Παναγιά των Παρισίων: Ανοίγει ξανά μετά από 5,5 χρόνια – Ποια η ιστορία της

Ο κόσμος θα έχει την ευκαιρία να αντικρίσει για πρώτη φορά τη λαμπερή, ανανεωμένη Παναγία των Παρισίων αυτή την Παρασκευή, καθώς ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν θα πραγματοποιήσει τηλεοπτική ξενάγηση για να σηματοδοτήσει την επικείμενη επαναλειτουργία του εμβληματικού καθεδρικού ναού. Πεντέμιση χρόνια μετά τη φονική πυρκαγιά του 2019, το γοτθικό αριστούργημα του Παρισιού έχει αποκατασταθεί πλήρως, προσφέροντας στους επισκέπτες μια εντυπωσιακή και καθηλωτική εμπειρία, όπως έχει υποσχεθεί.
Ο πρόεδρος, συνοδευόμενος από τη σύζυγό του Μπριζίτ και τον αρχιεπίσκοπο Παρισιού Λοράν Ούλριχ, εγκαινιάζει μία σειρά εκδηλώσεων που θα κορυφωθούν στις 7 Δεκεμβρίου, με την επίσημη «είσοδο» στον καθεδρικό ναό, ενώ η πρώτη καθολική λειτουργία θα τελεστεί την επόμενη μέρα.
Αφού περιηγηθεί στα σημαντικότερα σημεία της ανακαίνισης του εμβληματικού κτηρίου, αξίας 700 εκατομμυρίων ευρώ – όπως η εντυπωσιακή ξύλινη οροφή που αντικατέστησε το μεσαιωνικό πλαίσιο που καταστράφηκε στη φωτιά – θα εκφράσει την ευγνωμοσύνη του στους περίπου 1.300 τεχνίτες και τεχνίτριες που έχουν συγκεντρωθεί στον ναό.
Το ανανεωμένο εσωτερικό της Παναγίας των Παρισίων παραμένει αυστηρά μυστικό, με ελάχιστες εικόνες να έχουν κυκλοφορήσει τα τελευταία χρόνια, αποκαλύπτοντας σταδιακά την πρόοδο των εργασιών. Ωστόσο, όσοι είχαν την τύχη να το δουν πρόσφατα κάνουν λόγο για μια εμπειρία που προκαλεί δέος. Ο καθεδρικός ναός αναδύεται μέσα από μια νέα καθαρότητα και φωτεινότητα, σε απόλυτη αντίθεση με τη βαριά, σκοτεινή ατμόσφαιρα του παρελθόντος.
«Η λέξη που περιγράφει καλύτερα αυτή την ημέρα είναι η “λαμπρότητα”», σχολίασε πηγή από το μέγαρο των Ηλυσίων που συμμετέχει στενά στην αποκατάσταση. «Οι επισκέπτες θα ανακαλύψουν τη μεγαλοπρέπεια της λαξευμένης πέτρας, η οποία έχει αποκτήσει μια αψεγάδιαστη λευκότητα, όπως ίσως είχε να φανεί στον καθεδρικό για αιώνες».
Η καταστροφική πυρκαγιά
Το βράδυ της 15ης Απριλίου 2019, ο κόσμος παρακολούθησε με δέος τις ζωντανές εικόνες από τη φωτιά που κατέστρεφε τον Καθεδρικό Ναό της Παναγίας των Παρισίων. Οι φλόγες ξεκίνησαν από την οροφή και, στην κορύφωση της καταστροφής, το εμβληματικό κωδωνοστάσιο του 19ου αιώνα κατέρρευσε εντυπωσιακά στο έδαφος.
Ο καθεδρικός ναός, που ήδη αποτελούσε λόγο ανησυχίας λόγω της εύθραυστης κατάστασής του, βρισκόταν σε φάση εξωτερικής ανακαίνισης εκείνη την περίοδο. Ανάμεσα στις θεωρίες για την αιτία της πυρκαγιάς περιλαμβάνονται ένα τσιγάρο που πιθανώς άφησε κάποιος εργάτης και μια πιθανή ηλεκτρική βλάβη. Περίπου 600 πυροσβέστες έδωσαν μάχη με τις φλόγες για 15 συνεχόμενες ώρες.
Υπήρξε στιγμή που υπήρχε φόβος ότι οι οκτώ καμπάνες του βόρειου πύργου κινδύνευαν να καταρρεύσουν. Αν αυτό συνέβαινε, θα μπορούσε να προκαλέσει την πτώση του πύργου και ίσως και μεγάλου μέρους των τειχών του καθεδρικού. Παρά τους κινδύνους, η κύρια δομή του ναού διασώθηκε. Ωστόσο, η φωτιά κατέστρεψε το κωδωνοστάσιο, τα ξύλινα δοκάρια της οροφής – γνωστά και ως «δάσος» – καθώς και την πέτρινη καμάρα πάνω από το κεντρικό τμήμα του εγκάρσιου και τμήμα του σηκού. Επιπλέον, προκλήθηκαν σοβαρές ζημιές από την πτώση ξύλων και λίθων, όπως και από το νερό που χρησιμοποιήθηκε για την κατάσβεση της πυρκαγιάς.
Ευτυχώς αυτά που σώθηκαν ήταν πολύ περισσότερα – συμπεριλαμβανομένων όλων των βιτρώ, των περισσότερων αγαλμάτων και έργων τέχνης όπως το ιερό στέμμα των αγκαθιών. Το όργανο – το δεύτερο μεγαλύτερο στη Γαλλία – επηρεάστηκε άσχημα από τη σκόνη και τον καπνό, αλλά επισκευάστηκε. Οι κληρικοί του καθεδρικού ναού γιόρτασαν επίσης ορισμένα «θαύματα» – θαυματουργούς επιζώντες.
Δεκαέξι επιβλητικά χάλκινα αγάλματα των Αποστόλων και των Ευαγγελιστών, που πλαισίωναν το κωδωνοστάσιο της Παναγίας των Παρισίων, αφαιρέθηκαν για ανακαίνιση μόλις τέσσερις ημέρες πριν ξεσπάσει η καταστροφική πυρκαγιά. Την επόμενη ημέρα, καθώς επιθεωρούσε την έκταση της ζημιάς, ο Εμανουέλ Μακρόν έκανε μια, για πολλούς, φιλόδοξη και βιαστική δέσμευση: να ανοίξει ξανά ο εμβληματικός ναός για το κοινό μέσα σε πέντε χρόνια.
Για τη διαχείριση αυτού του τεράστιου έργου δημιουργήθηκε ένας δημόσιος φορέας μέσω ειδικής νομοθεσίας, και η παγκόσμια έκκληση για χρηματοδότηση έτυχε εντυπωσιακής ανταπόκρισης. Συνολικά, συγκεντρώθηκαν 846 εκατομμύρια ευρώ, προερχόμενα τόσο από μεγάλους χορηγούς όσο και από εκατοντάδες χιλιάδες μικρούς δωρητές.
Η ευθύνη της αποκατάστασης ανατέθηκε στον στρατηγό Ζαν-Λουί Ζορζελίν, έναν άνθρωπο που μοιραζόταν την αμεσότητα και αποφασιστικότητα του Μακρόν να διατηρήσει την πολιτιστική «κληρονομιά». «Είναι συνηθισμένοι να εργάζονται πάνω σε φρεγάτες. Αυτό, όμως, είναι ένα αεροπλανοφόρο», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά. Παρόλο που πίστευε απόλυτα στην επιτυχία της αποστολής, ο Ζορζελίν έφυγε ξαφνικά από τη ζωή τον Αύγουστο του 2023, ύστερα από ένα τραγικό ατύχημα στα Πυρηναία. Τη θέση του ανέλαβε ο Φιλίπ Ζοστ, ο οποίος συνεχίζει να οδηγεί το έργο προς την ολοκλήρωσή του.
Υπολογίζεται ότι 2.000 κτίστες, ξυλουργοί, αναστηλωτές, στεγαστές, εργάτες χυτηρίων, ειδικοί τέχνης, γλύπτες και μηχανικοί εργάστηκαν στο έργο – παρέχοντας τεράστια ώθηση στις γαλλικές τέχνες και χειροτεχνίες. Πολλά επαγγέλματα – όπως η λιθοτεχνία – έχουν δει μεγάλη αύξηση στις μαθητευόμενες ως αποτέλεσμα της δημοσιότητας.
Ο Μακρόν προσπάθησε να κάνει την ανακαίνιση της Παναγίας των Παρισίων θέμα και σύμβολο. Έχει εμπλακεί στενά με το έργο και επισκέφτηκε τον καθεδρικό ναό αρκετές φορές. Σε μια στιγμή που η δημοτικότητά του βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα -μετά την ήττα στς βουλευτικές εκλογές του Ιουλίου- η επαναλειτουργία είναι μια πολύ αναγκαία τόνωση του ηθικού. Κάποιοι είπαν ότι θέλησε να κλέψει τα φώτα της δημοσιότητας οργανώνοντας την τελετή της Παρασκευής – επίσημα για να σηματοδοτήσει το τέλος του έργου – μια εβδομάδα πριν από την επίσημη επαναλειτουργία. Σημαίνει ότι οι πρώτες, πολυαναμενόμενες εικόνες του εσωτερικού θα επικεντρωθούν επίσης αναπόφευκτα σε αυτόν.
Απαντώντας, οι αξιωματούχοι των Ηλυσίων επισημαίνουν ότι ο καθεδρικός ναός -όπως όλα τα γαλλικά θρησκευτικά κτήρια βάσει νόμου του 1905- ανήκει στο κράτος, με την Καθολική Εκκλησία να είναι ο «εξουσιοδοτημένος χρήστης» και ότι χωρίς την ταχεία κινητοποίηση του Μακρόν, το έργο δεν θα είχε ολοκληρωθεί ποτέ τόσο γρήγορα.
«Πριν από πέντε χρόνια όλοι πίστευαν ότι η υπόσχεση του προέδρου θα ήταν δύσκολο να τηρηθεί», λένε πηγές των Ηλυσίων. «Σήμερα έχουμε την απόδειξη όχι μόνο ότι ήταν δυνατό – αλλά ότι ήταν κατά βάθος αυτό που όλοι ήθελαν διακαώς. «Αυτό που θα δουν οι άνθρωποι [στη νέα Παναγία των Παρισίων] είναι το μεγαλείο και η δύναμη της συλλογικής βούλησης – à la française».
Η ιστορία της Παναγιάς των Παρισίων
Η κατασκευή του άρχισε το 1160 και τον θεμέλιο λίθο έθεσε ο πάπας Αλέξανδρος Γ΄ και ο βασιλιάς Λουδοβίκος Ζ΄ της Γαλλίας. Ο ναός αποπερατώθηκε περί τα μέσα του 13ου αι. Το 1699 υπέστη ακρωτηριάσεις, με το δικαιολογητικό της επισκευής του. Τα πλέον άξια ιδιαίτερης προσοχής σημεία, που προκαλούν τον θαυμασμό της αρχιτεκτονικής του ναού, είναι η υπέροχη πύλη με τον υπεράνω αυτής τεράστιο ρόδακα και τις δύο εκατέρωθεν αυτής πύλες, τα περίφημα γλυπτά, τα δύο κωδωνοστάσια ύψους 68 μ. καθώς και ο εσωτερικός διάκοσμος με τα έξοχα υαλογραφήματα (βιτρώ) στα παράθυρα.
Το παράθυρο της βόρειας πλευράς του ναού. Πριν από την εμφάνιση του Χριστιανισμού στη Γαλλία, στη θέση που είναι σήμερα η Παναγία των Παρισίων, υπήρχε Ρωμαϊκός ναός αφιερωμένος στον Δία. Πριν την Παναγία των Παρισίων θεμελιώθηκαν 4 εκκλησίεςεπάνω στα θεμέλια αυτού του αρχαίου ναού, που ήταν αφιερωμένος στον Δία. Στις 2 Δεκεμβρίου του 1804 στον ναό στέφθηκε αυτοκράτορας ο Ναπολέων Α΄ Βοναπάρτης.
Με κέντρο δράσης τον ναό συνέγραψε ο Βικτόρ Ουγκώ το κλασσικό μυθιστόρημα με το τίτλο Η Παναγία των Παρισίων.
Τα τελευταία χρόνια ο ναός είχε πολλά προβλήματα συντήρησης, και καθώς η κρατική επιχορήγηση δεν ήταν επαρκής, έκανε έρανο σε ιδιώτες, ώστε να μπορέσει να καλύψει τα έξοδα.
Στις 15 Απριλίου του 2019, κατά τη διάρκεια αποκατάστασης του ναού, ξέσπασε πυρκαγιά, η οποία οδήγησε σε κατάρρευση της οροφής και του κεντρικού οβελού της εκκλησίας.
Η είσοδος στον καθεδρικό γίνεται από τρεις πύλες στα δυτικά, που είναι στολισμένες με περίτεχνα γλυπτά. Επίσης σε μεσαιωνικές τοιχογραφίες αναπαρίσταται ο βίος της Παρθένου, η Δευτέρα Παρουσία και η ζωή της Αγίας Άννας. Επάνω από τις πύλες βρίσκεται η στοά με τα αγάλματα των βασιλέων της Ιουδαίας και του Ισραήλ.






0 ΣΧΟΛΙΑ