Έφτασε η ώρα για τα αυθαίρετα: Η πραγματικότητα και τα πρόστιμα για τους ιδιοκτήτες ακινήτων
Περίπου ένας χρόνος απομένει για τους ιδιοκτήτες κατηγοριών 1 έως 4 στα αυθαίρετα να εισέλθουν στην ψηφιακή πλατφόρμα του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας και, μέσω προσαυξημένων προστίμων, να διασφαλίσουν την τακτοποίηση των ακινήτων τους.
Σύμφωνα με τον «Ελεύθερο Τύπο», το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας βρίσκεται σε πλήρη κινητοποίηση για τον εντοπισμό νέων αυθαίρετων κατασκευών, με το σχετικό έργο να αναμένεται να είναι έτοιμο τους πρώτους μήνες του επόμενου έτους.
Όσον αφορά τα αυθαίρετα Κατηγορίας 5, για τα οποία η προθεσμία έληξε το 2020, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Ταγαράς, δήλωσε ότι το ενδεχόμενο παράτασης παραμένει υπό εξέταση, χωρίς ωστόσο να είναι βέβαιο αν θα δοθεί τελικά το πράσινο φως, την ίδια στιγμή που βρίσκονται στα σκαριά δύο νομοσχέδια για τα ακίνητα του Δημοσίου.
Η πραγματικότητα σε αριθμούς και τα πρόστιμα
Μέχρι τον Απρίλιο του 2025, ο συνολικός αριθμός υπαγωγών αυθαιρέτων ανέρχεται σε 1.366.495, βάσει όλων των σχετικών νομοθεσιών. Ειδικότερα, το 2017, με τον νόμο 4495/17, ξεκίνησε η διαδικασία τακτοποίησης για 30.582 αυθαίρετα. Το 2018 προστέθηκαν 195.405 αυθαίρετα, το 2019 άλλα 149.394, ενώ το 2020 καταγράφηκαν επιπλέον 331.043 υπαγωγές.
VIRAL
Οι πολίτες που θέλουν να τακτοποιήσουν το αυθαίρετό τους (το οποίο χτίστηκε πριν το 2011 και ανήκει στην κατηγορία 1-4) έχουν τη δυνατότητα να το πράξουν μέχρι τον Μάρτιο του 2026 με προσαυξημένα πρόστιμα και συγκεκριμένα ως εξής:
- κατά 40%, αν η αυθαίρετη κατασκευή ή χρήση υπαχθεί στις διατάξεις του νόμου από την 1η Οκτωβρίου 2024 μέχρι τις 31 Μαρτίου 2026.
Το πρόστιμο υπολογίζεται ανάλογα με το μέγεθος, την τιμή ζώνης της περιοχής, την παλαιότητα και άλλα πολεοδομικά μεγέθη. Μπορεί να εξοφληθεί σε έως και 100 μηνιαίες δόσεις με ελάχιστο ποσό δόσης 50 ευρώ, ενώ δίνεται η δυνατότητα έκπτωσης 20% στην εφάπαξ καταβολή ή 10% στην καταβολή του 30%.
- 250 ευρώ για αυθαίρετη κατασκευή/χρήση μέχρι 100 τ.μ.
- 500 ευρώ για κτήριο/χρήση για 100 έως 500 τ.μ.
- 1.000 ευρώ για κτήριο/χρήση για 500 έως 2.000 τ.μ.
- 4.000 ευρώ για κτήριο/χρήση για 2.000 έως 5.000 τ.μ.
- 10.000 ευρώ για κτήριο/χρήση μεγαλύτερα των 5.000 τ.μ.
Ακριβά και δυσεύρετα τα ακίνητα – Νέες αυξήσεις τιμών λόγω έλλειψης προσφοράς
Οι τιμές στην ελληνική αγορά ακινήτων συνεχίζουν να ακολουθούν ανοδική πορεία, καθώς η προσφορά νέων κατοικιών παραμένει ανεπαρκής μπροστά στην αυξανόμενη ζήτηση. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η απόκτηση στέγης να γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη, κυρίως για τα νοικοκυριά με μεσαία ή χαμηλά εισοδήματα.
Σύμφωνα με την τελευταία ανάλυση του indomio.gr για τον Μάρτιο, η μέση τιμή πώλησης κατοικιών σε πανελλαδικό επίπεδο διαμορφώθηκε στα 2.558 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, σημειώνοντας αύξηση 1,75% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2024. Σε σύγκριση με το 2022, η αύξηση αγγίζει το 26%. Αντίστοιχα, στα ενοίκια παρατηρείται ακόμη μεγαλύτερη άνοδος: η μέση ζητούμενη τιμή διαμορφώθηκε στα 10,11 ευρώ/τ.μ. μηνιαίως, αυξημένη κατά 3,16% σε ετήσια βάση και κατά 30,6% σε σχέση με δύο χρόνια πριν.
Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα επιβαρυμένη στα μεγάλα αστικά κέντρα. Ενδεικτικά, στο κέντρο της Αθήνας, οι τιμές πώλησης έχουν αυξηθεί κατά 36% μέσα σε μία τριετία, καθιστώντας τις διαθέσιμες κατοικίες απρόσιτες για τη μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών.
Το μέλλον της αγοράς ακινήτων το 2025
Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει πως, παρά την αυξημένη ζήτηση, η εγχώρια αγορά αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις. Η αβεβαιότητα που προκαλούν οι γεωπολιτικές εξελίξεις, οι παγκόσμιες οικονομικές συνθήκες και το υψηλό κόστος κατασκευής επηρεάζουν αρνητικά το επενδυτικό κλίμα, ενώ οι αλλαγές στον Οικοδομικό Κανονισμό ενδέχεται να επιβραδύνουν περαιτέρω την ανάπτυξη νέων έργων, κυρίως στον τομέα των επαγγελματικών ακινήτων.
Αυτές οι συνθήκες επιτείνουν την ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης. Εάν συνεχιστεί η ισχυρή ζήτηση, ιδιαίτερα από το εξωτερικό, εκτιμάται ότι οι τιμές θα παραμείνουν σε ανοδική τροχιά.
Προγράμματα και πολιτικές – Λύση ή παγίδα;
Το πρόγραμμα “Σπίτι μου ΙΙ”, αν και έχει στόχο την ενίσχυση των ευάλωτων ομάδων, έχει ως παρενέργεια την ενίσχυση της ζήτησης για παλαιότερες κατοικίες, ανεβάζοντας ακόμα περισσότερο τις τιμές σε αυτή την κατηγορία.
Η ΤτΕ προτείνει νομοθετικές παρεμβάσεις για τον περιορισμό της επενδυτικής δραστηριότητας σε περιοχές υψηλής πίεσης, μέσα από μέτρα για τη βραχυχρόνια μίσθωση. Ωστόσο, χρόνια προβλήματα όπως η γραφειοκρατία, οι συνεχείς αλλαγές στη νομοθεσία και η φορολογική αστάθεια παραμένουν εμπόδια για την ανάπτυξη νέων έργων.
Η ουσιαστική αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος απαιτεί στρατηγικό σχεδιασμό: απλοποίηση των διαδικασιών, προώθηση της οικοδομικής δραστηριότητας στην περιφέρεια, αποσυμφόρηση των μεγάλων πόλεων και στήριξη της ανάπτυξης κατοικιών με κοινωνικά κριτήρια και προσιτό κόστος για το μέσο νοικοκυριό.
0 ΣΧΟΛΙΑ