Ιστορική γκάφα «δείχνει» την πραγματική τοποθεσία του τάφου του Μεγάλου Αλεξάνδρου: «Πήγαν να κλέψουν άλλα λείψανα, αλλά τελικά πήραν τα δικά του και τα πήγαν…»
Η αληθινή τοποθεσία του τάφου του Μεγάλου Αλεξάνδρου παραμένει ένα πολύ μεγάλο ερώτημα, το μεγαλύτερο σίγουρα των αρχαιολόγων, ψάχνοντας… παντού για το πού μπορεί να βρίσκεται πραγματικά.
Αρχή με τα ιστορικά δεδομένα: μετά τον θάνατό του, η κατοχή της σωρού του αποτέλεσε μήλον της έριδος ανάμεσα στους διαδόχους: να ταφεί στη Βαβυλώνα που ήταν πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας του, στις Αιγές (νυν Βεργίνα) όπου ήταν το βασιλικό νεκροταφείο του οίκου των Αργεαδών ή στην Αίγυπτο, όπου είχε αναδειχθεί σε Θεό, ως γιος του Άμμωνα; Εντέλει προκρίθηκε η λύση των Αιγών, αποφασίστηκε η πομπή της σωρού να περάσει από σχεδόν όλα τα κατεκτημένα εδάφη σε μια πορεία που θα διαρκούσε δύο έτη, αλλά εκλάπη από τον Πτολεμαίο και κατέληξε στην Αίγυπτο, την οποία πλέον διοικούσε. Σύμφωνα με τον Στράβωνα το κατασκευασμένο από σφυρηλατημένο χρυσάφι φέρετρο αφαιρέθηκε το 90 π.Χ. ώστε να λιωθεί για την παραγωγή νομισμάτων και την αποπληρωμή χρεών του βασιλείου – και αντικαταστάθηκε με ένα άλλο, κατασκευασμένο από γυαλί (ή κρύσταλλο).
Ο Παυσανίας αναφέρει ότι ο Αλέξανδρος αρχικώς τάφηκε στη Μέμφιδα της Αιγύπτου και όχι στην Αλεξάνδρεια, πόλη που είχε ιδρύσει. Εκεί μεταφέρθηκε έναν αιώνα αργότερα από τον γιο και διάδοχο του Πτολεμαίου στην Αίγυπτο ενώ στα μέσα του 2ου αιώνα π.Χ. ο Πτολεμαίος Δ’ Φιλοπάτωρ τοποθέτησε το σώμα του Αλέξανδρου στο κοινοτικό μαυσωλείο της Αλεξάνδρειας. Μαρτυρίες υπάρχουν και αργότερα: το 48 π.Χ. ο Ιούλιος Καίσαρας απέτισε τιμές στον τάφο του Αλέξανδρου, αργότερα ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Καλιγούλας αφαίρεσε αντικείμενα, το 199 μ.Χ. ο τάφος σφραγίστηκε από τον αυτοκράτορα Σεπτίμιο Σεβήρο ενώ ο το 215 μ.Χ. ο αυτοκράτορας Καρακάλλας εναπόθεσε στο φέρετρο του Αλέξανδρου τον μανδύα και το δαχτυλίδι του, ως φόρο τιμής.
Τότε, στα τέλη του 4ου αιώνα και μετά την κατάργηση του πολυθεϊσμού από τον αυτοκράτορα Θεοδόσιο το 391, σημειώθηκαν γενικευμένες συγκρούσεις μεταξύ φανατικών χριστιανών (υπό την καθοδήγηση του αρχιεπίσκοπου Αλεξανδρείας Θεόφιλου) και παγανιστών στην Αλεξάνδρεια, με τους πρώτους να καταστρέφουν τους πολυθεϊστικούς ναούς και το Σεραπείο.
VIRAL
Εκτοτε, σιωπή… Με δύο εξαιρέσεις. Το 1491 ο ιστορικός Λέων ο Αφρικανός ανέφερε ότι ανάμεσα στα χαλάσματα της Αλεξάνδρειας υπάρχει ένα μικρό οικοδόμημα, σαν παρεκλήσσι, το οποίο είχαν σε μεγάλη υπόληψη οι Μωαμεθανοί αφήνοντας σημαντικές δωρεές. Και το 1611 ο περιηγητής Τζορτζ Σάνταϊς αναφέρει ότι βρέθηκε σε ένα μνήμα της περιοχής, το οποίο τιμούνταν ως τόπος ανάπαυσης του Αλεξάνδρου.
Τα λείψανα του Αγίου Μάρκου δείχνουν το δρόμο
Ο Αγιος Μάρκος, αν και Ευαγγελιστής, όσο έζησε στην Αίγυπτο διέμενε στην Αλεξάνδρεια ιδρύοντας της εκκλησία της πόλης και, κατόπιν, της περιοχής γενικότερα, καίτοι ως θρησκεία παρέμεινε… κρυφή στη ρωμαϊκή περίοδο. Ο Μάρκος ήταν μαθητής του Αποστόλου Παύλου, αργότερα και του Πέτρου και θεωρείται ο συγγραφέας του «Κατά Μάρκον Ευαγγελίου», το οποίο περιλαμβάνεται στην Αγία Γραφή. Τον περίμενε μαρτυρικός θάνατος την Κυριακή του Πάσχα του 68 μ.Χ. καθώς όχλος από ειδωλολάτρες τον έσυρε στους δρόμους και τον σκότωσε. Η μνήμη του τιμάται από την Ορθόδοξη Εκκλησία στις 25 Απριλίου.
Υπάρχει μεγάλο παρασκήνιο όμως αναφορικά με τα λείψανα του Αγίου Μάρκου, που λέγεται ότι φυλάσσονταν κάπου μυστικά μέχρι το 828 μ.Χ., οπότε μεταφέρθηκαν από δύο εμπόρους (ο Τρίμπιουνους και ο Ρούστικους) στη Βενετία και έκτοτε φυλάσσεται στη Βασιλική του Αγίου Μάρκου. Η μεταφορά ήταν… θρίλερ αφού οι δύο έμποροι κάλυψαν τα λείψανα κάτω από πολλά κομμάτια χοιρινού, ώστε οι Μουσουλμάνοι να αποφύγουν να κάνουν έλεγχο (μιας και σιχαίνονται το εν λόγω κρέας). Προς τι η.. απαγωγή; Λέγεται ότι ο ένας πλούσιος ντόπιος είχε ακούσει ιστορίες για ένα μεγάλο θησαυρό πέριξ ενός παλιού μνημείου, που είχε γίνει εκκλησία και έστειλε εργάτες να σκάβουν ολημερίς, μέχρι να τον βρουν. Εκεί ήταν και τα λείψανα, που… απήχθησαν, μεταφέρθηκαν στη Βενετία και παραδόθηκαν στον Δόγη Τζουστινιάνο Παρτιτσιπάτσιο ο οποίος… κατήργησε από πολιούχο τον Αγιο Θεόδωρο και έχτισε την περίφημη Βασιλική του Αγίου Μάρκου.
Υπάρχει όμως και μια άλλη ερμηνεία που, αν αληθεύει, αφορά στη μεγαλύτερη γκάφα στην ιστορία. Η τελευταία καταγεγραμμένη, διασταυρωμένη, αναφορά για τον τάφο του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην Αίγυπτο ήταν του ιστορικού Ιμπν Αμντ αλ Χακάμ το 650 μ.Χ. Πού πήγε λοιπόν ο Μέγας;
Σύμφωνα με τη θεωρία του Βρετανού ιστορικού Αντριου Τσαγκ, στη… Βενετία, υποστηρίζοντας ότι οι προαναφερθέντες Βενετσιάνοι έμποροι δεν έκλεψαν τα λείψανα του Μάρκου αλλά του… Αλεξάνδρου. Ο Τσαγκ στηρίχτηκε στην περιγραφή του Λιβάνιου από τον 4ο αιώνα μ.Χ, που περιέγραφε πού ήταν ακριβώς ο τάφος στην Αλεξάνδρεια. Ο Μακεδόνας στρατηλάτης, αν και νεκρός επί επτά αιώνες, ήταν «απειλή» για τον υπό άνοδο Χριστιανισμό μιας και λατρευόταν ως θεός στην περιοχή. Η επικρατούσα θεωρία είναι, ότι το μαυσωλείο του Αλέξανδρου καταστράφηκε το 392 μετά από συγκρούσεις Χριστιανών και Παγανιστών, με τους πρώτους να ισοπεδώνουν ναούς και μνημεία. Αρχαιολογικά ευρήματα της εποχής δείχνουν το μέγεθος του μένους.
Ο Τσαγκ παρατήρησε λοιπόν, ότι αμέσως μετά την τελευταία αναφορά του Λιβάνιου, ξεκινούν αναφορές για τον τάφο του ευαγγελιστή Μάρκου, από το 393 μ.Χ. και εντεύθεν. Αν και νεκρός από το 68 μ.Χ. δεν υπάρχει για τρεισήμισι αιώνες καμιά αναφορά στο πού βρισκόταν, παρά μόνο… μετά.
Φαίνεται λοιπόν, ότι ο τάφος του Αγίου Μάρκου πήρε τη θέση του τάφου του Αλέξανδρου ως ο κεντρικός και πιο σημαντικός τόπος λατρείας στην Αλεξάνδρεια. Ηταν άλλωστε πολύ κοινή η μετονομασία και προσαρμογή ειδωλολατρικών ναών σε χριστιανικούς, την εποχή εκείνη. Και είναι επίσης πολύ πιθανό, να χρησιμοποίησαν την ίδια σορό, δεδομένου ότι, προφανώς, δεν διέθεταν τη σωρό του Αγίου Μάρκου. Δηλαδή, απλά της άλλαξαν την ταυτότητα.
Αλήθεια ή όχι, μια εξέταση DNA στα οστά του Αγίου θα έριχνε φως στην υπόθεση, ωστόσο το Βατικανό (εννοείται) το αρνείται. Αν δηλαδή, σήμερα στη Βενετία τα λείψανα είναι του Μάρκου, του Αλέξανδρου ή κάποιου άλλου…
Ούτε μία ούτε δύο, αλλά τέσσερις οι ταφές του Μεγάλου Αλεξάνδρου: «Την τελευταία φορά έθαψαν το σώμα του στο ίδιο σημείο σε γυαλί, εκεί όπου βρίσκεται…»
Το ζήτημα της τοποθεσίας του τάφου του Μεγάλου Αλεξάνδρου θα αποτελεί πάντοτε το πιο σημαντικό, μέχρι να βρεθεί πράγματι, με την αναζήτηση να συνεχίζεται έως τώρα χωρίς αποτελέσματα και τους ειδικούς να επιχειρούν να αναλύσουν το ιστορικό της μεταφορά της σορού, έως και στον τελευταίο της προορισμό.
Τη διαδρομή αυτήν εξηγεί η ιστορικός και αρχαιολόγος, Ελπίδα Μητροπούλου, η οποία μίλησε για την ανασκαφή στον χώρο στη Siwa έχει ανασκαφεί από το 1989 ώς το 1995 από την αρχαιολόγο Λιάνα Σουβαλτζή. Η ανασκαφή όμως αυτή σταμάτησε με επέμβαση της τότε ελληνικής κυβέρμησης. που βασίστηκε στην ιδική επιτροπή (Καθ. Δημήτρη Παντερμαλή, διευθυντή του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης και κ. Κρίτσα τότε Διευθυντή του Επιγραφικού Μουσείου) που μελέτησαν τις επιγραφές και στις 6.02.1995 αποφάνθηκαν, λανθασμένα, ότι όλες είναι ρωμαϊκές και δεν έχουν καμιά σχέση με τον Μεγάλου Αλεξάνδρου Μετά από αυτό η τωρινή κυβέρνηση πρέπει να αντιληφθεί το λάθος και να ζητήσει από την αιγυπτιακή κυβέρνηση να δώσει άδεια στην κ. Σουβαλτζή να συνεχίσει την ανασκαφή και να φέρει στο φως τον τάφο.
Μετά την υπόθεση που έκανε ο τότε υπουργός Πολιτισμού ότι στο τάφο της Αμφίπολης μπορεί να ήταν θαμμένος πιθανώς ο Μέγας Αλέξανδρος, και την επιμονή επί χρόνια του ιστορικού Καργάκου (Κ)ότι ο Μ. Αλέξανδρος πρέπει να έχει ταφεί στην Αμφίπολη και ότι ακόμη είναι εκεί. (Κ 2 σ, 65) «Στην Αμφίπολη θα βρεθεί ο τάφος ή κενοτάφιο του Α. αλλά πάντα με σχέση με τον Λέοντα» (Κ 2.σ.77) Επίσης μετά την λανθασμένη υπόθεση της Αρβελέρ ότι ο Μ.Α. είτε θάφτηκε κατευθείαν στον τάφο ΙΙ του πατέρα του στη Βεργίνα ή η μητέρα του τον έφερε από τη Μέμφιδα, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε τις τέσσερις ταφές του Μεγάλου Αλεξάνδρου που έγιναν στην Αίγυπτο. Η τελευταία είναι ξανά στη Siwa.
Οι τέσσερις ταφές και η πιθανή τελική κατάληξη σύθμφωνα με τη Μητροπούλου
Η πρώτη ταφή έγινε στην πρωτεύουσα της Αιγύπτου, τη Μέμφιδα, από τον Πτολεμαίο Α. τον Λάγο. Ο Πτολεμαίος Α΄ μετέφερε στην αρχή κρυφά το σώμα του Αλεξάνδρου στο τάφο που έκανε στη Siwa. Τον έκανε τον τάφο εκεί γιατί από το 3500 υπήρχε χρυσορυχείο που τώρα δεν λειτουργούσε. Ο χώρος είναι λαβυρινθώδες και δεν θα μπορούσε εύκολα ο τυμβωρύχος να βγει από τον τάφο.
Τον μετέφερε κρυφά γιατί φοβόνταν κυρίως τον Περδίκκα , ο οποίος είχε μετανιώσει που δεν τον κράτησε στον τόπο του, που θα μπορούσε να έρθει να τον πάρει. Ο Περδίκκας πήγε δυο φορές για να πάρει το σώμα του Αλεξάνδρου. Την πρώτη φορά ο Πτολεμαίος Α΄ του έδωσε έναν ψεύτικο Αλέξανδρο. Όταν το ανακάλυψε πήγε ξανά αλλά οι δικοί του, οι ιππείς, τον έσφαξαν. Μετά ο Πτολεμαίος Α΄ έγραψε μια επιγραφή για να είναι γνωστό ποιος είναι ο ένοικος του τάφου.
Βρέθηκαν τρία κομμάτια με επιγραφές, η μία ήταν οικοδομική… Οι άλλες δύο αποτελούν μια επιγραφή. Η μία αρχίζει «Αλέξανδρος Άμμωνος Ρα». Αμέσως η αιγυπτιακή κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι βρέθηκε ένας ελληνικός ναός. Ο Πτολεμαίος πέθανε το 293 άρα θα έγγραψε την επιγραφή προηγουμένως.
Η ελληνική κυβέρνηση έστειλε μια ειδική επιτροπή να μελετήσει τις επιγραφές που αποτελούνταν από τον Καθ. και τώρα πρόεδρο του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης Δημήτρη Παντερμαλή και τον τότε Διευθυντή του επιγραφικού Μουσείου κ. Κρίτσα.
Τα μέλη της επιτροπής, αφού μελέτησαν τις επιγραφές και αφού ένας Αιγύπτιος αρχαιολόγος τους ανέφερε ότι υπάρχει και μια άλλη επιγραφή που αρχίζει Αλέξανδρος Άμμωνος Ρα, απεφάνθησαν ότι όλες οι επιγραφές είναι ρωμαϊκές και φαίνεται ότι στη ρωμαϊκή εποχή το όνομα Αλέξανδρος ήταν σύνηθες.
Η ελληνική κυβέρνηση βασίστηκε στη λανθασμένη απόφαση της επιτροπής και ζήτησε από τον κ. Μοσκώφ στην πρεσβεία μας, να επιμείνει στην Αιγυπτιακή Κυβέρνηση να αρνηθεί να ανανεώσει την άδεια ανασκαφής της κ. Σουλβατζή. Όπως και έγινε.
Η πραγματικότητα όμως είναι πολύ διαφορετική. Ο αυτοκράτωρ Τιβέριος (98-117) όταν επισκέφτηκε τον τάφο και είδε την επιγραφή θέλησε να πάρει και αυτός κάτι από τη δόξα του Αλεξάνδρου, γι’ αυτό έδωσε χρήματα για ένα ναό και ζήτησε από ένα γλύπτη να αντιγράψει την επιγραφή και να τη συνεχίσει με τη δική του προσφορά, βάζοντας τη δική του υπογραφή. Πήρε την πρωτότυπη και την έβαλε στον ναό, και στο μέρος που ήταν η πρωτότυπη έβαλε το ρωμαϊκό αντίγραφο.
Αρχαίοι συγγραφείς (2ο-4ο αι. μ. Χ) όπως Αρριανός και Πλούταρχος αναφέρουν διάφορες αιτίες όπως πνευμονία η ελονοσία. Ο Διόδωρος όμως ο Σικελιώτης (1ο αι. π.Χ.) που ήταν ποιο κοντά στα γεγονότα, αναφέρει «Κασσάνδρου του υιού του (Αντιπάτρου) διαδεξαμένου την βασιλείαν πολλούς συγγραφείς μη τολμάν γράψε περί φαρμακείας».
Η επιγραφή μετά των άλλων μας βεβαιώνει ότι ο Μέγας Αλέξανδρος πέθανε από δηλητηρίαση.
Η είσοδος από 30 μ. που βρήκε η Λιάνα Σουβαλτζή είναι από πελεκημένες πέτρες, άρα δεν πρόκειται για «γούρνα με λασπόνερα» όπως ισχυρίστηκε ο κ. Κριτσας.
Ο Αλέξανδρος είχε γίνει Φαραώ από τους ιερείς της Μέμφιδας και όταν έφθασε στο Ναό του Άμμωνα Ρα ο ιερεύς τον προσφώνησε «παιδί του θεού», έτσι πήρε όλα τα σύμβολα του πατέρα του (αστέρι, φίδια, τα φτερά της Ίσιδος, τα κέρατα του κριαριού) που τα βλέπουμε κυρίως σε νομίσματα.
Προ χρόνων, βρήκα στο Μουσείο La Cinquantenaire, στις Βρυξέλλες, άγαλμα του Αλεξάνδρου με τρία αστέρια στο κεφάλι, με αρ. Α. 1938 από την Αμνισό του Πόντου, και σε μια ομιλία μου για τη Μακεδονία το έβαλα σε αφίσα. (βλ. φωτογραφία της αφίσας)
Βρέθηκαν:
α) Ο δίσκος με δύο φίδια. β) Τα δυο λιοντάρια στην είσοδο, είναι πρώτον του ιδίου τύπου με τα λιοντάρια της άμαξας που έφεραν το σώμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου από τη Βαβυλώνα στην Αίγυπτο και, δεύτερο, είναι γνωστό από αρχαιοτάτων χρόνων ότι τα λιοντάρια είναι οι φύλακες βασιλέων. Άρα ο τάφος είναι βασιλικός. γ) Οι αντηρίδες που βρέθηκαν μαρτυρούν Ναό και θεοποιημένο άνδρα.
Η τρίτη ταφή έγινε στην Αλεξάνδρεια από τον Πτολεμαίο τον Β΄ τον Φιλάδελφο (285-246).Ο οποίος έκτισε ένα κτίσμα δίπλα από το παλάτι του, που το ονόμασε ΣΗΜΑ. Εκεί μετέφερε όλα τα σώματα των Φαραώ και τον Αλέξανδρο που ήδη είχε γίνει Φαραώ.
Μόλις ο Πτολεμαίος Β΄ είδε τη χρυσή λάρνακα την πήρε για το χρυσό και την αντικατέστησε με αλάβαστρο. Ο επόμενος Πτολεμαίος Γ έβαλε το σώμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου σε γυαλί, γιατί το ζητούσε ο λαός που ήθελε να τον βλέπει. Ο επόμενος Πτολεμαίος Δ τον έβαλε ξανά σε χρυσό. Η Κλεοπάτρα που είχε πόλεμο με τον Οκταβιανό έβγαλε το χρυσό και τον έβαλε σε σίδερο, τέλος τον 4ον αι. μ.Χ. αυτός που τον μετέφερε ξανά στη Siwa τον έβαλε σε γυαλί που τον είδε ο μοναχός Σισώης.
Μετά από καταστροφές στην Αλεξάνδρεια, ή μετά τη διάταξη του Μεδιολάνου από τον Θεοδόσιος που κήρυξε ως τη μόνη θρησκεία την χριστιανική και όποιος εξακολουθεί να λατρεύει άλλες θρησκείες θα βρει τον θάνατο άρχισαν οι καταστροφές από τους χριστιανούς.
Το σώμα του Αλέξανδρου μεταφέρθηκε από κάποιον θνητό στη Siwa μέσα σε γυαλί. Στους βίους των αγίων βλέπουμε τον μοναχό Αββά Σισώη που πέθανε το 429 μ.Χ. και έζησε στην έρημο για 62 χρόνια, να είναι γονατιστός μπροστά σε μια γυάλινη λάρνακα με το σώμα του Αλεξάνδρου.
Σχετική εικόνα υπάρχει σε παλαιές εκκλησίες και μονές, όπως αυτή που είναι μεταξύ Αμφιλοχίας και Άρτας. (Κ 2 77-78). Το 1938 ο ζωγράφος Φώτης Κόντογλου παρουσιάζει τον Σισώη έμπροσθεν του τάφου του Αλεξάνδρου. Άρα το σώμα του Μεγάλου Αλεξάνδρπυ βρίσκεται στη Siwa και πρέπει, απαραιτήτως, να συνεχιστεί η ανασκαφή ώστε να έρθει στο φως το σώμα (μούμια) του.
0 ΣΧΟΛΙΑ