Δευτέρα, 25 Οκτωβρίου 2021

Καύσωνας: Ποιοι πρέπει να προσέχουν την υπερβολική ζέστη - Τι σημαίνουν τα πρώιμα κύματα

Αλλάζει ο καιρός για πάντα...

26 Ιουνίου 2021 13:12
Καύσωνας: Ποιοι πρέπει να προσέχουν την υπερβολική ζέστη - Τι σημαίνουν τα πρώιμα κύματα
Από Ραφαήλ Αλαγάς

Η χώρα μας βρίσκεται σε κλοιό καύσωνα αυτές τις μέρες, με τους μετεωρολόγους να κάνουν λόγο για παρατεταμένη κατάσταση μέχρι το τέλος της επόμενης εβδομάδας, κάτι που ορισμένους μπορεί να επηρεάσει περισσότερο.

«Πρόσφατες μελέτες από την ομάδα του εργαστηρίου Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας FAME Lab και άλλων, μας έχουν δώσει την πληροφορία ότι οι άνθρωποι σε μεγάλη ηλικία, καθώς επίσης και οι γυναίκες είναι πιο ευαίσθητοι στη ζέστη. Σε άλλη μελέτη που αφορούσε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, έχει επίσης βρεθεί ότι αντέχουν λιγότερο στην αύξηση της θερμοκρασίας». Αυτά μεταξύ άλλων τονίζει στο Αθηναϊκό - Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η Ελένη Καρλιγκιώτου, ερευνήτρια, του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας FAME Laboratory, της Σχολής Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού - Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, μιλώντας για το πώς επιδρά ο καύσωνας τους ανθρώπους. Και εξηγεί:

«Οι άνθρωποι που είναι πιο ευαίσθητοι στην αύξηση της θερμοκρασίας του περιβάλλοντος επίσης σχετίζονται με τη φύση της εργασίας τους. Όπως είναι αναμενόμενο οι εξωτερικές χειρωνακτικές εργασίες σε θερινούς μήνες, ιδιαίτερα κατά τις μεσημβρινές ώρες αυξάνουν τον κίνδυνο ακόμη περισσότερο για τους ανθρώπους με παθήσεις όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, όσους είναι μεγαλύτερης ηλικίας αλλά και σε γυναίκες σύμφωνα με μελέτες όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω». Όσον αφορά τα μέτρα, η ίδια επισημαίνει, ότι μέτρα, όπως η καλύτερη ενυδάτωση, η παραμονή, όσο δυνατό σε σκιερό και δροσερό μέρος, η αποφυγή κουραστικής εργασίας ή άσκησης, ελαφρύς ρουχισμός ακόμη και η χρήση περισσότερων διαλειμμάτων όταν η εργασία είναι σε εξωτερικούς χώρους, έχουν προταθεί για την αντιμετώπιση της υψηλής θερμοκρασίας. Επιπρόσθετα, συνεχίζει, για ανθρώπους με προβλήματα υγείας γίνονται συστάσεις σχετικά με τη φαρμακευτική τους αγωγή και πιθανή ανάγκη τροποποίησης της δοσολογίας ή και διακοπής.

Βέβαια, διευκρινίζει η ερευνήτρια, στην καθημερινή πρακτική τους οι άνθρωποι τείνουν να μην ακολουθούν τις οδηγίες αυτές δείχνοντας ακόμη περσότερο την ανάγκη υπενθύμισης τους στο ευρύ κοινό, στους διάφορους εποπτικούς φορείς εργασίας και στους ασθενείς μέσα από τους θεράποντες ιατρούς. Η σωστή ενημέρωση για την αναγνώριση του πιθανού κινδύνου από τη ζέστη μπορεί να αποτρέψει πολλά συμβάντα θερμοπληξίας.

Συνοπτικά επομένως, καταλήγει, εάν αναγνωρίσουμε τις ατομικές ανάγκες του κάθε ανθρώπου μπορούμε να δώσουμε τις κατάλληλες οδηγίες, συμφώνα και με την καθημερινότητα του όπως είναι η φύση της εργασίας του τις ζεστές ημέρες αλλά και σε συνδυασμό με τον τρόπο ζωής του, την ηλικία, το φύλο και την κατάσταση της υγείας του. Έτσι μειώνουμε αρκετά την πιθανότητα ένας άνθρωπος να αντιμετωπίσει πρόβλημα στην υγεία του μια πολύ ζεστή μέρα ακολουθώντας και την μεθοδολογία της προσωποποιημένης ιατρικής παρέμβασης.

Όλο και πιο συχνοί οι πρώιμοι καύσωνες - Τι σημαίνει η εμφάνισή τους

Η Ελλάδα άρχισε να πλήττεται από το πρώτο κύμα παρατεταμένου καύσωνα αμέσως μετά το θερινό ηλιοστάσιο στις 21 Ιουνίου, που σηματοδότησε την «επίσημη» (αστρονομική) έναρξη του καλοκαιριού. Αν και οι καύσωνες δεν είναι ασυνήθιστοι στη χώρα μας, παραδοσιακά εμφανίζονται τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, με τον καιρό όμως να αλλάζει.

Οι καύσωνες του Ιουνίου, σύμφωνα με τους επιστήμονες του Ινστιτούτου Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΙΕΠΒΑ) του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (ΕΑΑ), είναι ιδιαίτερα ασυνήθιστοι - τουλάχιστον μέχρι πρόσφατα - και μπορούν να χαρακτηρισθούν ως ‘πρώιμοι'. Από το 2007 μέχρι σήμερα, σύμφωνα με τους ερευνητές, οι καύσωνες του Ιουνίου στην Ελλάδα επαναλαμβάνονται συχνότερα, όπως το 2010 (ο πιο πρώιμος καύσωνας, στις 15-18/6), το 2016, το 2017 και ο φετινός, γεγονός που δείχνει ότι οι ‘πρώιμοι' καύσωνες τείνουν να γίνουν πλέον ‘κανονικότητα'.

Όπως αναφέρουν σε σχετική ανάλυση τους στο περιοδικό «Κόσμος» του ΕΑΑ οι Δρ. Δήμητρα Φουντά (Διευθύντρια Ερευνών ΙΕΠΒΑ/ΕΑΑ), Δρ. Γιώργος Καταβούτας (επιστημονικός συνεργάτης ΙΕΠΒΑ/ΕΑΑ), Φραγκίσκος Πιέρρος (MSc ΙΕΠΒΑ/ΕΑΑ) και ο καθηγητής Ν.Μιχαλόπουλος (Διευθυντής του ΙΕΠΒΑ/ΕΑΑ), ανατρέχοντας στο ιστορικό κλιματικό αρχείο ΕΑΑ, περίπου έναν αιώνα πριν, κατά το διάστημα 19-23 Ιουνίου 1916, διάφορες περιοχές της χώρας και κυρίως η Στερεά Ελλάδα και η Πελοπόννησος βρέθηκαν αντιμέτωπες με ένα πρωτοφανές επεισόδιο καύσωνα, με τις θερμοκρασίες να φτάνουν μέχρι και τους 43 βαθμούς Κελσίου (Αθήνα, Λαμία, Λάρισα, Μεσολόγγι κ.α.), ακόμη και τους 45 (Καλαμάτα).

Το φαινόμενο υπήρξε πρωτοφανές για τη σφοδρότητά του, αλλά και για ότι εμφανίστηκε το μήνα Ιούνιο. Η θερμοκρασία των 43 βαθμών που σημειώθηκε στις 21/6/1916, αποτέλεσε το απόλυτο ρεκόρ μέγιστης θερμοκρασίας στον κλιματικό σταθμό του ΕΑΑ στο Θησείο για περίπου ένα αιώνα, όταν καταρρίφθηκε κατά τη διάρκεια του ισχυρού καύσωνα που έπληξε τα Βαλκάνια τον Ιούνιο του 2007. Ο σταθμός του Θησείου κατέγραψε 44,8 βαθμούς στις 26/6/2007, θερμοκρασία που αποτελεί πλέον το ρεκόρ όλων των εποχών στο συγκεκριμένο σταθμό (τουλάχιστον από τα τέλη του 19ου αιώνα που υπάρχουν σχετικές καταγραφές).

Οι μεταβολές στην εποχικότητα των καυσώνων, συγκεκριμένα η πρόωρη έναρξη και η καθυστερημένη λήξη της εποχής τους, έχουν παρατηρηθεί σε διάφορες περιοχές του πλανήτη. Επιδημιολογικές έρευνες δείχνουν ότι οι πρόωροι καύσωνες συσχετίζονται με μεγαλύτερα ποσοστά θνησιμότητας/νοσηρότητας, κυρίως λόγω της έλλειψης εγκλιματισμού του πληθυσμού.

Επίσης, οι όψιμοι καύσωνες προς το τέλος του καλοκαιριού αυξάνουν τον κίνδυνο πρόκλησης δασικών πυρκαγιών, λόγω της παρατεταμένης ξηρασίας που έχει προηγηθεί. Πρόσφατη μελέτη ερευνητών του ΕΑΑ έδειξε σταδιακή αύξηση της διάρκειας της εποχής των καυσώνων στην Αθήνα από τις αρχές του 20ου αιώνα μέχρι σήμερα, με ρυθμό 3-5 ημερών/δεκαετία, ανάλογα με τους διαφορετικούς δείκτες (ορισμούς καυσώνων) που χρησιμοποιήθηκαν.

Σε πολλές χώρες οι καύσωνες θεωρούνται ως τα πλέον καταστροφικά φυσικά φαινόμενα, όσον αφορά στις επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία, τα οικοσυστήματα και το περιβάλλον. Οι μελλοντικές εκτιμήσεις από τα κλιματικά μοντέλα δεν είναι ιδιαίτερα ευοίωνες, καθώς προβλέπουν περαιτέρω αύξηση στη συχνότητα, στη διάρκεια και στην ένταση των καυσώνων στο πλαίσιο της παγκόσμιας θέρμανσης, με την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου (συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας) να συγκαταλέγεται ανάμεσα στις πλέον ευαίσθητες περιοχές του πλανήτη στο μελλοντικό θερμικό κίνδυνο.

 

Ελλάδα

Ροή ειδήσεων

Share