Μουσείο της Αθωότητας στην Κωνσταντινούπολη: Εκεί όπου το μυθιστόρημα του Ορχάν Παμούκ παίρνει σάρκα και οστά

Σε ένα παλιό, χαρακτηριστικό κτίριο στη γειτονιά Τσουκούρ Τζούμα της Κωνσταντινούπολης, η λογοτεχνική μυθοπλασία συναντά τη μνήμη, τα καθημερινά αντικείμενα και τη νοσταλγία μέσα από το Μουσείο της Αθωότητας («Masumiyet Müzesi» / «Museum of Innocence»). Όπως αποτυπώνεται στο βίντεο της χρήστης του @TikTokKaterinaVisseri, η περιήγηση ξεκινά από τα λιθόστρωτα στενά της περιοχής -με ιστορικά ξύλινα σπίτια, πολύχρωμες προσόψεις, τοιχογραφίες και την κόκκινη όψη του κτιρίου- και οδηγεί τον επισκέπτη σε έναν χώρο όπου κάθε βιτρίνα και κάθε δωμάτιο λειτουργούν ως προέκταση της αφήγησης.
Όπως επισημαίνεται στην αφήγηση του βίντεο: «Όλα αυτά τα αντικείμενα τα βλέπεις σήμερα σε ένα παλιό σπίτι στην Τσουκούρ Τζούμα. Ο Ορχάν Παμούκ ονειρεύτηκε το βιβλίο και το μουσείο μαζί». Ο συνδυασμός της λογοτεχνικής ιστορίας με τη φυσική συλλογή αντικειμένων δημιουργεί μια εμπειρία που δεν θυμίζει ένα τυπικό εκθεσιακό χώρο, αλλά μια ζωντανή διαδρομή μέσα στον χρόνο και τα συναισθήματα.
Ανάβαση στις σκάλες και μια εμπειρία σαν γύρισμα σελίδων
Καθώς ο επισκέπτης κινείται από όροφο σε όροφο, η αρχιτεκτονική και η διάταξη των εκθεμάτων ακολουθούν τη ροή μιας ιστορίας που ξεδιπλώνεται σταδιακά. Στο βίντεο τονίζεται πως: «Και καθώς ανεβαίνεις τις σκάλες, περνάς τη μία προσθήκη στην άλλη, σαν να γυρίζεις σελίδες του βιβλίου».
Στους τοίχους και τις προθήκες ξεχωρίζουν αποσπάσματα και φράσεις με έντονο συναισθηματικό φορτίο -ανάμεσά τους και η φράση «Hayatımın en mutlu anı» («was the happiest moment of my life»)- καθώς και αναφορές σε λογοτεχνικά αποσπάσματα και στη διαδικασία σχεδιασμού του μουσείου. Στις σχετικές επιγραφές σημειώνεται ότι ο Ορχάν Παμούκ άρχισε τον Δεκέμβριο του 2008 να αποτυπώνει σε σκίτσα στο χαρτί τις σκέψεις του για τις βιτρίνες κεφάλαιο προς κεφάλαιο, καταγράφοντας στην κορυφή κάθε φύλλου τα αντικείμενα που θα τοποθετούνταν σε κάθε προθήκη.
Από τα 4.213 αποτσίγαρα στα μικρά αντικείμενα της καθημερινότητας
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά εκθέματα που εμφανίζονται στα πλάνα είναι η μεγάλη ξύλινη προθήκη χωρισμένη ανά έτος, όπου έχουν τοποθετηθεί 4.213 αποτσίγαρα. Όπως αναφέρεται στην αφήγηση του βίντεο: «Μπορεί για κάποιον να ήταν απλά ένα τσιγάρο στο τέλος της μέρας, κι όμως εκείνος το κρατούσε για να θυμάται πώς είναι να κάθεται δίπλα της». Στο συνοδευτικό κείμενο δίπλα στις ασπρόμαυρες φωτογραφίες εξηγείται πως ο Κεμάλ μάζευε τα αποτσίγαρα των τσιγάρων της Φισούν, με τον Παμούκ να τα ταξινομεί προσεκτικά και να γράφει ιδιοχείρως σημειώσεις κάτω από αυτά.
Πέρα από τα αποτσίγαρα, οι βιτρίνες συγκεντρώνουν πλήθος αντικειμένων εποχής και μικρών λεπτομερειών της αστικής ζωής:
- Φορέματα, αξεσουάρ, τσάντες, παπούτσια, κολώνιες, καθρέφτης με είδη προσωπικής φροντίδας, χτένες και κοσμήματα.
- Παλιές φωτογραφίες, εφημερίδες, τραπουλόχαρτα, ρολόγια, φλιτζάνια, ποτήρια, σκεύη και αριθμημένες προθήκες με τίτλους και θεματικές.
- Μια βιτρίνα με φλοράλ φόρεμα πλαισιωμένη από μικρές φωτογραφίες και αντικείμενα, καθώς και εκθέματα που αναδεικνύουν την ατμόσφαιρα της Κωνσταντινούπολης.
Η σοφίτα, τα χειρόγραφα σχέδια και η διαχρονική απήχηση του έργου
Στα ανώτερα επίπεδα του κτιρίου αποκαλύπτεται ένας χώρος με έντονα προσωπικό χαρακτήρα, με κρεβάτι, παλιό έπιπλο, κάδρο με πορτρέτα στον τοίχο, βαλίτσα, τρίκυκλο, παντόφλες και παράθυρα με θέα και φως. Σχετική πινακίδα αναφέρει ότι ο Κεμάλ Μπασματζί έζησε σε αυτό το δωμάτιο από το 2000 έως το 2007, όπου καθόταν στην καρέκλα και αφηγούνταν την ιστορία του στον Ορχάν Παμούκ, πριν φύγει από τη ζωή στις 12 Απριλίου 2007.
Διαβάστε επίσης
Όπως υπογραμμίζεται στο βίντεο, ο συγγραφέας πέρασε μεγάλο μέρος του χρόνου του σε αυτό το περιβάλλον, ανάμεσα στις σημειώσεις του, διαμορφώνοντας τόσο το βιβλίο όσο και το μουσείο. Στα τελευταία καρέ, δίπλα στη βιβλιοθήκη με τις εκδόσεις του μυθιστορήματος σε διαφορετικές γλώσσες και εκδόσεις, γίνεται φανερό πως ο χώρος λειτουργεί ως μια γέφυρα ανάμεσα στη λογοτεχνική ανάγνωση και την υλική μνήμη, επιτρέποντας στον επισκέπτη να σταθεί μπροστά σε όσα συγκροτούν την ιστορία.






0 ΣΧΟΛΙΑ