Σαν σήμερα, 30 Ιουλίου 1920: Δολοφονική απόπειρα κατά του Ελευθέριου Βενιζέλου στο Παρίσι
Η 30ή Ιουλίου του 1920 αποτελεί μια ημερομηνία με διττή σημασία για την ιστορία της Ελλάδας. Ενώ ο ελληνισμός βρισκόταν σε κλίμα εθνικής ευφορίας και πανηγύριζε την υπογραφή της Συνθήκης των Σεβρών, η οποία επισφράγιζε τις εδαφικές διεκδικήσεις που οδηγούσαν στη «Μεγάλη Ελλάδα», ένα συγκλονιστικό γεγονός διατάραξε αυτή την ατμόσφαιρα: η δολοφονική απόπειρα κατά του τότε πρωθυπουργού, Ελευθερίου Βενιζέλου, στο Παρίσι.
Η Συνθήκη των Σεβρών, που υπογράφηκε λίγες ημέρες νωρίτερα, στις 10 Αυγούστου 1920, αποτελούσε το επιστέγασμα των προσπαθειών της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και των συνεδρίων ειρήνης. Μέσω αυτής της συνθήκης, η Ελλάδα αποκτούσε την Ανατολική Θράκη, εκτός της Κωνσταντινούπολης, και την κυριαρχία στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, ενώ της παραχωρούνταν η διοίκηση της περιοχής της Σμύρνης για πέντε χρόνια, με δυνατότητα ενσωμάτωσης στην Ελλάδα μέσω δημοψηφίσματος. Αυτές οι εξελίξεις είχαν δημιουργήσει ένα κλίμα εθνικής ανάτασης και αισιοδοξίας, καθώς φαινόταν ότι το όραμα της «Μεγάλης Ιδέας» βρισκόταν πιο κοντά στην υλοποίηση από ποτέ.
Ωστόσο, η χαρά αυτή σκιάστηκε από την απρόβλεπτη επίθεση κατά του αρχιτέκτονα αυτής της διπλωματικής επιτυχίας. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ευρισκόμενος στο Παρίσι για τις διαπραγματεύσεις και την υπογραφή των συνθηκών, δέχτηκε πυρά από δύο απότακτους Έλληνες αξιωματικούς, τους Γεώργιο Κυριάκη και Απόστολο Γαρδέκη. Η επίθεση έλαβε χώρα έξω από τον σιδηροδρομικό σταθμό «Λυών» (Gare de Lyon), καθώς ο Βενιζέλος επιβιβαζόταν στο αυτοκίνητό του.
VIRAL
Οι δύο δράστες, που φέρεται να ανήκαν σε κύκλους αντιβενιζελικών και μοναρχικών, είχαν ταξιδέψει στο Παρίσι με σκοπό να εκτελέσουν το σχέδιό τους. Η επίθεση ήταν αιφνιδιαστική, και ο Βενιζέλος δέχτηκε δύο σφαίρες, μία στο χέρι και μία στο πόδι. Παρά τους τραυματισμούς του, διατήρησε την ψυχραιμία του και μεταφέρθηκε άμεσα για περίθαλψη. Οι τραυματισμοί του δεν αποδείχθηκαν απειλητικοί για τη ζωή του, και ο Βενιζέλος ανάρρωσε πλήρως. Οι δράστες συνελήφθησαν επιτόπου από τις γαλλικές αρχές και οδηγήθηκαν στη δικαιοσύνη.
Η είδηση της απόπειρας προκάλεσε άμεσα μεγάλη αναστάτωση και θλίψη τόσο στην Ελλάδα όσο και στην ελληνική διασπορά. Ο πανηγυρικός τόνος της ημέρας μετατράπηκε σε ανησυχία και οργή. Πολιτικοί κύκλοι, αλλά και απλοί πολίτες, εξέφρασαν την αλληλεγγύη τους στον πρωθυπουργό και καταδίκασαν την πράξη βίας. Ωστόσο, το περιστατικό ανέδειξε με τον πιο εμφατικό τρόπο τον βαθύ πολιτικό διχασμό που ταλάνιζε την ελληνική κοινωνία, έναν διχασμό που είχε τις ρίζες του στον Εθνικό Διχασμό του 1915 και στις διαφορετικές απόψεις για την εξωτερική πολιτική της χώρας και το πολιτειακό ζήτημα.
Διαβάστε επίσης
Η απόπειρα δολοφονίας κατά του Βενιζέλου δεν ήταν ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά αντικατόπτριζε την ακραία πόλωση της εποχής. Ο Βενιζέλος, ως κεντρική πολιτική μορφή, είχε αποκτήσει τόσο ένθερμους υποστηρικτές όσο και σφοδρούς πολέμιους. Οι πολιτικές του επιλογές, ιδιαίτερα η συμμετοχή της Ελλάδας στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο στο πλευρό της Αντάντ και η σύγκρουση με τον Βασιλιά Κωνσταντίνο Α’, είχαν δημιουργήσει ένα έντονο κλίμα αντιπαράθεσης.
Παρόλο που ο Βενιζέλος επέζησε, η απόπειρα είχε σημαντικές πολιτικές προεκτάσεις. Ενέτεινε την ήδη τεταμένη ατμόσφαιρα και συνέβαλε στη ριζοσπαστικοποίηση των αντιπαραθέσεων. Η ενότητα που θα χρειαζόταν η Ελλάδα για να διαχειριστεί τις νέες προκλήσεις που προέκυπταν από τις εδαφικές της κτήσεις και την εφαρμογή της Συνθήκης των Σεβρών, διαταράχθηκε περαιτέρω.
Το γεγονός αυτό παραμένει ένα σημαντικό κεφάλαιο στην ελληνική ιστορία, υπενθυμίζοντας τις δυσκολίες και τις εντάσεις που σημάδεψαν την πορεία της χώρας προς την επίτευξη των εθνικών της στόχων κατά τις αρχές του 20ού αιώνα. Η 30ή Ιουλίου 1920 αποτελεί έτσι μια ημερομηνία που συνδέει άρρηκτα τον θρίαμβο της διπλωματίας με την τραγωδία της εσωτερικής διαίρεσης.
0 ΣΧΟΛΙΑ