Άρης Δαβαράκης: Πώς έγραψε το τραγούδι «Η μπαλάντα των αισθήσεων και των παραισθήσεων» – Το λάθος στους στίχους

Στις 31 Ιουλίου του 1953, γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου ο στιχουργός Άρης Δαβαράκης, όπου έζησε τα πρώτα παιδικά του χρόνια, ώσπου να εγκατασταθεί με την οικογένειά του στην Αθήνα.
Σε νεαρή ηλικία, από το 1977 έως το 1981, εργάστηκε στο Τρίτο Πρόγραμμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας, υπό τη διεύθυνση του Μάνου Χατζιδάκι, με τον οποίο συνεργάστηκαν για τη δημιουργία του τραγουδιού «Η Μπαλάντα Των Αισθήσεων», που κυκλοφόρησε το 1982, στον δίσκο «Πορνογραφία». Το τραγούδι είναι αφιερωμένο από τον Μάνο Χατζιδάκι στον Γιώργο Τζαμτζή (είχε τη γραφιστική επιμέλεια του δίσκου).
Το τραγούδι γράφτηκε στη Ρώμη, αρχικά με αγγλικούς στίχους για την ιταλικής παραγωγής δραματική ταινία του John Crowther «The Martlet’s Tale» (1970), με στιχουργό και τραγουδιστή τον Shawn Phillips. Ο τίτλος του τραγουδιού ήταν «The Ballad Of Feelings And Hallucinations». Ο Μάνος Χατζιδάκις είπε σχετικά: «Το 1970 στη Ρώμη, γράφω τη μουσική για το “Παραμύθι του Martlet”. Βοηθός μου τότε ο 25χρονος Nicola Piovani. Εδώ πρωτόγραψα τη “Μπαλάντα Των Αισθήσεων Και Των Παραισθήσεων” και από τότε γίναμε φίλοι με τον Nicola».
Αργότερα, το τραγούδι συμπεριελήφθη με ελληνικούς στίχους στην παράσταση «Πορνογραφία» (1982), ένα μουσικό θέαμα σε δύο πράξεις με τραγουδιστές, ηθοποιούς, χορωδούς, χορευτές και μικρή ορχήστρα. Ανέβηκε στο θέατρο Σούπερ Σταρ καθυστερημένα στις 17 Οκτωβρίου 1982 και κατέβηκε εσπευσμένα στις 8 Δεκεμβρίου του ίδιου χρόνου, λόγω ελλείψεως θεατών. Και μπορεί η παράσταση πράγματι να μην ήταν καλή, όμως το τραγούδι «Η Μπαλάντα Των Αισθήσεων Και Των Παραισθήσεων», με τους στίχους του Άρη Δαβαράκη, δημιούργησε τον δικό του μύθο.
Η εκτέλεση με τον Βασίλη Λέκκα κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο του 1982. Κιθάρα έπαιξε η Στέλλα Κυπραίου ενώ την ενορχήστρωση έκανε ο Μάνος Χατζιδάκις.
Το τραγούδι, που γι’ αλλού ξεκίνησε κι αλλού η ζωή το πήγε, θεωρείται πλέον ένα από τα πιο γνωστά και διαχρονικά τραγούδια του μεγάλου συνθέτη, με τη συνηθισμένη φράση «σαν παλιό σινεμά» να είναι κι εκείνη που «διεκδικεί», και μάλλον έχει κατακτήσει άτυπα, τον τίτλο του τραγουδιού στη συνείδηση του κόσμου. Η «Μπαλάντα Των Αισθήσεων Και Των Παραισθήσεων» έγινε γνωστή στο πανελλήνιο χωρίς να ενοχληθεί κανείς, ίσως -βέβαια- και χωρίς να επιχειρήσει κανείς μια πιο διεισδυτική ματιά στους στίχους του Άρη Δαβαράκη.
Οι πολιτικοί Κώστας Καραμανλής και Φώτης Κουβέλης είπαν ότι είναι ένα από τα αγαπημένα τους τραγούδια.
Πολλοί καλλιτέχνες, μεταξύ των οποίων ο Γιώργος Νταλάρας και η Άλκηστις Πρωτοψάλτη, αναμετρήθηκαν με το τραγούδι.
Διαβάστε επίσης
Το λάθος του Άρη Δαβαράκη στους στίχους
Ο Άρης Δαβαράκης, μιλώντας στον Κωνσταντίνο Παυλικιάνη, ανέφερε: Αυτό το τραγούδι προϋπήρχε με αγγλικούς στίχους και ήταν από μία ιταλική ταινία που είχε κάνει ο Μάνος Χατζιδάκις, στη διάρκεια της δικτατορίας νομίζω, με τίτλο «The Martlet’s Tale». Αυτή την κασέτα, λοιπόν, μου έδωσε ο Χατζιδάκις, και ανάμεσα στ’ άλλα τραγούδια για την «Πορνογραφία» ήταν κι αυτό το αγγλικό, όπως το είχε ηχογραφημένο για την ταινία. Μου είπε ότι θέλει ένα ερωτικό τραγούδι για τον Λέκκα, να βγει κάποια στιγμή να το πει και να τον ερωτευτεί όλο το θέατρο. Αυτή ήταν η οδηγία. Δοκίμασα ένα-δύο πράγματα, προχωρούσαμε προς την πρεμιέρα και στην πρόβα δεν το είχα ακόμα έτοιμο. Κάποια στιγμή κάθισα και το έγραψα και το πήγα στην πρόβα και του άρεσε του Χατζιδάκι πάρα πολύ, τόσο ώστε δεν προσέξανε καν ότι είχαμε κάνει ένα σημαντικό λάθος: το «Σαν παλιό σινεμά και σαν τη Χαλιμά που μιλάει με τα παιδιά κ.λπ.» επαναλαμβάνεται δύο φορές, ενώ κανονικά θα έπρεπε να είχε άλλα λόγια στο δεύτερο κουπλέ. Εγώ με τη βιασύνη μου και τον ενθουσιασμό μου πάω στο «τώρα είμαι γυμνός, νιώθω σαν θεός» και επαναλαμβάνω το ίδιο κουπλέ. Μου είπε ο Μάνος:
– Δεν έχεις κάνει δεύτερο κουπλέ! Το ίδιο θα πούμε;
– Ε….
– Καλά, καλά! Άστο έτσι όπως είναι! Μια χαρά!
«Αυτό το τραγούδι μού άνοιξε όλες τις πόρτες»
Κι έφυγε έτσι το τραγούδι κι έτσι πέρασε και ακούγεται ακόμα. Ήταν μια παραγγελία στην ουσία, όπως είπα, για ένα ερωτικό τραγούδι για τον Λέκκα, που να τον ερωτευτεί όλο το θέατρο. Βέβαια… δεν ξέρω αν τον ερωτεύτηκε όλο το θέατρο (γέλια), αλλά μου έδωσε μία γραμμή. Αυτό το τραγούδι μ’ έκανε. Δεν υπάρχει θέμα. Αυτό το τραγούδι μού άνοιξε όλες τις πόρτες, γιατί ήταν με τον Χατζιδάκι, γιατί το είπε ο Βασίλης Λέκκας και μετά ο Νταλάρας, κι έγινε μεγάλη επιτυχία. Ο Χατζιδάκις έκανε σπουδαία πράγματα, τον «Μεγάλο Ερωτικό», τόσα και τόσα, αλλά για αρκετά χρόνια δεν έκανε κάποιο τραγούδι «σουξέ». Δεν έκανε επιτυχία. Κι έτυχε να κάνουμε μαζί μία, πράγμα το οποίο «έγραψε». Μετά είχα πολλές προτάσεις, από διάφορες μεριές, και προχωρήσαμε. Αυτό είναι ένα πολύ μεγάλο δώρο. Βρέθηκα με μία «χρυσή ταυτότητα» στο χέρι, με τις δισκογραφικές να ασχολούνται μαζί μου ως ο «νέος στιχουργός», να μου προτείνουν πράγματα… Εγώ πιστεύω πάρα πολύ στον Θεό, στο σύμπαν, στο οικοσύστημα, δηλαδή θεωρώ ότι όλοι μας είμαστε δέκτες, οι οποίοι λαμβάνουν σήματα. Αν είμαστε ανοιχτοί και χαλαροί, τα βγάζουμε προς τα έξω. Δεν είναι δικά μας όλα αυτά. Ανήκουμε σ’ ένα ολόκληρο «πράγμα». Κι ένιωσα ότι ανήκω κι εγώ σ’ αυτό, ότι είμαι ένας άνθρωπος που μπορώ να κάνω κάτι που να μη με στριμώχνει ψυχολογικά, παρόλο που για την επιβίωση έκανα παράλληλα και δημοσιογραφία. Το βίωσα, λοιπόν, σαν ένα μεγάλο δώρο από τον ουρανό γιατί είχα χάσει και τους δύο γονείς μου. Πεθάνανε και οι δύο στα 50 τους και δεν προλάβανε το «Σαν παλιό σινεμά». Αυτό βγήκε το 1982, ενώ ο πατέρας μου πέθανε το 1976 και η μητέρα μου το 1979. Και οι δύο νέοι… Κι όλη αυτή η ιστορία είναι η σχέση μου με το Γ’ Πρόγραμμα του Μάνου Χατζιδάκι, με τις νυχτερινές εκπομπές, με το γεγονός ότι βρήκα έναν τρόπο να ζω και να βγάζω κάποια χρήματα και να κάνω κάτι ωραίο, σ’ ένα πολύ ωραίο περιβάλλον. Θεώρησα τον εαυτό μου πάρα πολύ τυχερό. Νομίζω ότι κι ο Χατζιδάκις είδε σε μένα ένα παιδί λίγο «χαμένο στο διάστημα» και με βοήθησε να βρω την άκρη μου.






0 ΣΧΟΛΙΑ