Δευτέρα, 20 Σεπτεμβρίου 2021

Ψηφιακή κάρτα εργασίας: Τι σημαίνει για την καθημερινότητα των εργαζομένων - Ο οδηγός του νέου νομοσχεδίου

Πώς θα γίνει η μετάβαση στην νέα εποχή;

7 Ιουνίου 2021 15:51
Ψηφιακή κάρτα εργασίας: Τι σημαίνει για την καθημερινότητα των εργαζομένων - Ο οδηγός του νέου νομοσχεδίου
Από Ραφαήλ Αλαγάς

Η χώρα μας μπαίνει σε μια νέα εποχή για τα εργασιακά, με το νέο νομοσχέδιο να προβλέπει την ύπαρξη της ψηφιακής κάρτας εργασίας, με τον υπουργό Εργασίας, Κωστή Χατζηδάκη, και τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Κυριάκο Πιερρακάκη, να συναντώνται για αυτό το θέμα.

Στη συνάντηση, στην οποία συμμετείχε και η γενική γραμματέας Εργασίας Άννα Στρατινάκη, αναλύθηκε το πλαίσιο πάνω στο οποίο θα λειτουργήσει η ψηφιακή κάρτα εργασίας, στόχος της οποίας είναι ο περιορισμός της «μαύρης» και υποδηλωμένης εργασίας.

Η ψηφιακή κάρτα εργασίας και η μετάβαση

Σύμφωνα με την ενημέρωση που εξέδωσαν τα δυο συναρμόδια υπουργεία, η ψηφιακή κάρτα εργασίας θα είναι το σύστημα παρακολούθησης του χρόνου εργασίας στην ψηφιακή εποχή. Οπως τονίζεται στον σχετικό οδηγό η ψηφιακή κάρτα εργασίας:

  • Αποτελεί πρωτοποριακό εργαλείο για τον έλεγχο της αδήλωτης και υποδηλωμένης εργασίας.
  • Αποτελεί εγγύηση για την τήρηση του ωραρίου των εργαζομένων και την αμοιβή τυχόν υπερωριών σύμφωνα με τους κανόνες.
  • Συντελεί στην αποφυγή του αθέμιτου ανταγωνισμού που υφίστανται οι επιχειρήσεις που τηρούν τη νομοθεσία από εκείνες που εφαρμόζουν πρακτικές «μαύρης» ή υποδηλωμένης εργασίας. Πρακτικές οι οποίες δυστυχώς δεν είναι σπάνιες και εκτός των άλλων στερούν πόρους από το ασφαλιστικό σύστημα και τον προϋπολογισμό.

Η ψηφιακή κάρτα εργασίας καθιστά, επιπλέον, τους ελέγχους από την Επιθεώρηση Εργασίας διαφανείς και αντικειμενικούς και αποτελεί το «κλειδί» για την δίκαιη εφαρμογή μεταρρυθμίσεων όπως το δικαίωμα της αποσύνδεσης στην τηλεργασία, η διευθέτηση του χρόνου εργασίας και η εξίσωση των υπερωριών σε βιομηχανία και υπηρεσίες.

Η εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας αποτελεί πάγιο αίτημα της ΓΣΕΕ που ικανοποιείται σήμερα.

Η επένδυση για την ψηφιακή κάρτα στην πλήρη της μορφή θα ενταχθεί για χρηματοδότηση στο Ταμείο Ανάκαμψης προκειμένου οι απαιτούμενες επενδύσεις να υλοποιηθούν το συντομότερο. Η εφαρμογή της θα ξεκινήσει από μεγάλες επιχειρήσεις που ήδη χρησιμοποιούν συστήματα ωρομέτρησης για τους εργαζόμενους, συνήθως ηλεκτρονικά, και θα επεκταθεί σταδιακά σε όλη την αγορά.

Το σύστημα θα υλοποιηθεί σε τρία βήματα που έχουν ως εξής:

  • Σε πρώτη φάση, εντός του έτους οι εργαζόμενοι θα αποκτήσουν ηλεκτρονικά πρόσβαση σε όλες τις πληροφορίες που καταχωρίζονται στο σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ» σχετικά με τον εργασιακό τους βίο.
  • Ως τις αρχές του 2022 θα είναι έτοιμη η «μήτρα» της κάρτας εργασίας, δηλαδή το ηλεκτρονικό σύστημα το οποίο θα υποδέχεται τις πληροφορίες που θα καταχωρούν ψηφιακά εργαζόμενοι και εργοδότες. Παράλληλα, καταργείται μια σειρά γραφειοκρατικών διαδικασιών με στόχο τη διευκόλυνση εργαζομένων και επιχειρήσεων.
  • Εντός του πρώτου εξαμήνου του 2022 θα ξεκινήσει η εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας με παρακολούθηση της πραγματικής απασχόλησης σε συγκεκριμένους κλάδους της οικονομίας.

Η αρχιτεκτονική του συστήματος σχεδιάζεται με τρόπο που προβλέπει δυνατότητα αμοιβαίου ελέγχου της δήλωσης του ωραρίου, της υπερεργασίας, των υπερωριών κλπ. τόσο από τους εργαζόμενους όσο και από τους εργοδότες με «κόφτες» που θα αποκλείουν τις παράτυπες δηλώσεις. Έτσι αποφεύγεται το ενδεχόμενο κατάχρησης από τη μια πλευρά η υποδήλωσης της εργασίας από την άλλη.

Σύμφωνα με το ενημερωτικό των δυο υπουργείων, η Ψηφιακή Κάρτα δεν θα είναι απαραίτητα μια κάρτα σε φυσική μορφή όπως αυτές που διαθέτουν ήδη σήμερα πολλές επιχειρήσεις που εφαρμόζουν συστήματα ωρομέτρησης του χρόνου εργασίας. Μπορεί να είναι μια εφαρμογή στο κινητό και ένα πρόγραμμα στους υπολογιστές της επιχείρησης, διασυνδεδεμένα αμφότερα με το ΕΡΓΑΝΗ. Φυσικά τα συστήματα ωρομέτρησης όπου υπάρχουν θα διατηρηθούν και θα διασυνδεθούν με το νέο σύστημα, προκειμένου να λειτουργήσουν με ψηφιακό τρόπο.

Σημειώνεται ακόμη ότι:

  • Το σύστημα θα διαθέτει απεικόνιση όλων των νόμιμων ορίων υπερωριών, ημερήσιου χρόνου ανάπαυσης κ.λπ. όπως προβλέπονται από τη νομοθεσία ώστε να δημιουργείται ασφάλεια σε εργαζόμενους και εργοδότες.
  • Το σύστημα θα διαθέτει κόφτες ώστε να εμποδίζονται οι παράτυπες δηλώσεις.
    Ο μισθός θα απεικονίζεται και σε επίπεδο ώρας.
  • Θα υπάρχουν προβλέψεις σε τεχνικό επίπεδο για όλες τις ειδικές συνθήκες που καταγράφηκαν κατά τη διαβούλευση, όπως ενδεικτικά εργασίες εκτελούμενες έξω από την έδρα της επιχείρησης, επαγγελματικά ταξίδια, έκτακτη απουσία του εργαζόμενου για προσωπικούς λόγους κ.λπ.
  • Η άμεση ενημέρωση του Π.Σ. «ΕΡΓΑΝΗ» για το χρόνο εργασίας αποτελεί σημαντικό εργαλείο και για άμεσους, αποτελεσματικούς ελέγχους. Οι ελεγκτές της Επιθεώρησης Εργασίας πριν από τον έλεγχο σε κάθε επιχείρηση θα έχουν πλήρη και λεπτομερή κατάλογο των εργαζομένων που πρέπει να βρίσκονται στην εγκατάσταση. Έτσι, στην περίπτωση π.χ. που ένας εργοδότης ζητήσει από τον εργαζόμενο να μην «χτυπήσει» την κάρτα την ώρα που ξεκινά την εργασία του ή να δηλώσει ότι σχόλασε ενώ παραμένει στον χώρο δουλειάς, ο έλεγχος θα είναι άμεσος και αντικειμενικός.

Υπενθυμίζεται ότι με το νομοσχέδιο συνίσταται η Επιθεώρηση Εργασίας ως Ανεξάρτητη Διοικητική Αρχή με λειτουργική ανεξαρτησία, διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια που θα λειτουργεί στα πρότυπα της ΑΑΔΕ και της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας και με περισσότερα εχέγγυα αμεροληψίας στους ελέγχους για την εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι το πόρισμα της Επιθεώρησης Εργασίας επί διαφορών που στοιχειοθετούνται από την ψηφιακή κάρτα εργασίας (π.χ. απαιτήσεις για δεδουλευμένα, επίδομα άδειας) θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί άμεσα για να βγει διαταγή πληρωμής από το δικαστήριο.

Οι βασικές αλλαγές που έρχονται με το νέο εργασιακό νομοσχέδιο

Ωράριο - Κυριακές - διαλείμματα

Οκτάωρο: Αναδιατυπώνεται για νομοτεχνικούς λόγους η διάταξη με την οποία επιβεβαιώνεται και νομικά η ισχύς του 8ωρου/5θήμερου/40ωρου, όπως εφαρμόζεται σήμερα.

Διευθέτηση του χρόνου εργασίας: Διευκρινίζεται ότι το ωράριο εργασίας στο πλαίσιο συστήματος διευθέτησης του χρόνου εργασίας θα δηλώνεται και στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ.

Παραμένουν:

  • Η θέσπιση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας ως εργαλείο ελέγχου της αδήλωτης και υποδηλωμένης εργασίας.
  • Η δυνατότητα 4ήμερης εργασίας την εβδομάδα στο πλαίσιο της διευθέτησης του χρόνου εργασίας.
  • Η χορήγηση του διαλείμματος έπειτα από 4 ώρες εργασίας (αντί για 6 ώρες).

Η αύξηση των επιτρεπόμενων υπερωριών στις 150 ώρες τον χρόνο και εξίσωση σε βιομηχανία και λοιπούς κλάδους όπως συμβαίνει στην Ευρώπη (Σήμερα είναι: 96 ώρες/έτος στη βιομηχανία και 120 ώρες/έτος στις μη βιομηχανικές επιχειρήσεις). Παράλληλα αυξάνεται η αμοιβή για τις υπερωρίες για τις οποίες δεν τηρούνται οι προβλεπόμενες διαδικασίες έγκρισης και ορίζεται στο καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά 120% (από 80% που ίσχυε ως τώρα).

Η επέκταση της δυνατότητας εργασίας τις Κυριακές με την ισχύουσα αυξημένη αμοιβή.

Επιθεώρηση Εργασίας

Στελέχωση-οργάνωση Επιθεώρησης Εργασίας: Κατά τα 5 πρώτα χρόνια λειτουργίας της Επιθεώρησης Εργασίας οι υπάλληλοι του υπουργείου Εργασίας που σήμερα υποστηρίζουν το ελεγκτικό έργο του ΣΕΠΕ, εξακολουθούν να το πράττουν. Για το ίδιο διάστημα, μετατάξεις και αποσπάσεις για την πλήρωση των θέσεων της Επιθεώρησης Εργασίας γίνονται κατά προτεραιότητα από προσωπικό του ΥΠΕΚΥ με ιδιότητα επιθεωρητή Εργασίας.

Η Επιθεώρηση Εργασίας θα λειτουργεί κατά τα πρότυπα της ΑΑΔΕ και της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, ενώ ορίζεται ότι το πόρισμα της Επιθεώρησης Εργασίας επί διαφορών που στοιχειοθετούνται από την ψηφιακή κάρτα εργασίας θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί άμεσα για να βγει διαταγή πληρωμής από το δικαστήριο.

Προστασία από απολύσεις

Αποζημιώσεις: Σε σχέση με την πρόβλεψη για 4μηνη προθεσμία κάλυψης των τυπικών προϋποθέσεων καταγγελίας της σύμβασης εργασίας, καθώς και για την άσκηση αγωγής από την πλευρά του εργαζομένου σε περίπτωση καταβολής μειωμένης έως και 10% αποζημίωσης, διευκρινίζεται αφενός ότι η καταβολή της αποζημίωσης πρέπει να είναι σύγχρονη με την απόλυση και αφετέρου νομοθετείται η παγιωμένη θέση της νομολογίας ότι η υπολειπόμενη καταβληθείσα αποζημίωση δεν συνιστά λόγο ακύρωσης, αλλά συμπλήρωσης αυτής.

Επιπλέον, εξισώνονται οι αποζημιώσεις των εργατοτεχνιτών (που έως τώρα εισέπρατταν λίγα μεροκάματα) με εκείνες των υπαλλήλων. Διευρύνεται η λίστα των περιπτώσεων της άκυρης απόλυσης (προστασία και του πατέρα πλέον για 6 μήνες μετά τη γέννηση κάθε παιδιού, προστασία λόγω ενασκήσεως δικαιώματος, κ.λπ.) Στις λοιπές περιπτώσεις (ένταση στις σχέσεις εργαζομένου - εργοδότη ή αναδιάρθρωση μιας επιχείρησης), το Δικαστήριο αντί οποιασδήποτε άλλης συνέπειας, με βάση ρύθμιση που ισχύει στη Γαλλία και την Ισπανία, έπειτα από αίτημα είτε του εργαζομένου είτε του εργοδότη, επιδικάζει υπέρ του εργαζομένου ποσό πρόσθετης αποζημίωσης (αποδοχές 3 μηνών έως το διπλάσιο της νόμιμης αποζημίωσης)

Άδειες - οικογενειακή ζωή

Διευρύνονται, σε συνεννόηση με το υπ. Εσωτερικών, και στο προσωπικό του Δημοσίου για το οποίο εφαρμόζεται το εργατικό δίκαιο περιλαμβάνοντας μεταξύ άλλων τους εργαζόμενους με σχέση Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου (ΙΔΟΧ), οι παρακάτω άδειες:

α. Ειδική άδεια παροχής προστασίας μητρότητας (6 μήνες επιδοτούμενοι από ΟΑΕΔ) και

β. Άδεια υποβοηθούμενης αναπαραγωγής 7 ημερών με αποδοχές.

Επίσης επεκτείνεται η άδεια 4 ημερών για παρακολούθηση σχολικής επίδοσης και σε παιδιά που φοιτούν σε Ειδικά Σχολεία και σε Ειδικές Δομές για Άτομα με Ειδικές Ανάγκες, ενώ προτεραιοποιούνται οι αιτήσεις γονέων παιδιών με αναπηρία για τη χορήγηση γονικής άδειας.

Επίσης προβλέπεται:

  • Άδεια πατρότητας: 14 ημέρες με αποδοχές έναντι 10 που προβλέπει η Οδηγία και 2 που ισχύει σήμερα
  • Προστασία του νέου πατέρα κατά της απόλυσης για 6 μήνες από τη γέννηση του τέκνου. Περιορισμός αντικινήτρων για πρόσληψη γυναικών
  • Παραμένει η προστασία της εγκύου και εργαζόμενης μητέρας για 18 μήνες μετά τον τοκετό
  • Γονική άδεια 4 μηνών για κάθε γονέα με επιδότηση για πρώτη φορά από τον ΟΑΕΔ για τους 2 μήνες
  • Δικαίωμα ευέλικτων ρυθμίσεων (π.χ. τηλεργασία, ευέλικτο ωράριο, μερική απασχόληση) για γονείς και φροντιστές με βάση την Οδηγία 1158/2019
  • Απουσία 2 ημέρες κατ’ έτος με αποδοχές για λόγους ανωτέρας βίας
  • Άδεια φροντιστή για συγγενείς ή συνοίκους που αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα υγείας
  • Επέκταση της άδειας λοχείας 9 εβδομάδων μετά τη γέννα και στην υιοθεσία τέκνου
  • Επέκταση της ειδικής άδειας προστασίας της μητρότητας 6 μηνών με επιδότηση από τον ΟΑΕΔ και στην υιοθεσία τέκνου
  • Επέκταση του μειωμένου ωραρίου (άδεια φροντίδας τέκνου) και στη μητέρα που απέκτησε τέκνο με τη διαδικασία της παρένθετης μητρότητας
  • Θεωρείται άκυρη η απόλυση εργαζομένου επειδή ζήτησε ή έλαβε άδεια - Θεσπίζεται αντιστροφή του βάρους της απόδειξης υπέρ του εργαζομένου στο Δικαστήριο.
  • Αντιμετώπιση της βίας
  • Προστίθενται στα προστατευόμενα άτομα και οι εργαζόμενοι στην άτυπη οικονομία.
  • Δημόσιο: Σειρά δικαιωμάτων (όπως ενδεικτικά: διεύρυνση προστασίας και σε βία και απλή παρενόχληση και όχι μόνο στην παρενόχληση λόγω διακρίσεων, αποχώρηση από την εργασία σε περίπτωση κινδύνου), όπως προβλέπει η ΔΣΕ 190 επεκτείνονται και στον δημόσιο τομέα. Η ρύθμιση εισάγεται ύστερα από συνεννόηση με το υπουργείο Εσωτερικών.
  • Ορισμοί: Ορίζονται διακριτά οι συμπεριφορές «βία» και «παρενόχληση», για να υπάρχει μεγαλύτερη σαφήνεια στις απαγορευμένες συμπεριφορές. Προστίθεται και ρητά στον ορισμό της παρενόχλησης λόγω φύλου ο σεξουαλικός προσανατολισμός, έκφραση, ταυτότητα φύλου.
  • Δικαίωμα αποχώρησης: Στο δικαίωμα οικειοθελούς αποχώρησης από την εργασία για εύλογο χρόνο λόγω κινδύνου ζωής/υγείας/ασφάλειας, έπειτα από τεκμηριωμένη ενημέρωση του εργοδότη, προστίθεται δικαίωμα του εργοδότη να προσφύγει στην Επιθεώρηση Εργασίας, σε περίπτωση που ο εργαζόμενος δεν επιστρέφει, παρά το ότι έληξε ο κίνδυνος.
  • Αντιστροφή του βάρους απόδειξης: Γίνεται παραπομπή της ρύθμισης για την αντιστροφή του βάρους της απόδειξης (σε μη ποινικά θέματα βεβαίως), στην ήδη ισχύουσα και εφαρμοζόμενη ευρωπαϊκή και εθνική νομοθεσία, για λόγους μεγαλύτερης νομικής σαφήνειας και ασφάλειας.
  • Αφαιρείται η διαβούλευση με το σύνολο των εργαζομένων για τις επιχειρησιακές πολιτικές για τη βία και παρενόχληση όταν δεν υπάρχει συνδικαλιστική οργάνωση ή άλλοι εκπρόσωποι στην επιχείρηση και αντικαθίσταται με ενημέρωση των εργαζομένων και ανάρτηση των αντίστοιχων πολιτικών.
  • Στα παραπάνω προστίθενται στις ρυθμίσεις που προβλέπουν μεταξύ άλλων υποχρέωση κατάρτισης πολιτικών στην επιχείρηση για την αντιμετώπιση του φαινομένου και για τη διαχείριση των καταγγελιών, άμεση λήψη μέτρων από τον εργοδότη όταν ο δράστης είναι εργαζόμενος (από σύσταση και αλλαγή θέσης του καταγγελλόμενου μέχρι απόλυση), ειδική διαδικασία στην Επιθεώρηση Εργασίας για τις περιπτώσεις αυτές και δυνατότητα παρέμβασής της με εντολή στον εργοδότη να λάβει μέτρα όταν υπάρχει κίνδυνος για το θύμα, κ.ά.

 

Οικονομία

Ροή ειδήσεων

Share