Extreme makeover… 2030 στη συγκοινωνία: Οι επεκτάσεις των τριών γραμμών και πότε έρχονται οι νέοι συρμοί

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Ο σχεδιασμός για τις επεκτάσεις του δικτύου μετρό στην Αθήνα παραμένει ουσιαστικά «παγωμένος», ενώ ακόμη και η διαγωνιστική διαδικασία για την επέκταση της Γραμμής 2 προς το Ίλιον έχει παραταθεί επ’ αόριστον, παραμένοντας καθηλωμένη στην πρώτη φάση εδώ και πάνω από 1,5 χρόνο. Η έλλειψη χρηματοδοτικών πόρων, μεγάλο μέρος των οποίων κατευθύνθηκε στα έργα αποκατάστασης των καταστροφών που προκάλεσαν οι κακοκαιρίες Daniel και Elias στη Θεσσαλία και τη Φθιώτιδα, έχει αφήσει τον σχεδιασμό της «Ελληνικό Μετρό» σε στασιμότητα.

Την ίδια στιγμή και μετά την έλευση νέου συστήματος για τα εισιτήρια, οι νέες ανάγκες μετακίνησης που προκύπτουν και απαιτούν άμεση κάλυψη ενδέχεται να ανατρέψουν την ιεράρχηση των προτεραιοτήτων στα έργα σταθερής τροχιάς της πρωτεύουσας. Όπως αποκάλυψε η Άννα Αναστασάκη, προϊσταμένη της Διεύθυνσης Μελετών της «Ελληνικό Μετρό», κατά την ομιλία της σε ημερίδα του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων, έχει ήδη ζητηθεί από την εταιρεία η εκπόνηση μελέτης για τη συγκοινωνιακή κάλυψη της περιοχής της ΠΥΡΚΑΛ. Εκεί πρόκειται να δημιουργηθεί ένα μεγάλο πάρκο 154 στρεμμάτων που θα φιλοξενήσει εννέα υπουργεία και άλλους φορείς.

Η προβλεπόμενη αύξηση των μετακινήσεων από και προς την περιοχή εγείρει σοβαρές ανησυχίες, καθώς εκτιμάται ότι η απόσταση του 1 χιλιομέτρου από τον σταθμό «Άγιος Ιωάννης» και των 1,7 χιλιομέτρων από τον σταθμό «Άγιος Δημήτριος» δεν επαρκεί για να εξυπηρετήσει τους χιλιάδες εργαζόμενους και επισκέπτες. Επιπλέον, οι βασικοί οδικοί άξονες της περιοχής αναμένεται να δεχθούν διπλάσιους ή και τριπλάσιους κυκλοφοριακούς φόρτους, δημιουργώντας ακόμη περισσότερες προκλήσεις για την περιοχή.

Στη δυτική Αττική, η πολυαναμενόμενη επέκταση του μετρό προς Ίλιον, που υπόσχεται να μειώσει την κυκλοφοριακή συμφόρηση, φαίνεται να απομακρύνεται χρονικά, καθώς παραμένει αβέβαιη η εξασφάλιση της χρηματοδότησης για το έργο των 550 εκατ. ευρώ (χωρίς ΦΠΑ).

Παρόλο που το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών ενέταξε πρόσφατα στον σχεδιασμό της Ελληνικό Μετρό τον διπλασιασμό των σταθμών της επέκτασης από τρεις σε έξι, ώστε η γραμμή να φτάσει μέχρι τις Αχαρνές, η πραγματικότητα παραμένει ζοφερή: οι πόροι για την κατασκευή ακόμη και των πρώτων τριών σταθμών δεν έχουν εξασφαλιστεί, ενώ η διαγωνιστική διαδικασία που είχε ξεκινήσει βρίσκεται σε αδιέξοδο.

Η ελπίδα εστιάζεται στο νέο ΕΣΠΑ, ωστόσο μέχρι στιγμής δεν υπάρχει καμία συγκεκριμένη δέσμευση ή εγγυημένη χρηματοδότηση, όπως παραδέχεται και το αρμόδιο Υπουργείο.

«Οι υπάρχοντες πόροι δεν επαρκούν για τους τρεις σταθμούς συν το αμαξοστάσιο. Εξετάζουμε τι θα κάνουμε. Αυτή τη στιγμή είναι αρκετά δύσκολο να κινητοποιήσουμε χρήματα για τόσο μεγάλα έργα. Εχουμε πολύ μεγάλες πιστώσεις που πρέπει να κινητοποιήσουμε για τον Daniel», επισημαίνει στο «Εθνος» ο υφυπουργός Υποδομών, Νίκος Ταχιάος.

Η συγκεκριμένη επέκταση μήκους 4,18 χλμ με τους σταθμούς Ιλιον, Παλατιανή και Αγιος Νικόλαος, θα ήταν η πρώτη της Γραμμής 2 μετά το 2013, ενώ στο έργο περιλαμβάνεται επίσης η επέκταση του Αμαξοστασίου του Ελαιώνα και η αναβάθμιση και αντικατάσταση Υφιστάμενων Η/Μ Συστημάτων Γραμμών 2 & 3 του Μετρό της Αθήνας.

Ο γρίφος του Ελληνικού και οι καινούργιοι συρμοί

Η εξυπηρέτηση της περιοχής του Ελληνικού παραμένει ένα ανοιχτό ζήτημα, καθώς δεν έχει ακόμα ξεκαθαρίσει εάν το μετρό θα φτάσει εντός του πολεοδομικού κέντρου της επένδυσης.

Παράλληλα, αβέβαιη παραμένει η τύχη του τραμ, δηλαδή αν θα περιοριστεί στη γραμμή που προορίζεται για την εξυπηρέτηση του αμαξοστασίου ή αν θα επεκταθεί για εμπορική λειτουργία. Αυτό που θεωρείται βέβαιο είναι ότι στις αρχές του 2026 η γραμμή εξυπηρέτησης θα μετατοπιστεί δυτικότερα. Η δυνατότητα έλευσης τραμ βρίσκεται υπό μελέτη, ενώ προβλέπεται ήδη η απαραίτητη υποδομή για πιθανή μελλοντική εμπορική επέκτασή του.

Πηγές από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που είναι αρμόδιο για τη χωροθέτηση, δηλώνουν ότι στηρίζουν την επέκταση του μετρό εντός της περιοχής, υπό την προϋπόθεση ότι κάτι τέτοιο είναι εφικτό από οικονομική σκοπιά και από άποψη χάραξης. Τονίζουν ότι ο αναμενόμενος πληθυσμός της περιοχής θα φτάσει τους 30.000 κατοίκους, αριθμός που υπερβαίνει τις δυνατότητες του τραμ, το οποίο θα μπορούσε να λειτουργεί συμπληρωματικά. Ωστόσο, πριν προχωρήσει οποιαδήποτε ενέργεια, κρίνεται απαραίτητη η ολοκλήρωση των έργων της γραμμής εξυπηρέτησης.

Παράλληλα, η κατασκευή της Γραμμής 4, που θα συνδέσει το Άλσος Βεΐκου με το Γουδή, αντιμετωπίζει καθυστερήσεις που ξεπερνούν ήδη τον έναν χρόνο. Αν και επίσημα το χρονοδιάγραμμα παραμένει ως έχει, με ολοκλήρωση το 2029, αυτό το σενάριο μοιάζει πλέον μη ρεαλιστικό.

Η Γραμμή 4 αναμένεται να εξυπηρετεί συνολικά 420.000 κατοίκους και 192.000 θέσεις εργασίας, ενώ η επιβατική κίνηση εκτιμάται σε 50.000 άτομα κατά την πρωινή αιχμή. Ωστόσο, οι αρχικές εκτιμήσεις για τον εξυπηρετούμενο πληθυσμό έχουν αναθεωρηθεί προς τα κάτω. Σύμφωνα με την κυρία Αναστασάκη, οι πρώτες διερευνητικές μελέτες είχαν υπολογίσει υψηλότερους αριθμούς, αλλά τα δεδομένα άλλαξαν μετά την απογραφή του 2021, η οποία κατέδειξε στασιμότητα στον πληθυσμό. Ως αποτέλεσμα, η Ελληνικό Μετρό προσαρμόζει πλέον τις προβλέψεις της, λαμβάνοντας υπόψη πιο ήπιους ρυθμούς ανάπτυξης έως το 2030.

Η έλλειψη πόρων είναι κάτι παραπάνω από εμφανής στη λειτουργία των μέσων σταθερής τροχιάς της Αθήνας, δημιουργώντας σοβαρά προβλήματα στην εξυπηρέτηση του επιβατικού κοινού λόγω της ανεπαρκούς διαθεσιμότητας συρμών. Παρά την προσθήκη έξι νέων σταθμών στην επέκταση προς Πειραιά, η προμήθεια των 15 νέων συρμών που συζητείται εδώ και χρόνια δεν έχει προχωρήσει.

Σύμφωνα με τη Γενική Γραμματέα Μεταφορών, Λητώ Παληαρούτα, έχει εξασφαλιστεί χρηματοδότηση μόνο για 7 διρευματικούς συρμούς, αφήνοντας ακάλυπτες τις υπόλοιπες ανάγκες των Γραμμών 2 και 3, οι οποίες ήδη πιέζονται έντονα με δρομολόγια ανά 4 λεπτά κατά τις ώρες αιχμής.

Οι διρευματικοί συρμοί, ικανοί να λειτουργούν τόσο σε υπόγειο όσο και σε υπέργειο δίκτυο, είναι απαραίτητοι για την εξυπηρέτηση του Αεροδρομίου της Αθήνας. Σήμερα, υπάρχουν 7 τέτοιοι συρμοί στο δίκτυο, εκ των οποίων κυκλοφορούν μόνο 6, οι οποίοι λειτουργούν συνεχώς για περισσότερα από 25 χρόνια. Ωστόσο, όπως ξεκαθάρισε η κυρία Παληαρούτα, οι 7 νέοι συρμοί, ακόμα και αν η χρηματοδότηση είναι διασφαλισμένη, δε θα παραδοθούν πριν από το 2029-2030, καθώς απαιτούνται τουλάχιστον τρία χρόνια από την προκήρυξη του έργου μέχρι την προμήθειά τους.

Η ανάγκη για αυτούς τους συρμούς είναι άμεση, όχι μόνο λόγω της παλαιότητας του υφιστάμενου στόλου, αλλά και εξαιτίας της αυξημένης επιβατικής κίνησης του Αεροδρομίου, το οποίο εξυπηρετείται αυτή τη στιγμή με δρομολόγια ανά 36 λεπτά—aπόσταση χρόνου που δεν επαρκεί για να καλύψει τη ζήτηση.

Παράλληλα, ανησυχητικά σημάδια φθοράς παρατηρούνται και στο δίκτυο των Γραμμών 2 και 3, με τις εργασίες αντικατάστασης να καθυστερούν περαιτέρω. Όπως είχε αποκαλύψει το «Έθνος» τον Νοέμβριο, περίπου 5,5 χλμ. του δικτύου έπρεπε να είχαν αντικατασταθεί εδώ και τρία χρόνια, ενώ σημαντικές φθορές εντοπίστηκαν σε άλλα 22 χλμ. Για αυτόν τον λόγο, η ΣΤΑΣΥ είχε προκηρύξει διαγωνισμό για την αντικατάσταση 32 χλμ. σιδηροτροχιών—συγκεκριμένα, 21.582 μέτρα στη Γραμμή 2 και 10.494 μέτρα στη Γραμμή 3.

Ωστόσο, όπως έγινε γνωστό αυτήν την εβδομάδα, ο διαγωνισμός αξίας 8.038.871,40 ευρώ κηρύχθηκε άγονος, καθώς δεν υποβλήθηκε καμία προσφορά. Η απόφαση είναι να επαναπροκηρυχθεί, αλλά ακόμη και μετά την υπογραφή της σύμβασης, θα χρειαστούν περίπου δύο χρόνια για την ολοκλήρωση του έργου.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της Ελληνικό Μετρό, οι επόμενες επεκτάσεις των τριων γραμμών στην Αθήνα έχουν ως εξής:

Γραμμή 1

Οι προβλεπόμενες επεκτάσεις αφορούν τα τμήματα:

Κηφισιά – Κόμβος Βαρυμπόμπης, μήκους 3,5 χλμ.με δύο σταθμούς και

Θησείο – Κ.Π.Ι.Σ.Ν. Μήκους 5,5 χλμ. Με 4 σταθμούς και εκτιμώμενη επιβατική κίνηση περίπου 65.000.

Γραμμή 2

Εκτός του διαγωνισμού που βρίσκεται σε εξέλιξη και αφορά την επέκταση της γραμμής προς το Ιλιον με τρεις σταθμούς, στον σχεδιασμό έχει ενταχθεί πλέον και η περαιτέρω επέκταση μέχρι τις Αχαρνές (6 χλμ και άλλοι τρεις σταθμοί σε Καματερό, Ζεφύρι, Αχαρνές).

Στην αντίθετη κατεύθυνση, έχει μελετηθεί το Ελληνικό – Γλυφάδα μήκους 4,8 χλμ και εκτιμώμενης επιβατικής κίνησης 56.000 ατόμων.

Γραμμή 4

Η Γραμμή είναι υπο κατασκευή στο τμήμα Αλσος – Βείκου Γουδή μήκους 10,2 χλμ με 15 σταθμούς και εκτιμώμενη επιβατική κίνηση το 2030 29.178 άτομα. Αν και έχουν σημειωθεί σημαντικές καθυστερήσεις άνω του ενός έτους, δεν έχει αλλάξει επισήμως το χρονοδιάγραμμα του έργου που έχει τοποθετηθεί το 2029 με ανθρωπους κοντά στο έργο, πάντως να θεωρούν πιο ρεαλιστικό το σενάριο του 2030 το νωρίτερο.

Στις προβλεπόμενες επεκτάσεις περιλαμβάνεται το Γουδή – Μαρούσι μήκους 9,8 χλμ με 8 σταθμούς και επιβατική κίνηση 8.828 άτομα.

• Μαρούσι – Λυκόβρυση μήκους 3 χλμ με 2 σταθμούς.
• Άλσος Βεΐκου – Πευκάκια, μηκους 2,9 χλμ με 2 σταθμούς.
• Ευαγγελισμός – Άνω Ηλιούπολη μήκους 3,6 χλμ με 3 σταθμούς.

Αρχικά είχε μελετηθεί και η συμπλήρωση της γραμμής με το τμήμα Πευκάκια – Πετρούπολη μήκους 5,6 χλμ με 4 σταθμούς και επιβατική κίνηση περίπου 45.000 ατόμων.

Πότε έρχονται οι ανακαινισμένοι συρμοί του Ηλεκτρικού

Ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών επισκέφθηκε το εργοστάσιο της εταιρείας «NK trailers» στον Βόλο, όπου βρίσκεται σε εξέλιξη η αναβάθμιση του πρώτου από τους 14 συρμούς της Γραμμής 1 (ΗΣΑΠ). Οι συγκεκριμένοι συρμοί, με περισσότερα από 40 χρόνια λειτουργίας, θα εκσυγχρονιστούν ώστε να παραμείνουν σε χρήση για επιπλέον 25 χρόνια.

Ο Χρήστος Σταϊκούρας δήλωσε ότι στόχος είναι ο πρώτος αναβαθμισμένος συρμός να είναι έτοιμος έως τον Νοέμβριο, ενώ το σύνολο των 14 συρμών αναμένεται να τεθεί σε κυκλοφορία μέχρι το τέλος του 2026. Το έργο του εκσυγχρονισμού έχει αναλάβει η ισπανική εταιρεία CAF (Construcciones y Auxiliar de Ferrocarriles). Ωστόσο, το έργο έχει παρουσιάσει καθυστερήσεις, καθώς το αρχικό χρονοδιάγραμμα προέβλεπε την ολοκλήρωση του πρώτου συρμού εντός Ιανουαρίου.

«Είναι μία πολύ σημαντική παρέμβαση, η οποία, ήδη, έχει ξεκινήσει. Το πρότυπο βαγόνι είναι έτοιμο στην Ισπανία και εδώ κατασκευάζονται και ανασκευάζονται τα υπόλοιπα βαγόνια αυτού του συρμού. Στόχος να έχουμε τον πρώτο συρμό έτοιμο και λειτουργικό μέχρι τον Νοέμβριο και να μπορέσουμε, όπως έχουμε δεσμευτεί, μέχρι το τέλος του 2026, να έχουμε 14 νέους συρμούς στην Αθήνα, εκ των οποίων οι 8 ήταν εκτός λειτουργίας. Με αυτό τον τρόπο όχι μόνο θα βελτιώσουμε την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, αλλά ταυτόχρονα θα βελτιώσουμε και τα δρομολόγια, δηλαδή θα μειώσουμε τις χρονοαποστάσεις», δήλωσε ο κ. Σταϊκούρας.