ΑΡΧΙΚΗ VIDEO

Τι μαθαίνουν για την Ελλάδα στα σχολεία της Αλβανίας; Βαφτίζουν «Αλβανούς» τους αρχαίους Έλληνες και θεωρούν Καστοριά, Πρέβεζα κι άλλες περιοχές δικές τους!

Τι μαθαίνουν για την Ελλάδα στα σχολεία της Αλβανίας; Βαφτίζουν «Αλβανούς» τους αρχαίους Έλληνες και θεωρούν Καστοριά, Πρέβεζα κι άλλες περιοχές δικές τους!
Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Οι σχέσεις ανάμεσα στις γειτονικές χώρες συχνά δομούνται όχι μόνο διπλωματικά, αλλά και μέσα από το ευαίσθητο πεδίο της εκπαίδευσης και της συλλογικής μνήμης. Μετά την εξέταση του τρόπου με τον οποίο τα τουρκικά σχολικά βιβλία προσεγγίζουν την ιστορία και την Ελλάδα, το ενδιαφέρον στρέφεται σε μια άλλη γειτονική χώρα, την Αλβανία. Με την Αλβανία μοιραζόμαστε ένα σημαντικό κομμάτι της ιστορίας, αλλά και του σύγχρονου παρόντος, καθώς οι επαφές των πολιτών και η μετανάστευση έχουν βαθιές ρίζες δεκαετιών. Ωστόσο, η μεγάλη διαφορά σε αυτή την περίπτωση έγκειται στο γεγονός ότι, λόγω της πορείας της Αλβανίας προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, τα σχολικά εγχειρίδια ιστορίας και γεωγραφίας δεν έχουν αφεθεί στην τύχη τους.

Οι διμερείς συμφωνίες και η αθέτηση δεσμεύσεων

Στο πλαίσιο των προσπαθειών της Αλβανίας να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έχουν πραγματοποιηθεί κατά καιρούς διακρατικές συναντήσεις και έχουν συσταθεί ειδικές επιτροπές ανάμεσα στις δύο χώρες. Στόχος των επιτροπών αυτών ήταν η μελέτη και η διαμόρφωση ενός κοινού πλαισίου διδασκαλίας των ευαίσθητων ιστορικών γεγονότων, το οποίο θα βασίζεται στους κανόνες της καλής γειτονίας.

Παρά τις δεσμεύσεις και τις συμφωνίες, η αλβανική πλευρά φαίνεται πως αποφεύγει να εφαρμόσει στην πράξη τις αλλαγές που προβλέπονταν. Είναι χαρακτηριστικό ότι, από το 2004, το ελληνικό Υπουργείο Παιδείας προχώρησε στην αφαίρεση από τα σχολικά βιβλία ιστορίας και γεωγραφίας κάθε αναφοράς στον «βόρειο ήπειρο» και τον «βορειοηπειρωτικό ελληνισμό», ακόμη και τις ελάχιστες αναφορές στον βορειοηπειρωτικό αγώνα του 1914. Αντίθετα, στην Αλβανία τα γεγονότα αυτά όχι μόνο δεν απαλείφθηκαν, αλλά εξακολουθούν να διδάσκονται υπό μια διαφορετική οπτική, χαρακτηριζόμενα ως «μαύρη σελίδα» και ως ελληνική εθνοκάθαρση.

Η αλβανική αφήγηση για την αρχαία ιστορία και την Ήπειρο

Σύμφωνα με τα σχολικά βιβλία της γειτονικής χώρας, επιχειρείται να δοθεί ένα βαθύ ιστορικό υπόβαθρο στην καταγωγή των Αλβανών, υποστηρίζοντας ότι αποτελούν τους φυσικούς απογόνους των αρχαίων Ιλλυριών, οι οποίοι μεταγενέστερα αναμείχθηκαν με Μακεδόνες και Ηπειρώτες. Στο πλαίσιο αυτής της αφήγησης, το αρχαίο βασίλειο της Ηπείρου παρουσιάζεται ως αλβανικό, ενώ ο βασιλιάς Πύρρος χαρακτηρίζεται ως Αλβανός ηγέτης.

Η ίδια λογική συνεχίζεται και στα επόμενα κεφάλαια της ιστορίας. Μετά την κατάκτηση των περιοχών από τους Ρωμαίους και την άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1204 από τους Λατίνους, το Δεσποτάτο της Ηπείρου παρουσιάζεται στα βιβλία ως μια ακόμη «αλβανική απόπειρα αυτονόμησης». Αργότερα, κατά την περίοδο της Οθωμανικής κυριαρχίας, γίνεται λόγος για εδραίωση αλβανικού πληθυσμού στην περιοχή, ο οποίος —σύμφωνα με τα βιβλία— παρέμεινε εκεί μέχρι τις υποτιθέμενες διώξεις που υπέστη από τους Έλληνες στη νότια Ήπειρο και τη δυτική Μακεδονία μετά τη συγκρότηση του ελληνικού κράτους.

Οι αλυτρωτικές αναφορές στα βιβλία γεωγραφίας

Το πιο ευαίσθητο σημείο των αλβανικών σχολικών εγχειριδίων εντοπίζεται στα μαθήματα της γεωγραφίας, όπου εμφανίζονται ανοιχτά αλυτρωτικές αναφορές. Στις πρώτες σελίδες των αντίστοιχων βιβλίων, περιοχές της ελληνικής επικράτειας —όπως η Θεσπρωτία (η λεγόμενη «Τσαμουριά») και παραθαλάσσια τμήματα της Ηπείρου (η Κόνιτσα, η Καστοριά, η Φλώρινα, καθώς και περιοχές της Σερβίας, του Μαυροβουνίου και της Βόρειας Μακεδονίας)— περιγράφονται ως «αλβανικές περιοχές».

Επιπλέον, γίνεται εκτενής αναφορά στη Συνδιάσκεψη των Πρεσβειών του Λονδίνου το 1913, η οποία χαρακτηρίζεται ως η πράξη που «μοίρασε αλβανικά εδάφη» στα γειτονικά κράτη. Στις σελίδες αυτές υποστηρίζεται ότι, από εθνική, πολιτισμική και γεωγραφική άποψη, η Αλβανία εκτείνεται γεωγραφικά μέχρι την Πρέβεζα, ενώ συνοδεύονται από χάρτες και ειδικά αφιερώματα με γεωγραφικά, πληθυσμιακό-οικονομικά στοιχεία και φωτογραφίες από την Ηγουμενίτσα και την Πάργα.

Οι ευρωπαϊκές πιέσεις και η στάση της αλβανικής κυβέρνησης

Η εμμονή της αλβανικής πλευράς να διατηρεί αυτά τα στοιχεία στα σχολικά της εγχειρίδια δεν έχει περάσει απαρατήρητη. Έλληνες ευρωβουλευτές έχουν προβεί επανειλημμένα σε παρεμβάσεις και κοινοβουλευτικές ερωτήσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (με πιο πρόσφατη τον Αύγουστο του 2020), ζητώντας να διευκρινιστεί τι προτίθεται να πράξει η Ε.Ε. απέναντι σε μια υπό ένταξη χώρα που προωθεί αλυτρωτικές απόψεις εναντίον κράτους-μέλους.

Παρά το γεγονός ότι οι απαντήσεις από τα ευρωπαϊκά όργανα λειτούργησαν ως μοχλός πίεσης, η αλβανική κυβέρνηση δεν έχει προχωρήσει ουσιαστικά στην αλλαγή των βιβλίων. Επισήμως, δεν αρνείται τις δεσμεύσεις της, ωστόσο συχνά επικαλείται νομικά τεχνάσματα και διαδικαστικές καθυστερήσεις, επιδιώκοντας πιθανότατα να αποφύγει το πολιτικό κόστος από ακραίους εθνικιστικούς κύκλους στο εσωτερικό της χώρας.

0 ΣΧΟΛΙΑ

Προσθήκη Σχόλιου