Βόρεια Κορέα: Οδοιπορικό στην πιο παράξενη χώρα της Γης (PHOTOS)
Ταξιδεύουμε σε ένα από τα πιο απομονωμένα κράτη της Γης που διαθέτει δικό του «ημερολόγιο», λατρεύει σαν θεούς τους ηγέτες Κιμ, ελέγχει μία προς μία κάθε κοινωνική συναναστροφή και κρύβει την καταπιεσμένη μελαγχολία του στα προάστια της πρωτεύουσας.
Είχαν περάσει πέντε χρόνια από τις πρωτοφανείς σκηνές ομαδικού θρήνου, διάρκειας εβδομάδων, για την απώλεια του δεύτερου ηγέτη της χώρας Κιμ Γιονγκ Ιλ. Ηταν τότε το έτος 100 σύμφωνα με το ημερολόγιο Juche, το οποίο θεσπίστηκε με βάση τη γέννηση του πατέρα του και πρώτου ηγέτη της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Κορέας, του αρχιστράτηγου Κιμ Ιλ Σουνγκ (1912 – έτος Juche 1).
Το αεροδρόμιο της Πιονγιάνγκ, σκοτεινό και χαμηλοτάβανο, χωρίς καμιά υποδομή υποδοχής επισκεπτών. Τι να τις κάνεις άλλωστε τις υποδομές όταν οι επισκέπτες είναι ελάχιστοι. Πτήσεις στην Πιονγιάνγκ πραγματοποιούνται μόνο από το Πεκίνο και ο αριθμός των ξένων επισκεπτών περιορίζεται διά νόμου σε κάποιες εκατοντάδες κάθε χρόνο.
Αεροδρόμιο σιωπηλό, χωρίς καταστήματα, χωρίς καν ιμάντες παραλαβής αποσκευών, γεμάτο όμως με αστυνομικούς και στρατιωτικούς που ενεργοποιούνται τάχιστα με την άφιξη του αεροσκάφους. Εξετάζουν ενδελεχώς τις αποσκευές ψάχνοντας για πονηρές ηλεκτρονικές συσκευές (GPS) και βιβλία, ειδικά θρησκευτικού περιεχομένου, καθώς ο προσηλυτισμός στη Βόρεια Κορέα θεωρείται βαρύτατο ατόπημα. Δύο νέα παιδιά, οι ξεναγοί μας, γελαστοί και εξυπηρετικοί, με άψογα αγγλικά, θα μετατραπούν σε σκιά μας στη διάρκεια της τετραήμερης παραμονής μας στη μυστηριώδη χώρα, που παρεμπιπτόντως δεν πρέπει ποτέ να αποκαλέσουμε «Βόρεια Κορέα» αλλά «Λαοκρατική Δημοκρατία της Κορέας» ή απλά «Κορέα».
VIRAL
Μας εξηγούν ότι το πρόγραμμα που έχει προσχεδιαστεί και προπληρωθεί θα ακολουθηθεί κατά γράμμα, τονίζοντας ότι δεν μπορούμε να λοξοδρομήσουμε ούτε πέντε μέτρα. Ειδική μνεία γίνεται και για θέματα φωτογράφησης. Δεν φωτογραφίζουμε ένστολους (πράγμα ανέφικτο αφού οι ένστολοι φτάνουν το 60% του πληθυσμού), στρατιωτικούς χώρους, ημιτελείς κατασκευές και οτιδήποτε ασχημαίνει το κάδρο. Τα αγάλματα δεν επιτρέπεται να απαθανατιστούν από πίσω η κομμένα…
Φωτογραφία: Α.Δ.
Τίποτα τελικά δεν μπορεί να απαθανατιστεί χωρίς το δικό τους OK. Δεν άργησα να καταλάβω ότι από τους δύο ξεναγούς, η κοπέλα ήταν του Κόμματος με βασική αποστολή να επιβλέπει τον πραγματικό ξεναγό. Πρώτη στάση στο Μνημείο του Πολέμου, ο οποίος διήρκεσε από το 1950 έως το 1953 και είχε ως συνέπεια τον διαχωρισμό της Κορέας και την εμπόλεμη κατάσταση που επικρατεί μέχρι σήμερα. Εχει μείνει στην ιστορία με τον τίτλο «Ο Ξεχασμένος Πόλεμος», καθώς «χώρεσε» χρονολογικά μεταξύ του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και του Πολέμου του Βιετνάμ ενώ κατέληξε με εκατόμβες νεκρών ένθεν και ένθεν.
Ο Πόλεμος της Κορέας ξεκίνησε τον Ιούνιο του 1950 και τερματίστηκε με συνθήκη τον Ιούλιο του 1953 μεταξύ των δύο κρατών της προσωρινά διαιρεμένης μεταπολεμικής Κορέας, που προέκυψαν από την απελευθέρωση της χερσονήσου από την Ιαπωνία. Η Διάσκεψη της Γιάλτας (1945) σημάδεψε την ιστορία της χερσονήσου. Σοβιετική Ενωση και Ηνωμένες Πολιτείες ως σύμμαχοι και νικητές του Μεγάλου Πολέμου ανέλαβαν τις τύχες της Κορέας.
Η χερσόνησος χωρίστηκε στον 38ο παράλληλο και δημιουργήθηκαν δύο κράτη που είχαν ως στόχο την επανένωση της χώρας αλλά σύμφωνα με τα δικά τους πρότυπα: Η Λαoκρατική Δημοκρατία της Κορέας ή Βόρεια Κορέα με ηγέτη τον κομμουνιστή Κιμ Ιλ Σουνγκ και η Δημοκρατία της Κορέας ή Νότια Κορέα με επικεφαλής τον αντικομμουνιστή Σίνγκμαν Ρι. Η ξαφνική εισβολή της Βόρειας Κορέας βρήκε απροετοίμαστη την άλλη πλευρά και προκάλεσε τη βίαιη υποχώρηση των νοτιοκορεατικών και αμερικανικών στρατευμάτων. Η κατάσταση άλλαξε άρδην ύστερα από απόβαση των Αμερικανών στα μετόπισθεν του 38ου παραλλήλου.
Η απόβαση στο Ιντσόν είχε ως επακόλουθο όχι μόνο την ανακατάληψη των εδαφών αλλά και την προώθηση μέχρι τα κινεζικά σύνορα. Στη συνέχεια ακολούθησε κινεζική εμπλοκή και συμμετοχή στην αντεπίθεση, το αποτέλεσμα της οποίας ήταν η εκ νέου απώθηση Αμερικανών και συμμαχικών στρατευμάτων ξανά στον 38ο παράλληλο. Τι είχαμε, τι χάσαμε δηλαδή…
Η διαμάχη έλαβε τέλος με συνθήκη, ύστερα από τρία χρόνια και 33 μέρες, στο ίδιο σημείο από το οποίο είχε ξεκινήσει.
Προσκύνημα και ανάβαση στο νεκροταφείο των ηρώων
Το ξενοδοχείο αξιοπρεπές, χωρίς τίποτα, βέβαια, από τις υποδομές ενός σύγχρονου ξενοδοχείου (ούτε λόγος για τηλέφωνο και wifi – η χώρα διαθέτει το δικό της δίκτυο, απομονωμένο από τον διεθνή ιστό), γεμάτο όμως με επαναστατικές αφίσες και πορτρέτα των ηγετών. Οι δύο ξεναγοί φυσικά και θα διανυκτερεύσουν εδώ. Το ασφυκτικό zone press δεν σταματάει ποτέ.
Η επομένη είναι η μεγάλη μέρα… Είναι τα γενέθλια του Μεγάλου Ηγέτη και Πατέρα, Κιμ Ιλ Σουνγκ, που συνεχίζουν να γιορτάζονται μεγαλοπρεπώς παρά το γεγονός ότι ο γεννήτορας της χώρας αποδήμησε εις Κύριον το 1994… Μετά τον ξαφνικό θάνατό του οι εκδηλώσεις προσωπολατρίας εντάθηκαν ακόμα περισσότερο. Οι αλλοδαπές αντιπροσωπείες (έτσι ονομάζονται τα γκρουπ των τουριστών) είναι περίπου υποχρεωμένες να αποδώσουν φόρο τιμής στην ταριχευμένη σορό που φυλάσσεται στο φαραωνικό μαυσωλείο Kumsusan Palace of the Sun. Ο ενδυματολογικός κώδικας επιτάσσει οι άντρες να φορούν γραβάτα και οι γυναίκες να μη φορούν αθλητικά και τζιν.
Στηθήκαμε στην ουρά… Είδαμε υψηλόβαθμους αξιωματικούς και καλοντυμένους πολιτικούς να εισέρχονται στο μνημειώδες κτίριο. Χιλιάδες ήταν και οι απλοί πολίτες που φορώντας τα καλά τους περίμεναν υπομονετικά για να αποτίσουν φόρο τιμής στον Μεγάλο Ηγέτη, που μεταξύ άλλων είναι και θρησκευτικό σύμβολο. Ηρθε και η σειρά μας… Σε ρυθμό παρελάσεως φτάσαμε στην είσοδο του παλατιού και «ταξιδέψαμε» υπομονετικά περί τα 15 λεπτά πάνω σε κυλιόμενο διάδρομο.
Στο κατώφλι της αίθουσας όπου φυλάσσεται η ταριχευμένη σορός μάς έγινε ιδιαίτερο μάθημα για το πώς ακριβώς θα κάνουμε την προσκύνηση. Στοίχιση ανά τετράδες, βάδισμα αργό, τρεις στάσεις με τρεις βαθιές υποκλίσεις σε συγκεκριμένα σημεία… Δοθείσης της ευκαιρίας προσκυνήσαμε και τον γιο και διάδοχό του, Κιμ Γιονγκ Ιλ, που «αναπαύεται» σε κοντινή αίθουσα, ενώ σε μια σειρά αιθουσών ολόγυρα βρίσκονταν αντικείμενα της οικογένειας -από μετάλλια μέχρι αγαπημένα αυτοκίνητα και από προσωπικά τρένα μέχρι πλοία που τραβήχτηκαν στη στεριά για να εκτίθενται κοντά στις σορούς.
Το απόγευμα το πρόγραμμα προβλέπει ανάβαση στο νεκροταφείο των ηρώων (Revolutionary Martyrs Cemetery). Πρόκειται για έναν λόφο με αμέτρητους ανδριάντες πολεμιστών. Οσο ανεβαίνεις τον λόφο τόσο οι αξιωματικοί γίνονται και πιο υψηλόβαθμοι, με την κορυφή να καταλαμβάνεται από την ηρωίδα γυναίκα του Κιμ Ιλ Σουνγκ. Τελικά το οτιδήποτε στην πόλη σχετίζεται με τους Κιμ. ‘Η το σκέφτηκαν, ή το σχεδίασαν, ή το εγκαινίασαν, ή πέρασαν κάποια περίοδο της ζωής τους, ή γεννήθηκαν, ή άφησαν την τελευταία τους πνοή…
Η ορχιδέα του μεγάλου ηγέτη
Σε αυτού του είδους τα καθεστώτα πάντα έβρισκαν πρόσφορο έδαφος τα ακροβατικά, η ανθοκομία και οι καλές τέχνες. Τα ακροβατικά που παρακολουθήσαμε ήταν απίστευτης δυσκολίας και ομορφιάς. Το στοιχείο που εδώ όμως τα διαφοροποιεί είναι ότι συνοδεύονται μουσικά από πολεμικά εμβατήρια και προβολές ηρωικών ταινιών στο βάθος της σκηνής. Η ανθοκομική έκθεση εντυπωσιακή, όπως άλλωστε όλες της Απω Ανατολής. Καμάρι της χώρας η περίφημη μοβ ορχιδέα που ονομάζεται… Kim-ilsungia!
Στο Σπίτι του Καλλιτέχνη έμαθα ότι οι καλλιτέχνες είναι αποκλειστικά δημόσιοι υπάλληλοι. Ζωγράφοι, γλύπτες, χαράκτες και κάθε είδους καλλιτέχνες φιλοτεχνούν έργα που καταλήγουν πάντα στην Κρατική Γκαλερί. Αφωνοι μείναμε στο Απογευματινό Σχολείο Καλλιτεχνικών και Αθλητικών Δραστηριοτήτων.
Υπέροχες παρουσίες και άψογες μουσικές εκτελέσεις σύγχρονων και παραδοσιακών οργάνων εκτελεσμένες από μικρές θεές της Απω Ανατολής…Το Πολεμικό Μουσείο της Πιονγιάνγκ έχει ως βασικά εκθέματα τα αμερικανικά λάφυρα του Πολέμου της Κορέας. Οπλα, άρματα, ελικόπτερα, ακόμα κι ένα κατασκοπευτικό υποβρύχιο του εχθρού, εκτίθενται εδώ ενισχύοντας την περηφάνια της χώρας που δεν δίστασε να αναμετρηθεί με τον οποιονδήποτε. Σε αντίθεση με τα αδέλφια στον Νότο που ενέδωσαν και τελικά υποτάχτηκαν στους ιμπεριαλιστές Αμερικανούς.
Ο ξεναγός μάς προέτρεψε να βιαστούμε για να προλάβουμε τους χορούς που θα λάβαιναν χώρα σε κοντινή, τεραστίων διαστάσεων πλατεία. Εκατοντάδες εύθυμα ζευγάρια με παραδοσιακές στολές, πλαισιωμένα από εθνικά σύμβολά και πολύχρωμα λάβαρα, κατέκλυσαν την πλατεία. Η μουσική ξεκίνησε και τα ζευγάρια με απίστευτο συγχρονισμό χόρεψαν επί μία ώρα χορούς «εμβατηριακού» τύπου, προσφέροντας μοναδικό θέαμα. Με το πέρας της μουσικής οι χορευτές στοιχίστηκαν σε τετράδες και αναχώρησαν. Σε λίγα λεπτά η πολύβουη πλατεία ερήμωσε. Το κοινό που παρακολούθησε όλη αυτή την υπερπαραγωγή… ήμασταν εμείς και δύο ακόμα ξένες «αντιπροσωπείες».
Στην Πιονγιάνγκ δύσκολα θα διακρίνεις κάποιο σημάδι του απώτερου παρελθόντος της. Το κέντρο είναι γεμάτο από φαραωνικά κτίρια, μνημεία και αγάλματα των Κιμ και του ένδοξου στρατού… «Αψίδα του Θριάμβου» στα γαλλικά πρότυπα, μεγαλεπήβολα μνημεία για την επανένωση της χώρας και την ίδρυση του Κόμματος. Στο απόκεντρο υψώνονται καταθλιπτικά μπλοκ, με άδειους σκοτεινούς δρόμους χωρίς καταστήματα και βιτρίνες.
Ελάχιστα τα αυτοκίνητα, κάποιοι ποδηλάτες και χιλιάδες πεζοί που ομοιόμορφα ντυμένοι συνήθως κινούνται κατά ομάδες. Ολα τα αναπόφευκτα καπιταλιστικού τύπου χαρακτηριστικά της Πιονγιάνγκ είναι κρυμμένα επιμελώς μέσα σε κτίρια. Ολα τα καταστήματα εκτός από το ξενόγλωσσο βιβλιοπωλείο είναι γενικού εμπορίου και θυμίζουν ελληνική επαρχία της δεκαετίας του ’50. Τρόφιμα, παπούτσια, λαχανικά, ρούχα και ανταλλακτικά.
Το βράδυ των γενεθλίων είναι το βράδυ των πυροτεχνημάτων. Με φωτισμένο το παλάτι, το μνημείο της ίδρυσης του Κόμματος (σφυρί, δρεπάνι και δάδα αντί για γροθιά είναι τα εθνικά σύμβολα) και τα τεράστια χάλκινα αγάλματα του Κιμ Ιλ Σουνγκ και του Κιμ Γιονγκ Ιλ ξεκίνησε το υπερθέαμα των πυροτεχνημάτων που παρακολουθήσαμε από την απέναντι πλευρά του ποταμού. Ολη η πόλη μαζεύτηκε και με το πέρας της εκδήλωσης αναχώρησε και πάλι με τον ίδιο μαγικό αθόρυβο τρόπο.
Απομονωμένοι στο άδειο τραμ
Εκατόν εξήντα χιλιόμετρα εθνικής οδού χωρίς ούτε έναν κόμβο οδηγούν στον 38ο παράλληλο που αποτελεί τη συνοριογραμμή μεταξύ της Βόρειας και της Νότιας Κορέας. Διατηρούνται όπως ήταν οι αίθουσες όπου υπογράφηκαν οι εκεχειρίες. Ενα ειδικό αυτοκίνητο μας οδηγεί μέσα από τη νεκρή ζώνη. H γραμμή των συνόρων τέμνει στη μέση πέντε οικίσκους και η αντιπαράθεση των φρουρών του Βορρά και του Νότου γίνεται από το ένα μέτρο.
«Η Νότια Κορέα προπαγανδίζει εις βάρος μας με κάθε τρόπο. Φεϊβολάν, μεγάφωνα που μεταδίδουν στη διαπασών ηχητικά μηνύματα προσβολής του καθεστώτος μας. Δική μας επιθυμία είναι η δημιουργία ενός ομοσπονδιακού κράτους. Αυτό όμως προϋποθέτει την άμεση αποχώρηση των Αμερικανών», μας είπε ο υψηλόβαθμος αξιωματικός που μας ξενάγησε. Ενα από τα ιερότερα σημεία της επικράτειας είναι το ακριβές σημείο όπου γεννήθηκε ο Κιμ Ιλ Σουνγκ. Και δεν είναι κάτι άλλο από μία φάτνη. Κι άλλο προσκύνημα, με συγκεκριμένη ανθοδέσμη και συγκεκριμένο τρόπο τοποθέτησης. Είχε αρχίσει να πονάει η πλάτη μου από τις υποκλίσεις…
Είχαμε επίμονα ζητήσει -αλλά το αίτημά μας είχε απορριφθεί- να επιβιβαστούμε σε τραμ. Προσπαθούσαμε να βρούμε έναν τρόπο να γίνουμε έστω και για λίγο «ένα» με αυτόν τον τόσο πειθαρχημένο και αλλόκοτο λαό. Ο ξεναγός, θέλοντας να μας ευχαριστήσει, μας ανακοίνωσε ότι η πολυπόθητη άδεια επιβίβασης σε τραμ εξασφαλίστηκε. Οδηγηθήκαμε στο αμαξοστάσιο και με μεγάλη έκπληξη διαπιστώσαμε ότι ένα -κενό φορτίου- τραμ, καθαρό και ανθοστολισμένο, θα κινούνταν αποκλειστικά για την «αντιπροσωπεία» μας.Το τραμ φυσικά δεν σταμάτησε σε κανέναν σταθμό, όπου χιλιάδες ντόπιοι μεροκαματιάρηδες στοιβάζονταν στις αποβάθρες, και πραγματοποίησε προς τιμήν μας τη διαδρομή που πρώτος έκανε ο Κιμ Ιλ Σουνγκ όταν εγκαινίασε τη γραμμή.
Το μετρό της Πιονγιάνγκ είναι το βαθύτερο του κόσμου, αφού πάνω απ’ όλα είναι πολεμικό και δη πυρηνικό καταφύγιο. Οι Κορεάτες κατεβαίνουν τις κυλιόμενες σκάλες καθήμενοι. Κι εδώ επαναστατικά ψηφιδωτά και μνημεία με τον Κιμ Ιλ Σουνγκ και τους άγνωστους στρατιώτες.
Προς μεγάλη μας έκπληξη μας άφησαν να επιβιβαστούμε στο μετρό και να ταξιδέψουμε με τον συρμό για δύο στάσεις. Οι ελπίδες μας για επαφή με τον απλό λαό προσωρινά αναπτερώθηκαν, αλλά τελικά και πάλι αποδείχτηκαν φρούδες.
Σαν να είχαμε κάποια μεταδοτική ασθένεια, οι Κορεάτες μέριαζαν και απομακρύνονταν αφήνοντας την «αντιπροσωπεία» μας στη μοναξιά του χωροχρόνου της πιο παράξενης γωνιάς του πλανήτη.
ΗΜΕΡΕΣ ΑΚΜΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΜΗΣ
Η αλήθεια είναι ότι μετά τη λήξη του πολέμου η Βόρεια Κορέα με άξονα την πειθαρχία, την εργατικότητα και τη σοβιετική υποστήριξη πέτυχε σημαντικές οικονομικές επιδόσεις και πολιτιστική ανάπτυξη. Αυτά τα επιτεύγματα σε συνδυασμό με τον ηγετικό ρόλο του Κιμ Ιλ Σουνγκ στον αγώνα κατά των Ιαπώνων και στον πόλεμο εναντίον των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων, θεοποίησαν την οικογένεια. Παρ’ όλα αυτά, πρωτόγνωρα καιρικά φαινόμενα κατέστρεψαν την εθνική παραγωγή και τις υποδομές και παράλληλα με τη διάλυση της Σοβιετικής Ενωσης, τη διεθνή απομόνωση και τον οικονομικό αποκλεισμό το βορειοκορεατικό μοντέλο οδηγήθηκε σε πλήρη κατάρρευση.
ΛΙΓΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΟ ΤΕΛΟΣ
Στην έξοδο από τη χώρα κορυφώθηκε η αγωνία μου για πιθανή διαγραφή των φωτογραφιών που ήταν «εκτός κανόνων». Δεν έγινε κανένας έλεγχος. Οι φωτογραφίες χωρίς διήγηση δείχνουν πρόσωπα αμήχανα και λίγο σκοτεινά, περιποιημένα και καλοντυμένα, πρόσωπα ενός κόσμου που ζει αποκομμένος από τη διεθνή κοινότητα χρόνια τώρα, στο πλαίσιο μιας δικής του κανονικότητας.
0 ΣΧΟΛΙΑ