Σαν σήμερα, 11 Ιουλίου 1995: Η σφαγή της Σρεμπρένιτσα – Οι Σέρβοι της Βοσνίας καταλαμβάνουν τη μουσουλμανική πόλη και σκοτώνουν 8.000 κατοίκους της

Η Σρεμπρένιτσα αποτελεί ένα από τα πιο τραγικά και ντροπιαστικά κεφάλαια της σύγχρονης ευρωπαϊκής ιστορίας, υπενθυμίζοντας τη φρίκη που μπορεί να προκαλέσει ο εθνικισμός, η μισαλλοδοξία και η αδράνεια της διεθνούς κοινότητας. Η σφαγή των 8.000 μουσουλμάνων ανδρών και αγοριών από τις δυνάμεις των Σερβοβοσνίων στις 11 Ιουλίου του 1995 δεν είναι απλώς μια τραγωδία για τη Βοσνία, αλλά και μια ντροπή για την Ευρώπη και τον κόσμο, καθώς συνέβη υπό την υποτιθέμενη προστασία των Ηνωμένων Εθνών.

Η πόλη της Σρεμπρένιτσα, που βρισκόταν στην Ανατολική Βοσνία, είχε χαρακτηριστεί ως «ασφαλής ζώνη» από τον ΟΗΕ, με την παρουσία περίπου 100 Ολλανδών κυανόκρανων που είχαν αναλάβει την προστασία των αμάχων. Ωστόσο, η ανεπάρκεια τόσο σε αριθμό όσο και σε αποφασιστικότητα αυτών των δυνάμεων, σε συνδυασμό με την καθυστερημένη αντίδραση της διεθνούς κοινότητας, άφησαν την πόλη ανυπεράσπιστη. Οι δυνάμεις των Σερβοβοσνίων, υπό την ηγεσία του στρατηγού Ράτκο Μλάντιτς και με την πολιτική κάλυψη του Ράντοβαν Κάρατζιτς και του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, εισέβαλαν στην πόλη και προχώρησαν σε μια συστηματική εθνοκάθαρση, εκτελώντας μαζικά άνδρες και αγόρια μουσουλμανικής καταγωγής.

Η θηριωδία αυτή, που θεωρείται η μεγαλύτερη σφαγή στην Ευρώπη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, δεν ήταν μόνο μια πράξη βίας, αλλά και μια αποτυχία της διεθνούς κοινότητας να προστατεύσει τους αμάχους. Η εικόνα των Ολλανδών κυανόκρανων να αποχωρούν, αφήνοντας τους αμάχους στο έλεος των Σερβοβοσνίων, παραμένει ένα σύμβολο της ανικανότητας και της αδράνειας του ΟΗΕ εκείνη την περίοδο.

Μια ακόμη θλιβερή πτυχή της τραγωδίας είναι η εμπλοκή Ελλήνων εθελοντών στις σφαγές. Σύμφωνα με αναφορές, 12 Έλληνες, μέλη της Ελληνικής Φρουράς Εθελοντών, συμμετείχαν στις επιχειρήσεις, μερικοί από τους οποίους φέρονται να ανήκαν στη νεοναζιστική οργάνωση «Χρυσή Αυγή» ή να ήταν μισθοφόροι. Οι Έλληνες αυτοί, που πίστευαν ότι υπερασπίζονταν τον Χριστιανισμό και την Ευρώπη από τον Ισλαμισμό, φέρονται να ύψωσαν την ελληνική σημαία στη Σρεμπρένιτσα μετά τη σφαγή, κατόπιν αιτήματος του Ράτκο Μλάντιτς. Η πράξη αυτή, καθώς και η παρασημοφόρησή τους από τον Ράντοβαν Κάρατζιτς, αποτελεί μια ντροπιαστική στιγμή για την Ελλάδα, που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις ανθρωπιστικές αξίες που πρεσβεύει η χώρα.

VIRAL

Τραγωδία στην Καλλιθέα: Διαμελίστηκε οδηγός μηχανής αφού παρέσυρε πεζή – Βίντεο από το σημείο

Σπαραγμός στην Καλαμάτα: Τα δύο κοριτσάκια ζωγράφισαν τη μητέρα τους μετά τη δολοφονία – Τα σκίτσα που σοκάρουν

«Τι σου έκανα και με σπρώχνεις έτσι;» – Γείτονας καταγράφει τον καβγά ζευγαριού σε πολυκατοικία και φέρνει μνήμες… Καλαμάτας

Η διεθνής κοινότητα, αν και αντέδρασε καθυστερημένα, αναγκάστηκε να λάβει μέτρα μετά την πτώση της Σρεμπρένιτσα. Οι βομβαρδισμοί σερβοβοσνιακών περιοχών από το ΝΑΤΟ και η υπογραφή της συνθήκης του Ντέιτον το 1995 έφεραν μια εύθραυστη ειρήνη στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Ωστόσο, η χώρα παραμένει διαιρεμένη σε κροατομουσουλμανικό και σερβοβοσνιακό τομέα, ενώ η οικονομική της βιωσιμότητα εξαρτάται ακόμη από τη διεθνή βοήθεια.

Η απονομή δικαιοσύνης για τα εγκλήματα της Σρεμπρένιτσα υπήρξε επίσης ανεπαρκής. Ο στρατηγός Ράτκο Μλάντιτς και ο πολιτικός του προϊστάμενος Ράντοβαν Κάρατζιτς συνελήφθησαν μετά από χρόνια φυγοδικίας και δικάζονται στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, ο οποίος θεωρείται ο μέντοράς τους, πέθανε πριν ολοκληρωθεί η δίκη του. Ωστόσο, μόνο λίγοι χαμηλόβαθμοι αξιωματικοί έχουν καταδικαστεί, αφήνοντας πολλά ερωτήματα αναπάντητα και τις οικογένειες των θυμάτων χωρίς πλήρη δικαίωση.

Η Σρεμπρένιτσα παραμένει ένα διαρκές σύμβολο της ανθρώπινης θηριωδίας και της αποτυχίας της διεθνούς κοινότητας να προστατεύσει τους αθώους. Είναι ένα μάθημα που πρέπει να θυμόμαστε, ώστε να μην επαναληφθούν παρόμοιες τραγωδίες στο μέλλον. Η μνήμη των θυμάτων και η αναζήτηση της δικαιοσύνης είναι χρέος όλων μας.