Τσες, Μπακογιάννης, Αξαρλιάν: Ποια ήταν τα 23 θύματα που σκότωσε η οργάνωση «17 Νοέμβρη»; Προσπάθησε να δολοφονήσει και τον Καραμανλή

Η 17 Νοέμβρη (17Ν), η πιο διαβόητη και μακρόβια τρομοκρατική οργάνωση στην Ελλάδα, έδρασε για σχεδόν τρεις δεκαετίες, σπέρνοντας τον τρόμο και αφήνοντας πίσω της ένα μακρύ κατάλογο νεκρών. Με αφετηρία το 1975 και τέλος το 2002, η 17Ν δολοφόνησε 23 ανθρώπους, Έλληνες και ξένους, πλήττοντας κυρίως πολιτικούς, διπλωμάτες, στρατιωτικούς και επιχειρηματίες. Η δράση της, που επί χρόνια παρέμενε ατιμώρητη, σφράγισε μια ολόκληρη εποχή στην Ελλάδα, δημιουργώντας ένα κλίμα φόβου και διχασμού.

Η οργάνωση πήρε το όνομά της από την εξέγερση του Πολυτεχνείου στις 17 Νοεμβρίου 1973, προσπαθώντας να συνδέσει τη δράση της με αντιδικτατορικά ιδεώδη. Ωστόσο, οι μέθοδοί της και η επιλογή των στόχων της απέκλιναν ριζικά από οποιαδήποτε δημοκρατική ή κοινωνική διεκδίκηση. Η ιδεολογία της, όπως αυτή προέκυπτε από τις προκηρύξεις της, ήταν ένα συνονθύλευμα αντιαμερικανισμού, αντιΝΑΤΟϊσμού, αντικαπιταλισμού και εθνικισμού.

Οι επιθέσεις της 17Ν χαρακτηρίζονταν από ακραία βία, προσεκτικό σχεδιασμό και την επιλογή συμβολικών στόχων. Χρησιμοποιούσε κυρίως πιστόλια 45άρια, ρουκέτες και αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς. Η αστυνομία φαινόταν ανίκανη να την εξαρθρώσει, γεγονός που συνέβαλε στη δημιουργία μύθων γύρω από την παντοδυναμία της και την άυλη φύση των μελών της.

Τα 23 θύματα της 17 Νοέμβρη

Ο κατάλογος των θυμάτων της 17Ν είναι μακρύς και περιλαμβάνει πρόσωπα που η οργάνωση επέλεγε ως εκφραστές του «συστήματος» ή ξένων συμφερόντων. Αναλυτικά, τα 23 θύματα της 17Ν, με χρονολογική σειρά:

VIRAL

Δραματικές εξελίξεις στην Καλαμάτα: Δεν μπορεί να αναλάβει τις κόρες της 39χρονης η θεία τους – Τι συμβαίνει

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Στην φυλακή γνωστός Έλληνας τραγουδιστής: Κατηγορείται για αποπλάνηση ανήλικης κατ΄εξακολούθηση – Τι συνέβη

• Ρίτσαρντ Γουέλς (Richard Welch) – 23 Δεκεμβρίου 1975: Αμερικανός σταθμάρχης της CIA στην Αθήνα. Η πρώτη δολοφονία της οργάνωσης.
• Ευάγγελος Μάλλιος – 14 Δεκεμβρίου 1976: Πρώην αντισυνταγματάρχης της Αστυνομίας, που είχε κατηγορηθεί για βασανιστήρια επί χούντας.
• Παντελής Πέτρου – 16 Ιανουαρίου 1980: Υποδιευθυντής των ΜΑΤ. Δολοφονήθηκε μαζί με τον οδηγό του.
• Σωτήρης Σταμούλης – 16 Ιανουαρίου 1980: Οδηγός του Παντελή Πέτρου.
• Τζορτζ Τσες (George Tsantes) – 15 Νοεμβρίου 1983: Αμερικανός αξιωματικός του Ναυτικού και μέλος της στρατιωτικής αποστολής των ΗΠΑ στην Ελλάδα.
• Νίκος Βελούτσος – 15 Νοεμβρίου 1983: Οδηγός του Τζορτζ Τσες.
• Αλέξανδρος Αθανασιάδης-Μποδοσάκης – 11 Απριλίου 1988: Βιομήχανος, πρόεδρος της «Μποδοσάκης Α.Ε.».
• Γουίλιαμ Νορντίν (William Nordeen) – 28 Ιουνίου 1988: Καπετάνιος του Αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού και ακόλουθος Άμυνας των ΗΠΑ στην Ελλάδα.
• Παύλος Μπακογιάννης – 26 Σεπτεμβρίου 1989: Βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, γαμπρός του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη. Η δολοφονία του προκάλεσε σοκ στην πολιτική ζωή.
• Ρόναλντ Στιούαρτ (Ronald Stewart) – 12 Μαρτίου 1991: Λοχίας της Αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας, υπάλληλος της αμερικανικής βάσης στο Ελληνικό.
• Ιάννης Βαρδής – 2 Νοεμβρίου 1991: Αρχιφύλακας, δολοφονήθηκε κατά τη διάρκεια ληστείας της 17Ν σε τράπεζα.
• Τάκης Αγγελόπουλος – 2 Νοεμβρίου 1991: Αστυνομικός, δολοφονήθηκε κατά τη διάρκεια ληστείας της 17Ν σε τράπεζα.
• Θάνος Αξαρλιάν – 14 Ιουλίου 1992: Φοιτητής, περαστικός, δολοφονήθηκε από θραύσματα ρουκέτας που στόχευε τον υπουργό Οικονομικών Ιωάννη Παλαιοκρασσά. Η δολοφονία αθώου πολίτη προκάλεσε έντονη κατακραυγή.
• Μιχάλης Βρανόπουλος – 24 Ιανουαρίου 1994: Πρώην διοικητής της Εθνικής Τράπεζας.
• Ομέρ Χαλουκ Σιπσάχι (Ömer Haluk Sipahioğlu) – 4 Ιουλίου 1994: Τούρκος διπλωμάτης, σύμβουλος στην τουρκική πρεσβεία.
• Κωστής Περατικός – 28 Μαΐου 1997: Εφοπλιστής, γιος του Μιχάλη Περατικού, στόχος της 17Ν.
• Στήβεν Σόντερς (Stephen Saunders) – 8 Ιουνίου 2000: Βρετανός στρατιωτικός ακόλουθος στην Ελλάδα. Η δολοφονία του οδήγησε σε εντατικοποίηση των ερευνών και τελικά στην εξάρθρωση της οργάνωσης.

Στον κατάλογο των 23 θυμάτων περιλαμβάνονται επίσης επτά ακόμη θύματα από ληστείες ή βομβιστικές ενέργειες της οργάνωσης, των οποίων τα ονόματα δεν είναι τόσο γνωστά στο ευρύ κοινό, αλλά η απώλειά τους προσμετράται στην αιματοβαμμένη ιστορία της 17Ν. Συγκεκριμένα, πρόκειται για τους:

• Απόπειρα δολοφονίας κατά του Κωνσταντίνου Καραμανλή (1983): Αν και ο Καραμανλής επέζησε, η επίθεση εντάσσεται στις απόπειρες δολοφονίας.
• Απόπειρα δολοφονίας κατά του Βαρδή Βαρδινογιάννη (1990): Τον Νοέμβριο του 1990 η τρομοκρατική οργάνωση 17 Νοέμβρη επιτίθεται στον Βαρδή Βαρδινογιάννη σε μια καλά σχεδιασμένη επίθεση, με στόχο να προκαλέσει τρόμο και πολιτική αποσταθεροποίηση. Η 17Ν είχε στήσει καρτέρι και εκτόξευσε τρεις ρουκέτες, με τον επιχειρηματία να σώζεται λόγω της ισχυρής θωράκισης του οχήματός του, αλλά και της μη συντονισμένης πυροδότησης μιας βόμβας τοποθετημένης σε σταθμευμένο αυτοκίνητο.
• Τέσσερις τραυματίες (1985): Σε επίθεση κατά της Τράπεζας Αμερικής.
• Θύματα ληστειών: Η 17Ν πραγματοποίησε δεκάδες ληστείες, κάποιες από τις οποίες είχαν ως αποτέλεσμα θανάτους ή σοβαρούς τραυματισμούς, κυρίως αστυνομικών ή φυλάκων. Τα ονόματα των θυμάτων από αυτές τις ενέργειες προστίθενται στον συνολικό αριθμό των νεκρών. Για παράδειγμα, εκτός των Βαρδή και Αγγελόπουλου, υπήρξαν και άλλοι θάνατοι σε τραπεζικές ληστείες της οργάνωσης, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό στα 23.

«17 Νοέμβρη» – Δολοφονία Αξαρλιάν

Το τέλος της οργάνωσης

Η δράση της 17Ν έληξε δραματικά το 2002, όταν ένα λάθος του μέλους της οργάνωσης Σάββα Ξηρού (έκρηξη βόμβας στα χέρια του στον Πειραιά) οδήγησε στην αποκάλυψη και τη σύλληψη των μελών της. Η εξάρθρωση της 17Ν μετά από τόσα χρόνια αναζητήσεων, αποτέλεσε μια σημαντική επιτυχία για τις ελληνικές αρχές και την αντιτρομοκρατική προσπάθεια διεθνώς. Ακολούθησαν δίκες που έφεραν στο φως το δίκτυο της οργάνωσης, τα κρησφύγετα και τον τρόπο δράσης της, κλείνοντας ένα σκοτεινό κεφάλαιο της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.

Η 17Ν παραμένει ένα σύμβολο του τρόμου και της βίας που μπορεί να προκληθεί στο όνομα μιας στρεβλής ιδεολογίας, αφήνοντας πίσω της όχι μόνο τον πόνο των οικογενειών των θυμάτων, αλλά και ένα κενό στη συλλογική μνήμη της Ελλάδας.