Σαν σήμερα, 31 Αυγούστου 1949: Πέθανε ο Ιωάννης Κωλέττης – Η ζωή και το έργο του Έλληνα Πρωθυπουργού

Σαν σήμερα, στις 31 Αυγούστου 1847, έφυγε από τη ζωή ο Ιωάννης Κωλέττης, μια από τις πιο χαρακτηριστικές και εμβληματικές φυσιογνωμίες της πρώιμης πολιτικής ζωής του ελληνικού κράτους. Γεννημένος το 1774 στο Συρράκο της Ηπείρου, σε ένα βλαχοχώρι της περιοχής Ιωαννίνων, ο Κωλέττης αποτέλεσε έναν από τους πρωταγωνιστές της επανάστασης του 1821, αλλά και των μετεπαναστατικών πολιτικών εξελίξεων, αφήνοντας πίσω του ένα έργο γεμάτο αντιφάσεις, ρητορική δύναμη, πολιτικές ίντριγκες, αλλά και την ιστορική διατύπωση της «Μεγάλης Ιδέας».

Η είσοδος στην Επανάσταση και η ρήξη με τους στρατιωτικούς

Αρχικά σπούδασε ιατρική στην Πίζα, όπου ήρθε σε επαφή με φιλελεύθερες ιδέες και διαφωτιστικά ρεύματα της εποχής. Επιστρέφοντας στην Ήπειρο το 1813, αναδείχθηκε γρήγορα χάρη στις γνωριμίες του και διορίστηκε γιατρός του Μουχτάρ, γιου του Αλή Πασά. Το 1819 μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία και σύντομα βρέθηκε στην καρδιά της Επανάστασης του 1821.

Ο άνθρωπος πίσω από το δόγμα της Μεγάλης Ιδέας

Συμμετείχε στην Α’ Εθνοσυνέλευση και κατέλαβε τη θέση του υπουργού των Εσωτερικών, σηματοδοτώντας την είσοδό του στη δημόσια ζωή. Από νωρίς έδειξε τις ηγετικές του φιλοδοξίες και κινήθηκε με στόχο την πολιτική υπεροχή, ακόμα και εις βάρος των στρατιωτικών ηρώων της Επανάστασης, όπως ο Κολοκοτρώνης και ο Ανδρούτσος.

Μετά την απελευθέρωση, η πολιτική του δράση εντάθηκε. Ο Κωλέττης υπήρξε αρχηγός του Γαλλικού Κόμματος και από τους βασικούς διαμορφωτές της μεταεπαναστατικής πολιτικής πραγματικότητας. Ήταν από τους πρώτους που εισήγαγαν και εδραίωσαν το πελατειακό σύστημα και το ρουσφέτι στην ελληνική πολιτική ζωή, χρησιμοποιώντας τους ρουμελιώτες οπλαρχηγούς για να ελέγξει τον κρατικό μηχανισμό. Ήταν ένας πολιτικός ρεαλιστής, που ήξερε να ελίσσεται, να συμμαχεί και να επιβάλλεται μέσα από ένα σύστημα φατριών και προσωπικών εξαρτήσεων.

VIRAL

Ανείπωτο θρήνος στη κηδεία της Βασιλικής: Το τελευταίο αντίο στην 39χρονη που δολοφονήθηκε στην Καλαμάτα

Ο Γολγοθάς της Βασιλικής: Το βίντεο κλιπ που έπαιξε κρυφά και οι εξομολογήσεις της – «Μου είπε ”νομίζω, ότι κάτι μου δίνει, και αποκοιμιέμαι”»

Ανησυχία στην Εύβοια: Ποιες παραλίες έχουν γεμίσει με μέδουσες – Αποκαλυπτικά βίντεο, Live χάρτης

Η επιρροή του στην πολιτική και η «Μεγάλη Ιδέα»

Κατά τη διάρκεια της Βαυαρικής Αντιβασιλείας διετέλεσε υπουργός και πρωθυπουργός, και στη συνέχεια διετέλεσε πρεσβευτής της Ελλάδας στο Παρίσι, όπου συνδέθηκε με τον γαλλικό πολιτικό κόσμο αλλά και προσωπικά με τη μαρκησία Πουιζεράν, με την οποία απέκτησε μία κόρη.

Ο Κωλέττης και οι εμφύλιοι πόλεμοι

Μετά την επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου 1843 και τη θέσπιση του Συντάγματος, ο Κωλέττης επέστρεψε στην Αθήνα και επανήλθε δυναμικά στην πολιτική. Στις 14 Ιανουαρίου 1844 διατύπωσε για πρώτη φορά επίσημα το δόγμα της «Μεγάλης Ιδέας», το όραμα της εθνικής ολοκλήρωσης του ελληνισμού, το οποίο καθόρισε την εξωτερική πολιτική της χώρας για πολλές δεκαετίες.

Το 1844 σχημάτισε κυβέρνηση και παρέμεινε στην εξουσία μέχρι τον θάνατό του το 1847. Η διακυβέρνησή του χαρακτηρίστηκε από ακραίο νεποτισμό, καλλιέργεια εξαρτήσεων και έναν σκληρό μηχανισμό ελέγχου του εκλογικού σώματος και του διοικητικού συστήματος. Η επιρροή της Γαλλίας στο ελληνικό κράτος υπήρξε καθοριστική επί των ημερών του.

Παρ’ όλα αυτά, το πολιτικό του αποτύπωμα είναι ανεξίτηλο, καθώς συνδύασε την επιμονή στην εθνική ιδέα με έναν ιδιότυπο κρατικό παρεμβατισμό, που διαμόρφωσε τη φυσιογνωμία του πρώιμου ελληνικού κράτους. Ο Ιωάννης Κωλέττης δεν ήταν άγιος ούτε ήρωας με την παραδοσιακή έννοια. Ήταν ένας πολιτικός, που άφησε πίσω του έναν διχαστικό αλλά ισχυρό απόηχο, που σφράγισε μια ολόκληρη εποχή.