Ελένη Φωκά: Η «Δασκάλα του Έθνους» που δίδαξε σε εγκλωβισμένα ελληνόπουλα αψηφώντας τους Τούρκους

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Η Ελένη Φωκά, γεννημένη το 1950 στην Αγία Τριάδα της Καρπασίας, έχει χαραχτεί στη μνήμη της Κύπρου ως η “Δασκάλα του Έθνους” και σύμβολο του αντικατοχικού αγώνα. Παρέμεινε στη συνοικία της που είχε καταληφθεί επί 23 χρόνια, διακινδυνεύοντας τη ζωή της για να διδάξει εγκλωβισμένα ελληνόπουλα, ενάντια στις διώξεις των αρχών της Τουρκίας.

Η απίστευτη ιστορία της Ελένης Φωκά

Τον Αύγουστο του 1974 ο Τουρκικός στρατός εκδίωξε ομαδικά 20.000 ανθρώπους από τα χωριά της Καρπασίας περιοχή που βρίσκεται έκτοτε στην κατεχόμενη Κύπρο. Περίπου 1000 άτομα αρνήθηκαν να φύγουν. Πρόκειται για τους λεγόμενους εγκλωβισμένους. Μια εξ αυτών, ήταν και η Ελένη Φωκά.

Μία δασκάλα 26 χρονών που αψήφησε τους κινδύνους της τουρκικής κατοχής και αφιερώθηκε στα παιδιά των εγκλωβισμένων, σε ένα ιδιότυπο κρυφό σχολειό και τους μαθητές που την λάτρεψαν. Από όλη την οικογένεια της κυρίας Φωκά – 9 παιδιά με τους γονείς 11 – στο χωριό της, στην Αγία Τριάδα έμεινε μόνο η Ελένη και ο πατέρας της. Τα υπόλοιπα αδέρφια έφυγαν για να σωθούν. Και όταν η μητέρα της υποχρεώθηκε κάποια στιγμή να περάσει τα οδοφράγματα για λόγους υγείας – δεν της επέτρεψαν να γυρίσει πίσω.

Η Ελένη Φωκά παρέμεινε στα χώματα που αγάπησε και, παρά τον κίνδυνο που διέτρεχε η ζωή της και τις κακουχίες που κατά καιρούς βίωσε από τους Τούρκους εισβολείς, αντιστάθηκε και δίδασκε στο σχολείο του χωριού μέχρι το 1997. Για 23 ολόκληρα χρόνια η κυρία Φωκά αρνήθηκε να εγκαταλείψει τον τόπο της και τους μαθητές της. Συνολικά 74 παιδιά πέρασαν από τα χέρια της μέσα σε δύο δεκαετίες.

Όλο αυτό το διάστημα δεν αποδέχτηκε ποτέ να βγάλει ταυτότητα και να καταγραφεί ως εκ τούτου ως υπήκοος του ψευδοκράτους. Έτσι, όταν χρειάστηκε να μεταφερθεί στην ελεύθερη Κύπρο για λόγους υγείας, της απαγορεύτηκε να επιστρέψει και πάλι πίσω στο χωριό της. Η ίδια δεν ήθελε να φύγει, όταν όμως η υγεία της επιδεινώθηκε, μετήχθη στη Λευκωσία με τη συμβολή των κυονόκρανων του ΟΗΕ.

Βιβλίο για τη ζωή της Ελένης Φωκά

Η ζωή της έγινε βιβλίο με τον τίτλο «Και πολλά επικράνθη – Η Ελένη της Καρπασίας», από τη συγγραφέα Ευρυδίκη Περικλέους – Παπαδοπούλου, το οποίο και παρουσιάστηκε, παρουσία του Κύπριου προέδρου, Νίκου Χριστοδουλίδη, τον περασμένο Οκτώβριο.

Για τη συγγραφή του βιβλίου η Ευρυδίκη Περικλέους-Παπαδοπούλου αφιέρωσε 10 χρόνια επιμελούς και επισταμένης έρευνας, έκανε ένα πολυετές οδοιπορικό, μέσα από το οποίο κατάφερε να αποτυπώσει με γλαφυρότητα στο βιογραφικό της μυθιστόρημα τη φορτισμένη ιστορικά και συναισθηματικά προσωπικότητα της Ελένης Φωκά, αντικατοπτρίζοντας μέσω της βιογραφικής μυθιστορηματικής αφήγησης τη συμφορά που φέρνει ο πόλεμος σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης.

«Η ιστορία της Ελένης είναι ο κοινός πόνος των χιλιάδων προσφύγων, εκτοπισμένων, αιχμαλώτων, αγνοουμένων και εγκλωβισμένων μας. Τους μνημονεύουμε και τους τιμάμε όλους με εκτίμηση και σεβασμό. Και απόψε, στο πρόσωπο και τη μορφή της Ελένης Φωκά, τιμάμε όλους τους εκπαιδευτικούς που όρθωσαν το ανάστημά τους απέναντι στο σκοτάδι της κατοχής, τιμάμε όλους τους εγκλωβισμένους μας» δήλωνε πριν από δυο μήνες ο κ. Χριστοδουλίδης.

Από το 1997 και έπειτα, η Ελένη Φωκά, όπως άλλωστε και η Χαρίτα Μάντολες, αφιερώθηκε στον σκοπό του συνθήματος «Δεν Ξεχνώ». Συνέχισε τον αγώνα της στις ελεύθερες περιοχές δίπλα στις μανάδες των αγνοουμένων. Παρευρισκόταν στις αντικατοχικές εκδηλώσεις και έδινε διαλέξεις, τόσο σε σχολεία της Κύπρου όσο και στο εξωτερικό, μιλώντας για την κατοχή και το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η χώρα μας.