Σαν σήμερα, 20 Οκτωβρίου 2005: Η προειδοποίηση για το έγκλημα των Τεμπών – Το Intercity 71 εκτροχιάζεται στο Άδενδρο

Σαν σήμερα, 20 Οκτωβρίου 2005, η ελληνική σιδηροδρομική ιστορία σημαδεύτηκε από ένα ακόμη δυστύχημα. Η αμαξοστοιχία Intercity 71, λόγω υπερβολικής ταχύτητας, εκτροχιάστηκε πλησιάζοντας τον σταθμό Αδένδρου, τραυματίζοντας 13 επιβαίνοντες, ανάμεσά τους και ένα βρέφος. Η τραγωδία εκείνη, αποδοθείσα επισήμως σε «ανθρώπινο λάθος», αποτέλεσε μία από τις πολλές προειδοποιήσεις που αγνοήθηκαν για την επικίνδυνη κατάσταση του ελληνικού σιδηροδρομικού δικτύου.

Η 20ή Οκτωβρίου 2005 ήταν μια ημέρα που θα μείνει χαραγμένη στη μνήμη των επιβατών του Intercity 71, το οποίο εκτελούσε το μακρύ δρομολόγιο Αλεξανδρούπολη-Θεσσαλονίκη-Αθήνα. Η αμαξοστοιχία, με 140 επιβαίνοντες, προσέγγιζε τον σιδηροδρομικό σταθμό του Αδένδρου στη Θεσσαλονίκη, όταν σημειώθηκε το σοβαρό ατύχημα που συγκλόνισε την τοπική κοινωνία.

Το χρονικό της εκτροχίασης

Το δυστύχημα συνέβη καθώς το τρένο εισερχόταν σε παρακαμπτήριο γραμμή του σταθμού. Κάτω από συνθήκες που αρχικά ήταν αδιευκρίνιστες, η αμαξοστοιχία εκτροχιάστηκε, προκαλώντας αναστάτωση και τραυματισμούς στους επιβάτες.

VIRAL

Συγκλονίζει ο Σέρβος επιβάτης της Ryanair: «Ζω έναν εφιάλτη που δεν περιγράφεται»

«Έχω εγώ θεία Τζένη; Η μόνη που ξέρω είναι η πρώην του Γιάννη!»: Το νέο έπος της οικογένειας Τελιορίδη στην παραλία που «έριξε» το διαδίκτυο!

«Το παπούτσι στο τσιμέντο της Ελευσίνας»: Η φρικιαστική εξαφάνιση του εκτελεστή του Καλαποθαράκου!

Αμέσως σήμανε συναγερμός στις αρχές. Στο σημείο έσπευσαν δυνάμεις της Πυροσβεστικής και ασθενοφόρα του ΕΚΑΒ, τα οποία ανέλαβαν τη διακομιδή των τραυματιών στα νοσοκομεία της Θεσσαλονίκης (ΑΧΕΠΑ, Γεννηματάς, Ιπποκράτειο).

Ο απολογισμός της μικρής αυτής τραγωδίας ήταν:

• Τραυματίες: 13 άτομα.
• Κρίσιμη κατάσταση: Ένα βρέφος 18 μηνών, αλβανικής καταγωγής, τραυματίστηκε σοβαρά, υποβλήθηκε σε εγχείρηση στο κεφάλι λόγω κρανιοεγκεφαλικών κακώσεων και παρέμεινε σε κρίσιμη αλλά ελεγχόμενη κατάσταση στη μονάδα εντατικής θεραπείας.

Παρόλο που η Ελλάδα γλίτωσε από νεκρούς, η εικόνα των τραυματισμένων επιβατών και, κυρίως, η αγωνία για το βρέφος, κατέδειξαν την επικινδυνότητα των συνθηκών που επικρατούσαν στο ελληνικό σιδηροδρομικό δίκτυο.

Το πόρισμα: «Ανθρώπινο λάθος» και υπερβολική ταχύτητα

Το πόρισμα των εμπειρογνωμόνων του ΟΣΕ (Οργανισμός Σιδηροδρόμων Ελλάδος) ήταν άμεσο και κατηγορηματικό, αποδίδοντας την αιτία του δυστυχήματος σε «ανθρώπινο λάθος».

Σύμφωνα με τα ευρήματα, η αμαξοστοιχία είχε αναπτύξει υπερβολική ταχύτητα κατά την είσοδό της στην παρακαμπτήριο γραμμή. Η ταχύτητα του τρένου δεν είχε μειωθεί επαρκώς, με αποτέλεσμα την αδυναμία διαχείρισης της αλλαγής τροχιάς και τον μοιραίο εκτροχιασμό. Μάλιστα, δημοσιεύματα της εποχής ανέφεραν ότι η υπερβολική ταχύτητα οφειλόταν στο γεγονός ότι το τρένο προσπαθούσε να αναπληρώσει την καθυστέρηση στην αναχώρησή του.

Παρόμοιες καταγγελίες για ανεπαρκή σήμανση, μη ορατά φωτοσήματα (τα οποία, σύμφωνα με μαρτυρίες, καλύπτονταν από χόρτα) και έλλειψη ελέγχου είχαν αναδειχθεί από τους εργαζόμενους και τα συνδικαλιστικά όργανα, όμως οι επίσημες έρευνες έτειναν να περιορίζουν τις ευθύνες στον παράγοντα «μηχανοδηγός».

Η «προαναγγελία» των Μεγάλων Τραγωδιών

Το δυστύχημα στο Άδενδρο το 2005, αν και δεν άφησε νεκρούς, δεν ήταν το μόνο στο σημείο. Δώδεκα χρόνια αργότερα, τον Μάιο του 2017, σημειώθηκε στον ίδιο σταθμό ένα ακόμη σοβαρότερο δυστύχημα, όταν αυτοκινητάμαξα της ΤΡΑΙΝΟΣΕ εκτροχιάστηκε με ταχύτητα 144 χλμ./ώρα (ενώ το όριο ήταν 60 χλμ./ώρα) και προσέκρουσε σε σπίτι, αφήνοντας πίσω της τέσσερις νεκρούς (δύο μέλη του πληρώματος, ένας επιβάτης και ο μηχανοδηγός).

Και στα δύο συμβάντα, η αιτία ήταν η υπερβολική ταχύτητα στην αλλαγή τροχιάς, ενώ τα πορίσματα έκαναν λόγο για «ανθρώπινο λάθος».

Σήμερα, με την τραγωδία των Τεμπών του 2023 να στοιχειώνει τη χώρα, τα δυστυχήματα του 2005 και του 2017 στο Άδενδρο αναδεικνύονται ως προφητικά «καμπανάκια» που αγνοήθηκαν συστηματικά. Οι καταγγελίες για την έλλειψη εκσυγχρονισμού του σιδηροδρομικού δικτύου, την μη υλοποίηση κρίσιμων συμβάσεων για την τηλεδιοίκηση και τη σηματοδότηση (όπως η Σύμβαση 717) και την υποστελέχωση του ΟΣΕ είχαν γίνει επανειλημμένα, τόσο πριν όσο και μετά το 2005.

Η επέτειος του εκτροχιασμού του Intercity 71, σαν σήμερα, 20 Οκτωβρίου 2005, υπενθυμίζει με τον πιο σκληρό τρόπο ότι η απουσία συστημάτων ασφαλείας και η εξάρτηση από την ατομική κρίση των εργαζομένων δημιούργησαν ένα περιβάλλον μόνιμου κινδύνου στις ελληνικές ράγες για δεκαετίες, με τραγικές συνέπειες.