Μανώλης Καλομοίρης: Ποιος ήταν ο κορυφαίος Έλληνας μουσουργός που έφυγε σαν σήμερα (03/04) από τη ζωή

Ο Μανώλης Καλομοίρης, ένας από τους κορυφαίους Έλληνες συνθέτες, θεωρείται ο θεμελιωτής της Εθνικής Μουσικής Σχολής, καθώς συνέδεσε τη λόγια μουσική με την ελληνική ταυτότητα. Τα δημοτικά τραγούδια και η ελληνική παράδοση, σε συνδυασμό με τις δυτικές συνθετικές τεχνικές, αποτέλεσαν τη βάση του ξεχωριστού μουσικού του ύφους.

Γεννημένος στη Σμύρνη στις 14 Δεκεμβρίου 1883, ο Καλομοίρης σπούδασε μουσική στη γενέτειρά του, την Κωνσταντινούπολη, την Αθήνα και τη Βιέννη. Από το 1906 έως το 1910 δίδαξε πιάνο στο Χάρκοβο της Ουκρανίας, όπου ήρθε σε άμεση επαφή με τη ρωσική εθνική μουσική σχολή. Το 1908 έκανε την πρώτη του εμφάνιση στην Αθήνα ως συνθέτης, σε μια ιστορική συναυλία στο Ωδείο Αθηνών στις 11 Ιουνίου. Το πρόγραμμα της συναυλίας, γραμμένο στη δημοτική γλώσσα, προκάλεσε αίσθηση και αναγνωρίστηκε ως το μανιφέστο της Εθνικής Σχολής.

Εμπνευσμένος από το κίνημα της ρωσικής μουσικής σχολής, ο Καλομοίρης υποστήριζε την ανάγκη για μια εθνική μουσική που να «βασίζεται στα αγνά μας τραγούδια, αλλά συγχρόνως να στολίζεται με τις τεχνικές που προσφέρει η μουσική των προοδευμένων λαών, όπως οι Γερμανοί, οι Γάλλοι, οι Ρώσοι και οι Νορβηγοί». Συμπορεύτηκε με το κίνημα του δημοτικισμού και συνδέθηκε με κορυφαίες πνευματικές προσωπικότητες της εποχής, όπως ο Κωστής Παλαμάς, ο Άγγελος Σικελιανός και ο Νίκος Καζαντζάκης.

VIRAL

Αλέξης Σταμάτης: Ποιος ήταν ο συγγραφέας που «έφυγε» στα 67 – Η μητέρα του Μπέτυ Αρβανίτη, η μάχη με το αλκοόλ και η σπάνια ασθένεια

«Θολώνει» ακόμη περισσότερο το θρίλερ της Κυψέλης – Η ανατριχιαστική λεπτομέρεια που αποκάλυψε η νεκροψία

«Μαμά, σώσε με»: Το 3χρονο αγγελούδι έβλεπε τον πατέρα του να σακατεύει τη μητέρα του σε διάδρομο ξενοδοχείου στο Ηράκλειο!

Η μουσική του χαρακτηρίζεται από βαγκνερικά στοιχεία, όπως η ατέρμονη μελωδία και τα εξαγγελτικά μοτίβα, καθώς και από τη χρήση κλιμάκων του δημοτικού τραγουδιού, προσαρμοσμένων στο ευρωπαϊκό σύστημα. Το έργο του φημίζεται για τον πλούτο και τον όγκο της ενορχήστρωσης, ενώ αριθμεί 222 συνθέσεις, όπως συμφωνίες, όπερες, κύκλους τραγουδιών και έργα μουσικής δωματίου. Ήταν επικριτικός απέναντι στην ιταλική όπερα, τους Ιόνιους συνθέτες και τα σύγχρονα ρεύματα του εξπρεσιονισμού και της ατονικής μουσικής.

Ανάμεσα στα σημαντικότερα έργα του ξεχωρίζουν οι όπερες «Ο Πρωτομάστορας» (1915), αφιερωμένη στον Ελευθέριο Βενιζέλο, και «Το Δαχτυλίδι της Μάνας» (1917), καθώς και η «Συμφωνία της Λεβεντιάς» (1929), όπου ενσωματώνονται βυζαντινοί ύμνοι. Επίσης, ο κύκλος τραγουδιών «Μαγιοβότανα» (1912-1913) σε ποίηση Κωστή Παλαμά θεωρείται αριστούργημα.

Ο Καλομοίρης δεν περιορίστηκε στη σύνθεση, αλλά σφράγισε κάθε πτυχή της μουσικής στην Ελλάδα. Ίδρυσε το Ελληνικό Ωδείο και αργότερα το Εθνικό Ωδείο, συνέβαλε στην ίδρυση της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών, έγραψε μουσικοπαιδαγωγικά βιβλία, δημιούργησε θίασο μελοδράματος και αγωνίστηκε για τα δικαιώματα των μουσικών. Το 1946 αναγορεύτηκε σε ακαδημαϊκό, ο πρώτος μουσικός στην ιστορία της Ακαδημίας Αθηνών.

Ο Μανώλης Καλομοίρης έφυγε από τη ζωή στις 3 Απριλίου 1962, χωρίς να προλάβει να δει την πρεμιέρα της τελευταίας του όπερας, «Κωνσταντίνος Παλαιολόγος» (1961), η οποία παρουσιάστηκε στις 12 Αυγούστου 1962 στο Ηρώδειο, αφήνοντας πίσω του μια σπουδαία μουσική κληρονομιά.