Νέες επιθέσεις από χάκερ στην Ελλάδα: Έβαλαν τα ψυγεία στους 120°C – Τι λένε οι επιχειρηματίες

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Σοβαρές διαστάσεις λαμβάνει το κύμα κυβερνοεπιθέσεων που εξαπλώνεται σε ευρωπαϊκές χώρες, προκαλώντας έντονο προβληματισμό για την ασφάλεια κρίσιμων υποδομών και επιχειρήσεων. Οι ηλεκτρονικές παραβιάσεις δεν περιορίζονται πλέον σε εμπορικές εγκαταστάσεις, καθώς στο στόχαστρο των χάκερ που κάνουν επίδειξη δύναμης, βρέθηκε ακόμη και το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας της Γαλλίας, με τους δράστες να επιχειρούν να αχρηστεύσουν ποσότητες αίματος απαραίτητες για σοβαρές χειρουργικές επεμβάσεις και μεταγγίσεις.

Η έγκαιρη κινητοποίηση του προσωπικού αποδείχθηκε καθοριστική, καθώς εντοπίστηκαν ασυνήθιστες αυξομειώσεις στις θερμοκρασίες συντήρησης. Το γαλλικό υπουργείο Υγείας γνωστοποίησε ότι τα αποθέματα διασώθηκαν, ενώ η λειτουργία των νοσοκομειακών υπηρεσιών συνεχίστηκε χωρίς ακυρώσεις χειρουργείων ή αναβολές προγραμματισμένων μεταγγίσεων ασθενών με χρόνια νοσήματα.

Η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε παραπέμπει στις πρόσφατες επιθέσεις εναντίον εκατοντάδων καταστημάτων τροφίμων σε δέκα ευρωπαϊκές χώρες. Οι κυβερνοεγκληματίες αποκτούν πρόσβαση στο λογισμικό διαδικτυακά συνδεδεμένων ψυγείων και καταψυκτών, επεμβαίνοντας στις ρυθμίσεις τους και προκαλώντας σοβαρές δυσλειτουργίες. Η διαρκής αύξηση των περιστατικών έχει δημιουργήσει κλίμα ανασφάλειας στους Ευρωπαίους πολίτες. Εδώ και δύο εβδομάδες, κυβερνήσεις εντός και εκτός Ευρώπης προτρέπουν τους πολίτες να εξασφαλίσουν προμήθειες που θα καλύπτουν τις ανάγκες τους για 72 ώρες σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.

Η κινητοποίηση αυτή έχει οδηγήσει σε εντυπωσιακή άνοδο των πωλήσεων φακών, μπαταριών, φορητών ραδιοφώνων και ειδικών κιτ επιβίωσης. Ανάλογη σύσταση απηύθυνε χθες και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προς το σύνολο των κρατών-μελών. Την ίδια ώρα, στο στόχαστρο ηλεκτρονικής επίθεσης βρέθηκε και τραπεζικό ίδρυμα στη Γαλλία, με τις πληροφορίες να ανεβάζουν το χρηματικό ποσό που αποσπάστηκε περίπου στα 118 εκατομμύρια ευρώ. Οι συνέπειες της συγκεκριμένης μορφής κυβερνοεγκληματικότητας έγιναν αισθητές και στην Ελλάδα.

Κυβερνοεπιθέσεις και στην Ελλάδα

Ο επιχειρηματίας Γεώργιος Μπούμπας περιέγραψε ότι η αναστάτωση ξεκίνησε περίπου στις τέσσερις τα ξημερώματα, όταν οι εργαζόμενοι έφτασαν στις εγκαταστάσεις για να ετοιμάσουν τις παραγγελίες των καταστημάτων. Διαπιστώνοντας ότι τα ψυγεία δεν λειτουργούσαν κανονικά, αναζήτησαν αρχικά κάποια συνηθισμένη τεχνική βλάβη. Χρειάστηκαν σχεδόν δύο ώρες ελέγχων μέχρι να αποκαλυφθεί, με τη βοήθεια τεχνικού, ότι το πρόβλημα οφειλόταν σε κακόβουλη ηλεκτρονική παρέμβαση.

Οι άγνωστοι είχαν αποκτήσει πρόσβαση στους μηχανισμούς ελέγχου και είχαν ορίσει ως επιθυμητή θερμοκρασία τους 150 βαθμούς Κελσίου. Ωστόσο, επειδή το προσωπικό αντιλήφθηκε γρήγορα τη δυσλειτουργία, η πραγματική θερμοκρασία περιορίστηκε στους 17 βαθμούς. Υπό κανονικές συνθήκες, τα συγκεκριμένα ψυγεία διατηρούν θερμοκρασία περίπου μηδέν βαθμών Κελσίου, με περιθώριο απόκλισης ενός βαθμού προς οποιαδήποτε κατεύθυνση.

Η άμεση αντιμετώπιση απέτρεψε την καταστροφή των προϊόντων και οποιαδήποτε οικονομική απώλεια. Ο ιδιοκτήτης υπολόγισε ότι, εάν η επίθεση είχε περάσει απαρατήρητη, η επιχείρηση θα μπορούσε να υποστεί ζημιά μεγαλύτερη των 200.000 ευρώ. Ο Γεώργιος Μπούμπας, ο οποίος διατηρεί δύο κρεοπωλεία εξοπλισμένα με ψυγεία Frostline, εξήγησε ότι τα σύγχρονα συστήματα ψύξης παρουσιάζουν διαφορετικούς κινδύνους από τις παλαιότερες εγκαταστάσεις.

Η σύνδεση μέσω Wi-Fi επιτρέπει την παρακολούθηση και τη διαχείρισή τους από απόσταση, ακόμη και μέσω κινητού τηλεφώνου, δημιουργώντας όμως δυνατότητες μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης. Στα παλαιότερα ψυγεία δεν υπάρχει αντίστοιχος απομακρυσμένος έλεγχος και οι βλάβες αντιμετωπίζονται με επιτόπια επίσκεψη ψυκτικού. Μάλιστα, η εταιρεία που διαχειρίζεται τα συστήματα της επιχείρησής του τον ενημέρωσε ότι δεν επρόκειτο για μεμονωμένο περιστατικό. Παρόμοιο πρόβλημα παρουσιάστηκε σε μικρό σούπερ μάρκετ στην Πολιτεία, καθώς και σε ακόμη ένα κατάστημα, πιθανότατα στην Ερυθραία.Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας είχε ήδη κινητοποιηθεί από τις 14 Οκτωβρίου, έπειτα από δύο σοβαρά περιστατικά που είχαν καταγραφεί στην Ευρώπη. Τότε κάλεσε τους φορείς κρίσιμων υποδομών να διακόψουν άμεσα την απευθείας σύνδεση των συστημάτων ελέγχου εξοπλισμού με το δημόσιο διαδίκτυο.

Κατά τους σχετικούς ελέγχους είχαν εντοπιστεί περισσότερα από 300 εκτεθειμένα συστήματα στην ελληνική επικράτεια, κυρίως ελεγκτές εμπορικής ψύξης των Danfoss, Copeland/Dixell και Carel. Η Αρχή προχώρησε σε απευθείας ενημέρωση των υπεύθυνων διαχείρισης, όπου αυτό ήταν επιτρεπτό από το πλαίσιο προστασίας προσωπικών δεδομένων. Οι οδηγίες ασφαλείας περιλάμβαναν αποσύνδεση των συστημάτων από το δημόσιο διαδίκτυο, χρήση VPN και πολυπαραγοντικής ταυτοποίησης για απομακρυσμένη πρόσβαση, αντικατάσταση των εργοστασιακών κωδικών, εγκατάσταση ενημερώσεων λογισμικού και απόσυρση συσκευών που δεν υποστηρίζονται πλέον από τους κατασκευαστές τους.

Η έκταση του προβλήματος αποτυπώνεται και στα περιστατικά που έχουν καταγραφεί στο Βέλγιο, στη Σουηδία, στο Λουξεμβούργο, στην Ολλανδία και στην Εσθονία, ενώ υπάρχουν αντίστοιχες αναφορές και για την Ιρλανδία. Στο Βέλγιο επηρεάστηκαν περίπου 40 καταστήματα της Delhaize και 15 της Carrefour. Στη Σουηδία προβλήματα παρουσιάστηκαν στις αλυσίδες ICA και Coop.

Η ICA επιβεβαίωσε ότι επηρεάστηκε περιορισμένος αριθμός καταστημάτων που λειτουργούν εκτός του κεντρικού δικτύου της. Από την πλευρά της, η Coop ανακοίνωσε ότι επτά από τα περίπου 800 καταστήματά της αντιμετώπισαν δυσλειτουργίες, διευκρινίζοντας ότι η κατάσταση παρέμενε περιορισμένη και ελεγχόμενη. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι ηλεκτρονικές παρεμβάσεις προκάλεσαν αύξηση της θερμοκρασίας στους 50 ή ακόμη και στους 70 βαθμούς Κελσίου. Ως αποτέλεσμα, μεγάλες ποσότητες τροφίμων κρίθηκαν ακατάλληλες για κατανάλωση και αποσύρθηκαν, με την αξία των καταστραμμένων προϊόντων να ανέρχεται σε εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ.

Ιδιαίτερη προσοχή συγκεντρώνουν τα συστήματα της Danfoss, τα οποία είχαν αποτελέσει στόχο ανάλογων επιθέσεων σε γαλλικά σούπερ μάρκετ τις προηγούμενες εβδομάδες. Η εταιρεία εξήγησε ότι οι δράστες αξιοποιούν κυρίως αδυναμίες παλαιότερων εκδόσεων λογισμικού. Παράλληλα, επισήμανε ότι είχε ήδη προτρέψει τους πελάτες της να εγκαταστήσουν τις απαραίτητες αναβαθμίσεις ασφαλείας, χωρίς ωστόσο να έχουν ανταποκριθεί όλοι στις σχετικές συστάσεις.