Σαν σήμερα, 13 Ιουνίου 1968: Θεμελιώνεται ο Πύργος των Αθηνών, ο πρώτος ουρανοξύστης της πόλης

Το κτίριο αυτό είναι γνωστό ως το υψηλότερο της Ελλάδας και συγκαταλεγόταν ανάμεσα στα ψηλότερα της Ευρώπης την εποχή που ολοκληρώθηκε η κατασκευή του, το 1971. Βρίσκεται στην Αθήνα, επί της οδού Μεσογείων 2-4, και αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα κτίρια της πρωτεύουσας μετά την Ακρόπολη. Θα μπορούσε κανείς, με μια ίσως τολμηρή δόση αυθαιρεσίας, να το χαρακτηρίσει ως τη σύγχρονη απάντηση της Ελλάδας στην κληρονομιά των αρχαίων προγόνων της.

Με ύψος που φτάνει τα 103 μέτρα και 28 ορόφους, το κτίριο δεσπόζει στον αθηναϊκό ορίζοντα, ενώ δίπλα του βρίσκεται ένα μικρότερο κτίριο ύψους 65 μέτρων. Το συγκρότημα αυτό στεγάζει γραφεία και καταστήματα, προσφέροντας έναν σύγχρονο χώρο εργασίας και εμπορίου.

Ο Πύργος των Αθηνών αποτελεί ένα από τα ελάχιστα ψηλά κτίρια της πρωτεύουσας, σε μια πόλη που εμφανίζει ανεξήγητη «υψοφοβία». Οι λόγοι γι’ αυτό το φαινόμενο είναι πολλοί: η εμβληματική παρουσία του ιερού βράχου της Ακρόπολης, η σεισμικότητα του εδάφους της Αττικής, η ανάγκη διατήρησης του χαρακτηριστικού αττικού τοπίου, καθώς και ιδεολογικές και κοινωνικές αντιλήψεις που έχουν επηρεάσει τη δόμηση της πόλης.

Η ιστορία του κτιρίου ταυτίζεται με την ταχύτατη οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας τη δεκαετία του ’60. Ο οικοδομικός τομέας δια της αντιπαροχής έπαιζε πρωταγωνιστικό ρόλο και το επάγγελμα του πολιτικού μηχανικού ήταν το πιο περιζήτητο. Η τυπική οικοδομή της εποχής ήταν η πολυκατοικία των έξι ορόφων και το υψηλότερο κτίριο της Αθήνας το δεκατεσσάρων ορόφων ξενοδοχείο «Χίλτον», που αποπερατώθηκε το 1963.

VIRAL

Αλέξης Σταμάτης: Ποιος ήταν ο συγγραφέας που «έφυγε» στα 67 – Η μητέρα του Μπέτυ Αρβανίτη, η μάχη με το αλκοόλ και η σπάνια ασθένεια

«Θολώνει» ακόμη περισσότερο το θρίλερ της Κυψέλης – Η ανατριχιαστική λεπτομέρεια που αποκάλυψε η νεκροψία

«Μαμά, σώσε με»: Το 3χρονο αγγελούδι έβλεπε τον πατέρα του να σακατεύει τη μητέρα του σε διάδρομο ξενοδοχείου στο Ηράκλειο!

Όλα αυτά βάλθηκε να τα ξεπεράσει η οικοδομική εταιρεία «Αλβέρτης – Δημόπουλος Α.Ε.», μία από τις μεγαλύτερες της εποχής εκείνης, με σημαντικά έργα στην Ελλάδα (Αμερικανική και Βρετανική Πρεσβεία, Ευγενίδειο Πλανητάριο κ.ά.) και τη Μέση Ανατολή. Οι ιδιοκτήτες της εταιρείας θέλησαν να κατασκευάσουν έναν ουρανοξύστη στην Αθήνα για να αποτυπώσουν το στίγμα της επιτυχημένης πορείας τους.

Τους βοήθησε σε αυτό και ο αναπτυξιακός νόμος της χούντας (ΑΝ 395/68 «Περί του ύψους των οικοδομών και ελευθέρας δομήσεως»), που προέβλεπε την ανέγερση υψηλών κτηρίων σε πανταχόθεν ελεύθερο χώρο. Μέχρι τότε το μέγιστο ύψος των κτιρίων ήταν τα 35 μέτρα (σήμερα 27 μέτρα). Σίγουρα, η μεγαλομανία των απριλιανών έπαιξε το ρόλο της, αλλά είχαν και στόχο την ανάδειξη της Αθήνας ως διεθνούς επιχειρηματικού κέντρου.

Ως χώρος για την ανέγερση του πρώτου ελληνικού ουρανοξύστη επελέγη ένα οικόπεδο, που βρισκόταν στη διασταύρωση των λεωφόρων Βασιλίσσης Σοφίας και Μεσογείων, που για εκείνη την εποχή ήταν το όριο της Αθήνας του κέντρου και των προαστίων. Τα σχέδια ανατέθηκαν σ’ ένα νεαρό και ανερχόμενο αρχιτέκτονα, τον Ιωάννη Βικέλα. Αυτός επέλεξε να δημιουργήσει ένα μινιμαλιστικό φουτουριστικό κτίριο (ουσιαστικά ένα κουτί) με υαλοπετάσματα, που θα γίνει ο κανόνας για κτίρια εμπορικών χρήσεων στην Αθήνα («γυάλινα κτίρια»).

Έκπληκτοι οι περαστικοί είδαν ένα πρωί στα τέλη του 1967 μία ταμπέλα στο οικόπεδο της Μεσογείων 2-4 με την επιγραφή:

ΑΝΕΓΕΡΣΙΣ ΟΥΡΑΝΟΞΥΣΤΟΥ

ΠΥΡΓΟΣ ΑΘΗΝΩΝ

ΑΝΑΔΟΧΟΣ ΕΡΓΟΥ: ΑΛΒΕΡΤΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ ΑΕ

Το έργο θεμελιώθηκε στις 13 Ιουνίου 1968 κι ένα χρόνο αργότερα ολοκληρώθηκε ο σκελετός. Το κτίριο περατώθηκε και δόθηκε προς χρήση το 1971. Από τότε μέχρι και σήμερα βρίσκεται στο στόχαστρο ειδικών και μη, που το χαρακτηρίζουν κακόγουστο. Πάντως, αποδείχτηκε ιδιαίτερα ανθεκτικό στους σεισμούς του 1981 και 1999 και δεν ακούστηκε το παραμικρό, σε αντίθεση με άλλα χαμηλότερα κτήρια, που είτε κατέρρευσαν ή έπαθαν σοβαρές ζημιές. Η εταιρεία κατασκευής του, «Αλβέρτης – Δημόπουλος ΑΕ» διαλύθηκε στα μέσα της δεκαετίας του ’70.