ΝΕΟΝ: Νόστιμη… αναγέννηση στην Ομόνοια!

Η ζωή μιας πόλης… η ιστορία μιας πλατείας… μέσα από ένα εμβληματικό κτίριο. Αν οι πλατείες αντικατοπτρίζουν την ιστορία, την κοινωνική και οικονομική πραγματικότητα μιας πόλης, τότε η πλατεία Ομονοίας αποτέλεσε για χρόνια την πιο πιστή, την πιο ζωντανή εικόνα της Αθήνας. Χτισμένη το 1846, στα χρόνια που πέρασαν, άλλαξε πολλές φορές σχήμα και μορφή, όπως η ίδια η πόλη.

Τέλη 19ου – αρχές 20ου αιώνα
Η Ομόνοια θύμιζε αληθινό δάσος με πανέμορφους φοίνικες… Μια μαρμάρινη εξέδρα στήθηκε στο κέντρο για να παίζει κάθε Κυριακή η μπάντα και οι Αθηναίοι να απολαμβάνουν τον περίπατό τους … Περιμετρικά της πλατείας υπήρχαν εντυπωσιακά νεοκλασικά κτίρια, που στέγαζαν περίφημα ξενοδοχεία της εποχής: Μπάγκειον, Μέγας Αλέξανδρος, Carlton. Εκείνη η Αθήνα με τις αρχαιότητες και τη γραφικότητά της ήταν ένας σημαντικός ταξιδιωτικός προορισμός για τους αστούς ταξιδιώτες εκείνης της εποχής.  Στο ισόγειο αυτών των ξενοδοχείων λειτουργούσαν πολυτελή καφέ- ζαχαροπλαστεία, όπου κοσμικοί Αθηναίοι απολάμβαναν τον καφέ και το γλυκό τους. Το καφενείο του ΝΕΟΝ ξεκίνησε να λειτουργεί στην πλατεία της Ομόνοιας το 1920 και από τότε έγινε ένα από τα εμβληματικά στοιχεία της περιοχής. Ιδρύθηκε από τους Περικλή Γκόσιο και Γιάννη Δούκα και στεγάστηκε στο ισόγειο του ξενοδοχείου Carlton. Αρχικά ονομάστηκε «ΝΕΟΝ ΒΥΖΑΝΤΙΟΝ» όμως μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή καθιερώθηκε ως ΝΕΟΝ, προφανώς για να μη θυμίζει στους Αθηναίους την πρόσφατη εθνική περιπέτεια.

VIRAL

Θρίλερ στο Ιόνιο με τον 66χρονο Ισπανό: Η σύζυγός του αρνείται να φύγει από την Πύλο – «Θα μείνω μέχρι να βρεθεί»

Φρίκη στη Νέα Σμύρνη: Είχε αλλάξει τις κλειδαριές η 45χρονη – Ανατριχιάζει αυτό που την ανάγκασε να κάνει πριν τη δολοφονήσει

Συντάξεις, στέγη και φόροι: Τα 4 κρίσιμα μέτρα που κλειδώνει ο πρωθυπουργός για τη ΔΕΘ

Δεκαετία ‘30
Η Ομόνοια αλλάζει μορφή, καθώς γίνεται η αφετηρία του ηλεκτρικού σιδηρόδρομου, Πειραιάς- Κηφισιά. Αποκτά σχήμα κυκλικό και περιμετρικά τοποθετούνται 9 αγάλματα, οι 9 Μούσες. Η πλατεία πλημμυρίζει από αρώματα καθώς φιλοξενεί τα περίπτερα των ανθοπωλών. Την περίοδο του Μεσοπολέμου, το ΝΕΟΝ αποτελεί σημείο αναφοράς διανοούμενων, ανθρώπων του θεάτρου, κοσμικών Αθηναίων και όχι μόνο. Μια αληθινή μικρογραφία της ανθρωπογεωγραφίας της πόλης. Τα καφενεία της εποχής, όπως και το ΝΕΟΝ, αποτέλεσαν «χώρο ζυμώσεων, αναζητήσεων και διαμόρφωσης πνευματικών συζητήσεων», όπως επισημαίνει ο ερευνητής και καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών Γιάννης Παπακώστας στο βιβλίο του «Φιλολογικά Σαλόνια και Καφενεία της Αθήνας». Αρώματα εκλεκτού καφέ αλλά και μπακλαβά, γαλακτομπούρεκου, μυρωδάτου ρυζόγαλου και φίνας δροσερής κρέμας. Και ενώ σε ένα τραπέζι μπορούσες να δεις τον Ναπολέοντα Λαπαθιώτη να συγγράφει, στο διπλανό, μια παρέα θαμώνων επιδιδόταν σε ολοήμερους αγώνες σκακιού. Το ΝΕΟΝ χαρακτηρίστηκε ως «το λίκνον του νεοελληνικού ζατρικίου», καθώς εδώ οι μανιώδεις σκακιστές ξεκίνησαν να παίζουν σκάκι.  Στα μέσα της δεκαετίας του ’30 μαρτυρείται το εξής επεισόδιο με τον αντιεισαγγελέα Μίμη Παπαντωνίου όπου προϊστάμενός του τον επέπληξε για τις επιδόσεις του στο σκάκι : « Τι είναι αυτά τα πράγματα; Σοβαρός άνθρωπος εσύ, δικαστικός λειτουργός και να παιδιαρίζεις με αυτά τα ξυλαράκια! Απαιτώ να σταματήσει πάραυτα αυτός διασυρμός του Δικαστικού Σώματος!». Όλα αυτά μέσα στο ιστορικό ΝΕΟΝ!

Δεκαετίες ’50- ‘60
Από το 1950 και μετά η Ομόνοια αποκτά σιγά σιγά τη σημερινή μορφή της. Πολυόροφα κτίρια υψώνονται γύρω, στη θέση πολλών νεοκλασικών. Μεγάλα εμπορικά καταστήματα δεσπόζουν στην περιοχή. Κι όσο η Αθήνα αποκτά όλο και περισσότερο τη μορφή σύγχρονης μεγαλούπολης, η Ομόνοια γίνεται ο εμπορικός και συγκοινωνιακός της κόμβος. Οι περίφημοι πίδακες του σιντριβανιού ξεπηδάνε σε όλες τις τουριστικές καρτ ποστάλ της εποχής, σήμα κατατεθέν της κοινωνικής και οικονομικής εκτίναξης. Το ΝΕΟΝ πρωταγωνιστεί και πάλι στην πολύβουη ζωή της περιοχής, συγκεντρώνοντας πλήθος ετερόκλητων θαμώνων. Διανοούμενοι, όπως ο Ρίτσος και ο Τσαρούχης, πίνουν τον καφέ τους πλάι πλάι με τον «επαρχιώτη στην Ομόνοια», τις κυρίες που βγήκαν για ψώνια στο ΜΙΝΙΟΝ, τους δικηγόρους μετά το Εφετείο (τότε στεγαζόταν στο Αρσάκειο Μέγαρο, στην Πανεπιστημίου), τους φιλάθλους, πριν τον αγώνα της Κυριακής, (οι Παναθηναϊκοί μάλιστα αργότερα, όταν η ομάδα τους έπαιρνε Κύπελλο ή Πρωτάθλημα, έπεφταν στο σιντριβάνι), τους ανθρώπους του μόχθου, που ανηφόριζαν από τις εργατικές συνοικίες του Ψυρρή και του Μεταξουργείου. Εκείνες τις δεκαετίες, το ΝΕΟΝ αποτελεί σημείο αναφοράς για τη ζωή της πρωτεύουσας. Ο Τσαρούχης μάλιστα έχει απαθανατίσει το ΝΕΟΝ σε δυο ελαιογραφίες του, που βρίσκονται σήμερα στην Εθνική Πινακοθήκη της Αθήνας: «Το καφενείο Νέον – ημέρα» (1956-66) και «Το καφενείο Νέον – βράδυ» (1965-66). Το ΝΕΟΝ, μαζί με το άλλο ιστορικό καφενείο ΠΑΡΘΕΝΩΝ, που πλέον δεν υπάρχει, αποτελούσαν, εκτός των άλλων, τα περίφημα «καφενεία της μαστοριάς». Έξω, στο πεζοδρόμιό του, στις 6 το πρωί, συγκεντρώνονταν, μαρμαράδες, σοβατζήδες, περιμένοντας να βγουν οι εργολάβοι από το ΝΕΟΝ, να τους πάνε στη δουλειά.

Δεκαετία ’90-…
Από τη δεκαετία του ’90 και μετά η πλατεία σταδιακά υποβαθμίζεται.
Στις μέρες μας η Ομόνοια και μαζί το κτίριο του ΝΕΟΝ αντικατοπτρίζουν θλιβερά την αισθητική, οικονομική και κοινωνική παρακμή του κέντρου της Αθήνας. Τελικά, αν η ιστορία μιας πόλης περνά μέσα από τις πλατείες της, η ιστορία της Αθήνας, εδώ και έναν αιώνα, περνά ολοζώντανη μπροστά μας, μέσα από τα επιβλητικά παράθυρα του ΝΕΟΝ στην Ομόνοια. Την ιστορία αυτού του κτιρίου, αυτής της πλατείας και τελικά αυτής της πόλης φιλοδοξεί να ζωντανέψει και πάλι το νέο κατάστημα ΒΕΝΕΤΗ 1948.

ΓΙΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΝΕΑ ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΕΔΩ