Λιποίδημα: Μια συχνά παρερμηνευμένη πάθηση που αφορά σχεδόν αποκλειστικά γυναίκες
Τι είναι το λιποίδημα, πώς επηρεάζει τις γυναίκες και ποιες λύσεις υπάρχουν;
Πόνος στα πόδια, ανεξήγητο πρήξιμο, μελανιές χωρίς εμφανή αιτία και μια εικόνα σώματος που δείχνει «δυσανάλογη», ακόμα κι αν η διατροφή και η άσκηση είναι μέρος της καθημερινότητας. Αν αυτά τα συμπτώματα σας φαίνονται γνώριμα, είναι πιθανό να αντιμετωπίζετε μια πάθηση που συχνά δεν αναγνωρίζεται άμεσα: το λιποίδημα.
Για να κατανοήσουμε καλύτερα τι είναι το λιποίδημα, πώς επηρεάζει τις γυναίκες και ποιες λύσεις υπάρχουν σήμερα, συναντήσαμε την Πλαστικό Χειρουργό κα Ξένη Δελβινιώτη. Με πολυετή εμπειρία και εξειδίκευση στην αισθητική και επανορθωτική χειρουργική, η κα Δελβινιώτη μοιράζεται μαζί μας πολύτιμες πληροφορίες για τη διάγνωση, τα στάδια και τις θεραπευτικές επιλογές αυτής της συχνά παρερμηνευμένης πάθησης.
Τι είναι το λιποίδημα και ποια είναι η χαρακτηριστική του εικόνα;
Το λιποίδημα είναι μια χρόνια και παθολογική διαταραχή κατανομής λίπους, που επηρεάζει σχεδόν αποκλειστικά γυναίκες. Χαρακτηρίζεται από συμμετρική αύξηση του όγκου κυρίως στα κάτω άκρα — και σε κάποιες περιπτώσεις και στους βραχίονες — συνοδευόμενη από πόνο κατά το άγγισμα και την άσκηση πίεσης καθώς και τάση για μώλωπες στις προσβεβλημένες περιοχές.
Η αιτία του λιποιδήματος δεν έχει ακόμη διευκρινιστεί πλήρως, όμως φαίνεται να σχετίζεται με ορμονικούς παράγοντες (όπως η εφηβεία, η εγκυμοσύνη και η εμμηνόπαυση), καθώς και με κληρονομική προδιάθεση. Αυτό που είναι σημαντικό να τονιστεί είναι ότι το λιποίδημα είναι ανθεκτικό στη δίαιτα, δηλαδή ο λιπώδης ιστός δεν μειώνεται από τη μειωμένη πρόσληψη θερμίδων.
VIRAL
Η νόσος διακρίνεται σε τρία στάδια για να περιγράψει τη δομή του ιστού και την υφή του δέρματος. Ο βαθμός βαρύτητας ταξινομείται με βάση την ορατή επιφάνεια του δέρματος και το εύρημα ψηλάφησης. Αν και η επιφάνεια του δέρματος εξακολουθεί να φαίνεται πολύ λεία στο πρώτο στάδιο, οι πάσχοντες μπορεί ήδη να υποφέρουν από τεράστιο πόνο στα άκρα, γεγονός που καθιστά αδύνατη τη βάδιση και την ορθοστασία για μεγάλες περιόδους. Επομένως, η σοβαρότητα του πόνου δεν λαμβάνεται αρχικά υπόψη.
Ποια είναι τα συμπτώματα του λιποιδήματος και πώς αντιμετωπίζεται;
Τα βασικά συμπτώματα του λιποιδήματος περιλαμβάνουν πόνο στα κάτω άκρα, αίσθημα βάρους ή τάσης, εύκολους μώλωπες χωρίς εμφανή αιτία, αλλά και συμμετρική διόγκωση των ποδιών ή/και των βραχιόνων. Συχνά οι ασθενείς περιγράφουν ευαισθησία στην αφή ή πίεση, ακόμη και δυσκολία στη βάδιση ή την πολύωρη ορθοστασία. Ωστόσο, πέρα από τα σωματικά συμπτώματα, ιδιαίτερα σημαντική είναι και η ψυχολογική επιβάρυνση με πολλές γυναίκες να αισθάνονται στιγματισμένες και να υποφέρουν από την εμφάνιση τους.
Η σχέση μεταξύ της παχυσαρκίας και του λιποιδήματος δεν είναι ακόμη πλήρως κατανοητή, αλλά οι ασθενείς με λιποίδημα υποφέρουν από παχυσαρκία με αυξημένη συχνότητα. Επομένως, ο έλεγχος του βάρους πρέπει να είναι πάντα βασικός πυλώνας της θεραπείας. Συχνά συνυπάρχουν διαταραχές του λεμφικού ή και του φλεβικού δικτύου, οπότε απαιτείται λεπτομερής αγγειολογικός έλεγχος πριν την εφαρμογή της όποιας θεραπείας. Ενώ η κατάσταση του δέρματος και του ιστού θεωρείται ότι καθορίζει το στάδιο της νόσου, οι πληγείσες περιοχές του σώματος έρχονται στο προσκήνιο κατά την ταξινόμηση των τεσσάρων τύπων.
Ποιοι είναι οι τύποι του λιποιδήματος;
Το λιποίδημα διακρίνεται σε τέσσερις βασικούς τύπους, ανάλογα με τις περιοχές του σώματος που προσβάλλει. Στον τύπο 1, η συσσώρευση λίπους εντοπίζεται κυρίως στους γλουτούς και στους γοφούς, δημιουργώντας την εικόνα των λεγόμενων saddlebags. Στον τύπο 2, το λίπος επεκτείνεται μέχρι τα γόνατα, συσσωρεύεται ιδιαίτερα στο εσωτερικό τους και επηρεάζει τη συμμετρία των άκρων. Ο τύπος 3 χαρακτηρίζεται από κατανομή λίπους από τους γοφούς έως και τους αστραγάλους, ενώ στον τύπο 4, η πάθηση επηρεάζει πλέον και τους βραχίονες — ωστόσο, οι καρποί παραμένουν ανεπηρέαστοι.
Πώς αντιμετωπίζεται το λιποίδημα;
Μια αιτιολογική θεραπεία για την αντιμετώπιση της αιτίας της νόσου δεν είναι ακόμη γνωστή. Η συντηρητική – μη χειρουργική – θεραπεία του λιποιδήματος περιλαμβάνει τη λεμφική παροχέτευση, θεραπεία συμπίεσης με ειδικά κατασκευασμένα ρούχα συμπίεσης επίπεδης πλέξης (κατηγορίες συμπίεσης II-III), φυσιοθεραπεία ή θεραπεία άσκησης, ψυχοκοινωνική θεραπεία, διατροφικές συμβουλές και διαχείριση βάρους καθώς και εκπαίδευση στην αυτοδιαχείριση. Ο στόχος αυτής της θεραπείας είναι να μειώσει τα συμπτώματα και να αποτρέψει τις μετέπειτα επιπτώσεις της νόσου. Εάν η συντηρητική θεραπεία δεν μπορεί να ανακουφίσει επαρκώς τα συμπτώματα, μπορεί να εξεταστεί το ενδεχόμενο της χειρουργικής επέμβασης.
Τι πρέπει να γνωρίζει μια ασθενής πριν υποβληθεί σε λιποαναρρόφηση για λιποίδημα;
Υπάρχουν ορισμένες σημαντικές προφυλάξεις που πρέπει να ληφθούν πριν την επέμβαση. Για παράδειγμα, δεν πρέπει να λαμβάνονται παυσίπονα που περιέχουν ακετυλοσαλικυλικό οξύ, όπως η ασπιρίνη, τουλάχιστον 14 ημέρες πριν, καθώς αυξάνουν τον κίνδυνο αιμορραγίας. Επίσης, συνιστούμε μείωση της κατανάλωσης νικοτίνης και αλκοόλ στο ελάχιστο, καθώς μπορεί να επηρεάσουν την επούλωση.
Είναι εξίσου σημαντικό να μας ενημερώσει η ασθενής για τυχόν φάρμακα που λαμβάνει τακτικά, καθώς και για τυχόν αλλεργίες ή υποκείμενα νοσήματα. Η επέμβαση γίνεται συνήθως υπό γενική αναισθησία, καθώς πρόκειται για μεγάλους όγκους λίπους που πρέπει να αφαιρεθούν. Η επέμβαση πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια σύντομης νοσηλείας για βέλτιστη μετεγχειρητική παρακολούθηση.
Πώς ακριβώς γίνεται η επέμβαση της λιποαναρρόφησης σε περιπτώσεις λιποιδήματος;
Στην περίπτωση του λιποιδήματος, η λιποαναρρόφηση έχει στόχο να αφαιρεθεί όσο το δυνατόν περισσότερος λιπώδης ιστός, ώστε να μειωθούν τα συμπτώματα και να προληφθούν δευτερογενείς επιπτώσεις. Για να έχουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα, η αναρρόφηση γίνεται κατά μήκος ολόκληρου του προσβεβλημένου άκρου — από τον αστράγαλο ως το ισχίο, ή από τον καρπό ως τον ώμο, αν πρόκειται για τα άνω άκρα.
Πριν ξεκινήσει η διαδικασία, ο λιπώδης ιστός εγχύεται με ένα ειδικό διάλυμα (tumescent) που διευκολύνει την αποκόλλησή του από τον συνδετικό ιστό και επιτρέπει την αφαίρεση με ασφάλεια. Με αυτόν τον τρόπο, προστατεύονται σε μεγάλο βαθμό τα νεύρα, τα αγγεία και τα λεμφαγγεία, περιορίζοντας τον τραυματισμό.
Η διάρκεια κάθε επέμβασης είναι περίπου δύο ώρες, όμως επειδή οι περιοχές είναι εκτεταμένες, συχνά απαιτούνται περισσότερες από μία παρεμβάσεις, με διάστημα αρκετών εβδομάδων μεταξύ τους. Ανάλογα με την περίπτωση, μπορούν να αφαιρεθούν 4 έως 8 λίτρα λίπους ανά επέμβαση — περίπου 8% του σωματικού βάρους. Για την πρόληψη θρομβώσεων στην περίοδο ανάρρωσης, είναι σημαντικό να ακολουθείται θρομβοπροφύλαξη μέχρι την πλήρη αποκατάσταση της κινητικότητας του ασθενούς.
Τι πρέπει να γνωρίζει μια ασθενής για την περίοδο μετά τη λιποαναρρόφηση;
Για τις πρώτες έξι εβδομάδες, η ασθενής θα πρέπει να φοράει ειδικά ρούχα συμπίεσης. Παράλληλα, συνιστούμε λεμφικό μασάζ, το οποίο προσφέρει μεγάλη ανακούφιση, ιδιαίτερα τις πρώτες ημέρες μετά την επέμβαση. Το πρήξιμο, ο πόνος και οι μώλωπες είναι απόλυτα φυσιολογικά και συνήθως υποχωρούν μέσα σε περίπου τρεις μήνες. Την επόμενη ημέρα της επέμβασης, η ασθενής μπορεί να κάνει ντους με καθαρό νερό, ακολουθώντας τις οδηγίες του γιατρού.
Η ήπια κινητοποίηση και η άσκηση, σε σταδιακή μορφή, βοηθούν στην πρόληψη της θρόμβωσης και στη βελτίωση της λεμφικής κυκλοφορίας — ωστόσο, η επιστροφή στον αθλητισμό θα πρέπει να γίνει σταδιακά, ανάλογα με την έκταση της λιποαναρρόφησης. Τέλος, επειδή η επέμβαση αφαιρεί μόνιμα λιποκύτταρα, οι ενεργειακές απαιτήσεις του σώματος μειώνονται. Γι’ αυτό και είναι σημαντικό να υπάρξει προσαρμογή στη διατροφή.
INFO
Η κ. Ξένη Δελβινιώτη είναι Πλαστικός Χειρουργός, απόφοιτη της Ιατρικής Σχολής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και της Στρατιωτικής Σχολής Αξιωματικών Σωμάτων (ΣΣΑΣ). Ξεκίνησε την ειδικότητά της στο 401 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αθηνών και την ολοκλήρωσε σε εξειδικευμένα κέντρα της Γερμανίας, όπου εκπαιδεύτηκε σε αξιόλογα νοσοκομεία με υψηλά πρότυπα αισθητικής και επανορθωτικής χειρουργικής. Με προσήλωση στη φυσικότητα και στην εξατομικευμένη προσέγγιση, στόχος της είναι να προσφέρει ολοκληρωμένες λύσεις — χειρουργικές και μη επεμβατικές — που αναδεικνύουν τον καλύτερο εαυτό κάθε ασθενούς, με σεβασμό στην έννοια της διαχρονικής, φυσικής ομορφιάς.
Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφθείτε την ιστοσελίδα https://vpanaplasis.gr ή καλέστε στο 2107752391.