Άγιος Δημήτριος Μυστρά: Η θρυλική Μητρόπολη της καστροπολιτείας με τις ιδιαίτερες αγιογραφίες που αποτέλεσε σύμβολο του Βυζαντίου

Χτισμένος κοντά στην είσοδο του αρχαιολογικού χώρου στην Κάτω Χώρα, ο Άγιος Δημήτριος αποτελεί το Μητροπολιτικό Ναό της Καστροπολιτείας. Χρονολογείται στα τέλη του 13ου αι. (1291- 1292) και αρχικά είχε την όψη τρίκλιτης βασιλικής. Μετέπειτα μετατροπές, έδωσαν στο ναό τη μορφή σταυροειδή εγγεγραμμένου με πέντε τρούλους, χαρακτηριστικό δείγμα του μεταβυζαντινού ρυθμού. Με την ευκαιρία, δείτε το άγνωστο εκκλησάκι που είναι χωμένο μέσα σε βράχο στην Αργολίδα και «κλέβει» τις εντυπώσεις

Οι αγιογραφίες του Αγίου Δημητρίου είναι έργο τριών διαφορετικών και μάλλον σύγχρονων μεταξύ τους Σχολών αγιογράφων, που ακολουθούν τις επιταγές του Ιωάννη Δαμασκηνού: στο κεντρικό κλίτος εικονίζεται ο κύκλος των Εορτών, των Παθών και της Ανάστασης, στα πλάγια κλίτη τα θαύματα του Ιησού, και στο νάρθηκα αποτυπώνονται σκηνές από τη Δευτέρα Παρουσία. Στο δάπεδο του ναού, βρίσκεται μαρμάρινο ανάγλυφο με το οικόσημο των Παλαιολόγων, πάνω στο οποίο η παράδοση θέλει να γονάτισε ο αυτοκράτορας το 1449.

Στην ανατολική πτέρυγα του ναού φιλοξενείται το Μουσείο Μυστρά με έκθεση από γλυπτά, ιερές εικόνες, βυζαντινά αντικείμενα και τμήματα ναών.

Οι τοιχογραφίες του Μητροπολιτικού Ναού του Μυστρά χρονολογούνται στο δεύτερο μισό του 13ου αι. και, όπως φαίνεται, είναι έργα δύο διαφορετικών τάσεων καλλιτεχνών. Η μία είναι προσκολλημένη στη ζωγραφική των χρόνων των Κομνηνών και η άλλη είναι στραμμένη στον «ρεαλισμό και τον ιμπρεσιονισμό», όπως εκφράζεται στο Καχριέ Τζαμί της Κωνσταντινούπολης.

VIRAL

Σαδιστής και ανώμαλος: Ανατροπή σοκ στα Χανιά με την ιατροδικαστική έκθεση που γκρεμίζει την ομολογία του 43χρονου σφαγέα! Τι έκανε στο σώμα της μετά τον θάνατό της;

Τάσος Παυλίδης: Η παγίδα θανάτου που του στέρησε και τους δύο του γονείς στα 17 και το ράκος που έγινε ο «βασιλιάς» της καρδιάς μας στο MasterChef!

Βοσιάνα Μανέ: Αυτή είναι η 35χρονη μάνα που πέθανε μετά την γέννηση του δεύτερου παιδιού της στη Λιβαδειά!

Στους εξωτερικούς τοίχους του Αγίου Δημητρίου είναι φανερή η διαφορετική αρχιτεκτονική διακόσμηση, αποτέλεσμα των κατά καιρούς μεταβολών στο οικοδόμημα. Χαρακτηριστική είναι η πλέον επιβλητική ανατολική πλευρά με τις τρίπλευρες αψίδες, το πλινθοπερίκλειστο οικοδομικό σύστημα και τις οδοντωτές διακοσμητικές ταινίες.

Στο δυτικό τμήμα της αυλής, που σχηματίζεται στα βόρεια του ναού, από όπου γίνεται σήμερα η είσοδος στη Μητρόπολη και από όπου η θέα προς την πεδιάδα είναι σαγηνευτική, υψώνεται το διώροφο μητροπολιτικό μέγαρο, κτίριο των τελευταίων χρόνων της Τουρκοκρατίας (1754). Ιδρυτής του είναι ο Μητροπολίτης Ανανίας, συγκλονιστική μορφή του 18ου αι., στον οποίο θα επανέλθουμε πιο κάτω.

Το κτίριο αυτό επισκευάσθηκε και χρησιμοποιείται ως Μουσείο του Μυστρά. Ανάμεσα στα σπουδαία εκθέματά του, ο προσκυνητής θα σταθεί οπωσδήποτε στα πολυάριθμα ανάγλυφα που προέρχονται από τον αρχιτεκτονικό διάκοσμο των άλλων κτιρίων της βυζαντινής πολιτείας, θα θαυμάσει τις υπέροχες εικόνες του, μεταξύ των οποίων μία των Αγίων Δημητρίου και Γεωργίου εφίππων επάνω στο ίδιο άλογο, και τα λείψανα ενδυμασίας μιας αρχόντισσας του τόπου που είχε ταφεί στον Μυστρά, καθώς και πολύ ενδιαφέροντα σπαράγματα τοιχογραφιών.

Ο Μητροπολίτης Ανανίας που μαρτύρησε στα χέρια των Τούρκων

Θα κλείσουμε το προσκύνημα με μία μικρή αναφορά στον Μητροπολίτη Λακεδαιμονίας Ανανία, ηγετική μορφή του υπόδουλου Ελληνισμού, που πότισε με το αίμα του το χώμα του πολυθρύλητου Μυστρά. Ο Ανανίας ανήκε σε διακεκριμένη οικογένεια της Δημητσάνας, γεννήθηκε στις αρχές του 18ου αι. και εξελέγη Μητροπολίτης Λακεδαιμονίας το 1750. Αναδείχθηκε σε ικανότατο θρησκευτικό και πολιτικό ηγέτη, ενάρετο και φιλόπατρι, με σπάνια οργανωτικά προσόντα. Ίδρυσε στη Δημητσάνα τους πρώτους μπαρουτόμυλους και έβαλε τα θεμέλια των πρώτων επαναστατικών πυρήνων μαζί με άλλους εξέχοντες Πελοποννησίους. Η άφιξη του Χαμζά πασά στην περιοχή σήμανε την έκρηξη της μανίας των κατακτητών κατά των υποδούλων Ελλήνων, που είχε ως αποτέλεσμα την παράδοση του Ανανία, έπειτα από πολιορκία εννέα ημερών στον Μυστρά, αφού αντιλήφθηκε το μάταιο της αντίστασης. Προηγουμένως είχε απομακρύνει τους συμπολεμιστές του και είχε κοινωνήσει. Το απόσπασμα που τον πολιορκούσε τον έσφαξε άγρια. Λίγο αίμα του πετάχτηκε σε μια πέτρα στον νότιο τοίχο έξω από τον Ναό του Αγίου Δημητρίου. Το πέρασμα του χρόνου και οι καιρικές μεταβολές δεν ήταν δυνατόν να σβήσουν τη σφραγίδα του μαρτυρίου του, το αγιασμένο αίμα του.

Σήμερα ένα μικρό κιγκλίδωμα το προφυλάσσει από τη βεβήλωση, για να θυμίζει στους χιλιάδες διαβάτες που καθημερινά διαβαίνουν από εκεί, ότι δεν εγκαταλείφθηκε χωρίς θυσίες και αγώνα τούτη η πολιτεία και ότι με αίμα σφραγίσθηκε η διαθήκη όσων έκτισαν τον Μυστρά και τον παρέδωσαν στη μνήμη και το προσκύνημα!