποι της Ενωσης Ζαχαροπλαστών (ACYRE) Καναρίων Νήσων θα παρασκευάσουν ένα ακόμη turrόn μήκους 1.100 μέτρων, το οποίο θα ενωθεί συμβολικά με αυτό της Μαδρίτης, φτάνοντας συνολικό μήκος 1.160 μέτρων, με στόχο την καταγραφή Παγκόσμιου Ρεκόρ Γκίνες.

Όταν η γιορτινή διάθεση ξεπερνά τα σύνορα

• Υπαίθρια σκηνικά φωτός

Στη Μαδρίτη, οι δρόμοι φωταγωγούνται ήδη από τον Νοέμβριο, με τη Γκραν Βία και την Πλάθα Μαγιόρ να μετατρέπονται σε υπαίθρια σκηνικά φωτός και μουσικών δρώμενων. Η Λισαβόνα ετοιμάζει την εγκατάσταση περίπου 182 χιλιομέτρων LED φωτισμού για τα Χριστούγεννα με έμφαση στην ενεργειακή εξοικονόμηση. Η επίσημη έναρξη των χριστουγεννιάτικων εκδηλώσεων έχει οριστεί για τις 22 Νοεμβρίου, στο κεντρικό σημείο Τερέιρο ντο Πάσο.Στη Βιέννη, οι περίφημες χριστουγεννιάτικες αγορές στήνονται νωρίς, γεμίζοντας την πόλη με αρώματα από ζεστό κρασί και κανέλα, ενώ η Πράγα προετοιμάζει την εντυπωσιακή φωταγώγηση της Παλιάς Πόλης και της πλατείας του Δημαρχείου. Το Παρίσι ντύνει τη Λεωφόρο των Ηλυσίων Πεδίων με χιλιάδες λαμπιόνια, και στο Λονδίνο, η Ρίτζεντ Στριτ και το Κόβεν Γκάρντεν γίνονται για ακόμη μια φορά πόλος έλξης για επισκέπτες.Το Βίλνιους έχει ανακηρυχθεί ως «ευρωπαϊκή χριστουγεννιάτικη πρωτεύουσα 2025» από το δίκτυο «Christmas Cities Network».Πέρα από την Ευρώπη, η Νέα Υόρκη ετοιμάζεται για την τελετή φωταγώγησης του δέντρου στο Κέντρο Ροκφέλερ, που κάθε χρόνο σηματοδοτεί επίσημα την έναρξη της σεζόν. Στο Τόκιο, οι θεαματικοί «Χειμωνιάτικοι Φωτισμοί» (Winter Illuminations) μεταμορφώνουν ολόκληρες συνοικίες όπως η Σιμπούγια και το Ροπόνγκι σε πολύχρωμες εγκαταστάσεις φωτός.Στη Γιοκοχάμα θα στηθεί ένα δέντρο περίπου 10 μέτρων με 20.000 LED, μέσα σε ένα… ασιατικό αστικό περιβάλλον.Ακόμη και πόλεις όπως το Ντουμπάι έχουν αρχίσει να ντύνουν εμπορικά κέντρα και παραλιακές λεωφόρους με λαμπερά στολίδια, αναδεικνύοντας πως η γιορτινή προσμονή πια δεν γνωρίζει σύνορα, εποχές ή θερμοκρασίες.